Кіріспе

Екі немесе одан көп сүйектің жанасатын жері.

Буын немесе жалғастыру (немесе буын беті) – жануардың қаңқа жүйесін функционалды тұтастыққа біріктіретін денедегі сүйектердің, сүйекшелердің немесе басқа да қатты құрылымдар арасындағы байланыс. Олар әртүрлі деңгейдегі және түрлі қозғалыстарға мүмкіндік беру үшін жасалған. Кейбір буындар, мысалы, тізе, шынтақ және иық, өзін-өзі майлайтын, дерлік үйкеліссіз, қатты жүктемеге төтеп бере алады және бір уақытта тегіс әрі нақты қозғалыстарды орындай алады.

Жіктеу

Буындардың саны сезамоид сүйектерді есепке алуға, адам жасына және буынның анықтамасына байланысты өзгереді. Дегенмен, сезамоид сүйектерінің саны көптеген адамдарда бірдей болады, ал ауытқулар сирек кездеседі. Буындар негізінен құрылымдық және функционалдық белгілері бойынша жіктеледі. Құрылымдық жіктеу сүйектердің бір-бірімен қалай байланысқандығына қарай, ал функционалдық жіктеу – буын жасайтын сүйектердің арасындағы қозғалыс деңгейіне қарай анықталады. Көбінесе, екі жіктеу түрінің арасында үлкен байланыс болады.

Функционалдық сыныптама (қозғалыс)

Бүйірлер қозғалыс түрі мен дәрежесіне қарай функционалды түрде де жіктелуі мүмкін: Бүйірлердің қозғалыстары негізгі анатомиялық жазықтықтарға сүйене отырып сипатталады. Амфиартроз – шамалы қозғалмалылыққа мүмкіндік береді. Көптеген амфиартроздық буындар – кеніршекті буындар. Мысалы, омыртқааралық диск. Жеке омыртқааралық дисктер жақын орналасқан омыртқалар арасында аз қозғалыс жасауға мүмкіндік береді, бірақ олардың жиынтығы омыртқа бағанасына бұрылуға, алға, артқа немесе жаққа иілуге қажетті икемділікті қамтамасыз етеді. Кондилоидты және тұмсық буындар. Бүйірлер қозғалыс осьтерінің санына қарай, омыртқалық емес (сығу қозғалысы, мысалы, шыбық сүйегі мен радиус сүйегінің жақын ұштарында), моноосьты (бір осьті), биоссті (екі осьті) және көп осьті болып жіктелуі мүмкін. Тағы бір жіктеу – қозғалыс еркіндігінің дәрежесіне сәйкес, бір, екі немесе үш еркіндік дәрежесі бар буындарды ажыратуға мүмкіндік береді.

Биомеханикалық сыныптау

Бүйірлер анатомиялық құрылысына немесе биомеханикалық қасиеттеріне қарай жіктелуі мүмкін. Анатомиялық жіктемеге сәйкес, буындар қатысатын сүйектер санына байланысты қарапайым және күрделі, сондай-ақ комбинациялық буындарға бөлінеді:
Қарапайым буын: екі буындық бет (мысалы, иық буыны, жамбас буыны)
Күрделі буын: үш немесе одан көп буындық бет (мысалы, толыққанды-шыланшақ буын)
Комбинациялық буын: екі немесе одан көп буындық бет және буындық дискі немесе жарты ай (мысалы, тізе буыны)

Клиникалық маңызы

Буындардың шеміршектеріне (шеміршек) немесе буындарды бекітетін сүйектер мен бұлшық еттерге зиян келтіру буын шығуына және остеоартритке алып келуі мүмкін. Жүзу – буындарды ең аз зақыммен жаттықтырудың тамаша тәсілі. "Буын" сөзі латын тілінен алынған "iunctus" сөзінен, ал "артикуляция" термині латын тілінен алынған "articulatio" сөзінен шыққан.