Кіріспе

Myra Colby Bradwell (12 ақпан 1831 – 14 ақпан 1894) – американдық баспагер және саяси белсенді. Ол 1869 жылы Иллинойс штатының адвокатурасына қабылданып, заңгерлік тәжірибе жүргізуге тырысқан алғашқы әйел болды, бірақ 1870 жылы Иллинойс штатының Жоғарғы соты және 1873 жылы АҚШ Жоғарғы соты әйелдердің жекелеген саласы туралы үкімдермен оның өтінімін қабылдамады. Брэдвелл 1868 жылдан бастап «Chicago Legal News» газетін шығарып, заң туралы ақпарат жариялап, осы жұмысын жалғастырды. Осы оқиғаға байланысты, 1872 жылы Иллинойс штатының заң шығарушы органы кез келген кәсіп немесе мамандыққа қабылдауда гендерлік дискриминацияға тыйым салатын заң қабылдады (әскери саладан басқа). 1894 жылы қайтыс болғанға дейін, Иллинойс Жоғарғы соты өз еркімен, оны құрметтеу мақсатында, 1890 жылы Брэдвеллді Иллинойс адвокатурасына қабылдады, ал АҚШ Жоғарғы соты екі жылдан кейін оның үлгісін ұстанды. 1994 жылы Майра Брэдвелл Ұлттық әйелдер даңқы залына енгізілді.

Ерте және отбасылық өмірі

Майра Колби 1831 жылдың 12 ақпанында Вермонт штатының Манчестер қаласында Эбен Колби мен Абигейл Уилли отбасында дүниеге келді. Бала кезінде ол отбасымен Вермонт және Батыс Нью-Йорк штатында өмір сүрді. Ол он екі жасқа толғанда, отбасы Иллинойс штатының Шомбург қаласына көшіп келді. Ол Висконсин штатының Кеноша қаласындағы мектептерде оқыды, кейін Иллинойстағы Эльгин әйелдер семинариясына түсті. 1852 жылы Майра Колби Джеймс Б. Брэдвеллге үйленді. Екі жылдан кейін олар Теннесси штатының Мемфис қаласына көшіп барды. Джеймс Брэдвелл жеке мектептің директоры болды, ал Майра Брэдвелл де мұғалім болып жұмыс істеді. Ол 24 жасқа келгенде ресми білімін аяқтап, заңгерлік мамандықты өзіндік күшпен үйренді. Бітірген соң мектепте сабақ берді. 1855 жылы олар Чикагоға көшіп барды, онда Джеймс Брэдвелл Чикаго адвокатурасына қабылданды. Ол сәттілікті заңгер және судья болды. 1873 жылы ол Бас Ассамблеяға сайланды. Олардың төрт баласы болды: Джеймс, Майра, Томас және Бесси Брэдвелл. Джеймс пен Майра жас кезінде қайтыс болды.

Мансап

Джеймс Брэдвеллге үйленгеннен кейін бірнеше жыл өткен соң, Майра Брэдвелл күйеуі Иллинойс адвокатурасына қабылданған кезде заңгерлік оқуын бастады. Ол күйеуінің кеңсесінде шәкірт болып, оған заңдық зерттеулер мен жазуға көмектесті. Үйленген әйелдерге мүлікті иеленуге тыйым салған ковертура заңдары салдарынан қиындықтар туындады. Мүлікті иелену мүмкіндігі тіпті нотариус болу үшін де қажет болды. Майра Брэдвелл АҚШ Азамат соғысы кезінде жарақат алған сарбаздарға көмек көрсету үшін қаражат жинады. Ол сонымен қатар Солтүстік-Батыс санитарлық комиссиясының мүшесі болды. 1868 жылы Брэдвелл «Чикаго заң жаңалықтарын» құрды. Күйеуінің заңгерлік көмегімен ол Иллинойс заң шығарушы органынан заң қабылдауға көндірді, осылайша ол «Чикаго заң жаңалықтары» компаниясының редакторы және бизнес-менеджері ретінде қызмет ете алатын болды (компанияның басқа да басылымдары бар еді, сонымен қатар кеңсе тауарлары мен заңдық формаларды да шығарды). Газет кеңселері 1871 жылғы Ұлы Чикаго өртінен қираса да, жариялануын жалғастырды. Көп таралымды газет сот шешімдері, заңдар және сот қаулылары туралы ақпарат жариялап, сонымен қатар тергеу журналистикасымен де айналысты. Оның тілшілері жергілікті адвокаттар мен сот жүйесіндегі сыбайлас жемқорлықты сынап, теміржол саласын реттеуді талап етті. Брэдвелл әйелдердің қоғамдағы жағдайын жақсартуға мүдделі болғандықтан, газетке «Әйелдерге қатысты заң» деген тақырыптағы рубрика енгізді. Әйелдердің сайлау құқығын қолдау және жұмысқа орналасуға көмектесу үшін Майра Брэдвелл 1861 жылғы Иллинойс штатының үйленген әйелдердің мүлігі туралы заңын жазуға көмектесті. Ол Альта М. Хулеттпен бірге 1869 жылғы табыс туралы заңды жазды; екі заң жобасы да үйленген әйелдерге өз табысы мен мүлкін басқаруға мүмкіндік берді. 1869 жылдың тамызында жетінші апелляциялық сот округінің федералды судьясы мен штат прокуроры Брэдвеллдің заңгерлік біліктілігін тексеріп, оны білікті деп таныды және Иллинойс штатының Жоғарғы сотына оған заңгерлік лицензия беруді ұсынды. Бірақ, оның өтініші, үйленген әйел ретінде, заңгерлер сияқты заңды келісімшарттар жасасуға құқығы жоқ деген негізде қабылданбады. 1870 жылдың 5 ақпанында Иллинойс штатының жоғары соты оның жынысына байланысты заңгерлік лицензия алу туралы өтінішін қайтадан қабылдамады. Брэдвелл АҚШ Жоғарғы сотына шағымданып, әйел болғандықтан адвокаттыққа қабылдаудан бас тарту оның Конституцияның он төртінші түзетуімен кепілденген құқықтарын бұзатынын мәлімдеді («Ешбір штат АҚШ азаматтарының артықшылықтары мен иммунитеттерін қысқартатын заң қабылдамайды немесе орындамайды; сондай-ақ, ешбір штат заңды процедурасыз кез келген адамды өмірден, бостандығынан немесе мүлкінен айыра алмайды; сондай-ақ, өз құзыретіндегі кез келген адамға заң алдында тең қорғауды жоққа шығара алмайды»). Сенатор Мэтью Хейл Карпентер оның атынан сөйлегеніне қарамастан, Сот 8:1 дауыспен он төртінші түзетудегі артықшылықтар мен иммунитеттер туралы ереже кәсіппен айналысу құқығын қамтымайды деп шешті. Ал 1890 жылы Иллинойс штатының Жоғарғы соты Брэдвеллдің бастапқы өтінішін мақұлдап, оған құрмет көрсетті. 1892 жылдың 28 наурызында Брэдвелл АҚШ Жоғарғы сотының алдында заңгерлік тәжірибе жүргізуге лицензия алды.

Өлім және мұра

1894 жылы 14 ақпанда Майра Брэдвелл адвокаттық құқық алғаннан кейін небәрі төрт жыл өткен соң қатерлі ісіктен қайтыс болды. Ол Чикагодағы Роузхилл зиратында жерленген. Оның қызы Бесси Брэдвелл Хелмер анасының жолын жалғастырып, 1882 жылы Юнион құқық колледжін бітіріп, 1925 жылға дейін «Чикаго заң жаңалықтары» басылымын шығарды. Оның ұлы Томас Брэдвелл де заңгер болып, баспа компаниясын басқарды. 1889 жылы Чикаго, Иллинойс штатында Майра Брэдвелл атындағы бастауыш мектеп ашылып, оның құрметіне берілді. Оның немересі және құрметіне ие болған Мира Брэдвелл Хелмер Притчард белгілі гольфші болды.