Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сан сүйегінің (фемур) жамбас сүйегімен байланысқан қуысы. Адам анатомиясының аймағы.
Cavity where the thigh bone (femur) articulates with the pelvis
the human anatomical region
Ацетабулум (/æ//s//ɪ/'/t//æ//b//j//ə//l//ə//m/; : acetabula), сондай-ақ котилоидты қуыс деп аталады, жамбас сүйегінің ішкі қуыс беті. Сан сүйегінің басы ацетабулумда жамбас сүйегімен қосылып, жамбас буынын құрайды.
The acetabulum (,/æ//s//ɪ/'/t//æ//b//j//ə//l//ə//m/; : acetabula), also called the cotyloid cavity, is a concave surface of the pelvis. The head of the femur meets with the pelvis at the acetabulum, forming the hip joint.
Құрылымы
Ацетабулумды құрайтын коксалық сүйектің үш сүйегі бар. Құрылыстың бестен екісінен астам бөлігін ацетабулумның төменгі және бүйірлік шекараларын қамтамасыз ететін ишиум құрайды. Ілий жоғары шекараны құрайды, ол ацетабулум құрылымының бестен екісінен аздап кем бөлігін құрайды. Қалғаны жамбас сызығының жанында, орта сызыққа жақын орналасқан ұйқас сүйегімен қалыптасады. Ол қалың және берік, жоғары жағында ацетабулярлық лабрумның бекітілу нүктесі ретінде қызмет ететін, айқын тегіс емес жиекпен шектеледі. Ацетабулярлық лабрум ацетабулумның ашылу саңылауын кішірейтеді және жамбас буынының бетін тереңдетеді. Ацетабулумның төменгі бөлігінде ацетабулярлық тілік орналасқан, ол ацетабулум қуысының түбіндегі дөңгелек ойыс – ацетабулярлық шұңқырмен жалғасады. Ацетабулумның қалған бөлігі қисық, жарты ай пішіндес бет – ай тәрізді бетпен қалыптасады, мұнда жамбас сүйегінің басымен буын жасалады. Оның кеуде белдеуіндегі аналогы – гленоидтық шұңқыр. Ацетабулумда сонымен қатар ацетабулярлық шұңқыр орналасқан, ол үшбұрышты, сәл жалпақ жолақ, оның ұшы жамбас сүйегі басының жоғарғы бөлігіндегі фовеяға енгізілген. Көлденең ацетабулярлық байлам тілікті тесікке айналдырады; тесік арқылы буынға қоректік қан тамырлары мен жүйкелер кіреді. Осының арқасында жамбас сүйегінің басы ацетабулумда сенімді түрде бекітіледі.
There are three bones of the os coxae (hip bone) that come together to form the acetabulum. Contributing a little more than two fifths of the structure is the ischium, which provides lower and side boundaries to the acetabulum. The ilium forms the upper boundary, providing a little less than two fifths of the structure of the acetabulum. The rest is formed by the pubis, near the midline. It is bounded by a prominent uneven rim, thick and strong on top, which serves as the point of attachment for the acetabular labrum. The acetabular labrum reduces the size of the opening of the acetabulum and deepens the surface of the hip joint. At the lower part of the acetabulum is the acetabular notch, which is continuous with a circular depression, the acetabular fossa, at the bottom of the cavity of the acetabulum. The rest of the acetabulum is formed by a curved, crescent moon shaped surface, the lunate surface, where the joint is made with the head of the femur. Its counterpart in the pectoral girdle is the glenoid fossa. The acetabulum is also home to the acetabular fossa, an attachment site for the ligamentum teres, a triangular, somewhat flattened band implanted by its apex into the antero superior part of the fovea capitis femoris. The notch is converted into a foramen by the transverse acetabular ligament; through the foramen nutrient vessels and nerves enter the joint. This is what holds the head of the femur securely in the acetabulum.
Қанмен қамтамасыз ету
Ацетабулярлық артерияның ацетабулярлық тармағы ацетабулярлық тілік арқылы ацетабулумға қан жеткізеді. Шамалы артерияның тармақтары ацетабулумның жамбас бетін қамтамасыз етеді. Жоғары жамбас артериясының терең тармақтары жоғарғы аймақты, ал төменгі жамбас артериясы артқы-төменгі аймақты қамтамасыз етеді.
The acetabular branch of the obturator artery supplies the acetabulum through the acetabular notch. The pubic branches supply the pelvic surface of the acetabulum. Deep branches of the superior gluteal artery supply the superior region and the inferior gluteal artery supplies the postero inferior region.
Жылаңаш және құстар
Жыртқыштар мен құстарда ацетабулум терең ойыс болып келеді. Динозаврлар кладындағы организмдер тесілген ацетабулум арқылы анықталады, оны "жамбас ойығы" деп қарастыруға болады. Тесілген ацетабулум – бұл жамбас белдеуінің екі жағында, ишиум, илиум және пубис сүйектерінің қосылған жерінде қалыптасқан, аяқ сүйегінің басы кіретін, кесе тәрізді ашық тесік. Ацетабулумның бағыты мен орны – динозаврлардың тік қадам басып, денелерінің астында тік тұруына себеп болған негізгі морфологиялық ерекшеліктердің бірі. Динозаврлардың салыстырмалы түрде аз санында, әсіресе анкилозаврларда (мысалы, Texasetes pleurohalio) тесілмеген ацетабулум кездеседі, ол ашық тесік емес, керісінше, жамбас белдеуінің екі жағында шалшық тәрізді ойысқа ұқсайды.
In reptiles and birds, the acetabula are deep sockets. Organisms in the dinosauria clade are defined by a perforate acetabulum, which can be thought of as a "hip socket". The perforate acetabulum is a cup shaped opening on each side of the pelvic girdle formed where the ischium, ilium, and pubis all meet, and into which the head of the femur inserts. The orientation and position of the acetabulum is one of the main morphological traits that caused dinosaurs to walk in an upright posture with their legs directly underneath their bodies. In a relatively small number of dinosaurs, particularly ankylosaurians (e. g. Texasetes pleurohalio), an imperforate acetabulum is present, which is not an opening, but instead resembles a shallow concave depression on each side of the pelvic girdle.
Даму
Сәбилер мен балаларда Y пішінді эпифиздік тақта, трирадиаттық шеміршек деп аталады, ол илиак, ишиум және ұйқас сүйектерін біріктіреді. Бұл шеміршек бала өскен сайын сүйекке айналады.
In infants and children, a Y shaped epiphyseal plate called the triradiate cartilage joins the ilium, ischium, and pubis. This cartilage ossifies as the child grows.
Тарих
Ацетабулум сөзі тікелей "кішкентай сірке су ыдысы" дегенді білдіреді. Бұл латын тілінде сірке суды беруге арналған кішкентай ыдысқа арналған сөз болған. Кейін бұл сөз көлем өлшемі ретінде де қолданылды.
The word acetabulum literally means "little vinegar cup". It was the Latin word for a small vessel for serving vinegar. The word was later also used as a unit of volume.