Кіріспе

Neuroshima — Mad Max, Fallout, The Matrix, Terminator және Deadlands: Hell on Earth сияқты фильмдер мен ойындардан шабыттанған поляк үстелдік рөлдік ойын жүйесі. Қазіргі таңда оның тек поляк тіліндегі нұсқасы ғана қолжетімді. Ойынның ұраны: "машиналарға ешқашан сенбеңіз". Оның авторлары — Михал Орач және Игнаси Тжевичек.

Орнату

Ойын 21-ғасырдың ортасындағы Америка Құрама Штаттарын суреттейді, кибернетикалық көтерілістен бастау алған ядролық соғыстан кейін континентті шөлге айналдырған оқиғалар. Соғысқа себеп болған нәрсе – Молох деп белгілі, әскери компьютерлердің байланысқан желісінен құралған, саналы жасанды интеллект: автоматтандырылған зауыттар, әскери объектілер, электр станциялары сияқтылар, қазір АҚШ-тың бүкіл солтүстігін, Орегоннан Ұлы көлдерге дейін жапқан. Оңтүстікте соғыстан аман қалғандарға қауіп төндіретін, Неожунгли деп аталатын тағы бір құбылыс бар. Бұл Латын Америкасынан солтүстікке қарай жылдам өсіп, қарқынды таралатын, жартылай саналы, ет жейтін өсімдік. Ал ортасында адамдар бар. Оларды мутанттар қоршап тұр, олардың кейбіреулерін Молох өсірген, адамдарға қарсы, ал кейбіреулері – ядролық соғыстың салдарынан бұзылған жануарлар мен адамдар. Бұған қоса, Молохтың қауіпті машиналары да бар. Бірақ кітаптағы басты ой – адамның ең қауіпті жауы оның ішінде: жек көру, бейжайлық, ашкөздік.

Невросиманың пейзаждары

Көлік апаттары, қираған қалалар мен ауылдар, қараусыз қалған үйлердің құлаған шатырлары, тасталған жанармай станцияларының үзілген шынылары 21-ші ғасырдың ортасындағы АҚШ пейзажын толтырады. Технология – өткен шақ, көліктер іске қосылмайды, радиолар кесіліпті, кейіпкерлер қайда барса да дерлік еш жерде электр жоқ. Дүкендер мен сауда орталықтары тоналып, гүлденген ауылдар қарақшылар тарапынан өртеліп, қауіпті жерлер өте аз.

Невросимадағы адамдар

Соғыста машиналармен қанша адам аман қалғанын ешкім білмейді, бірақ олардың саны шамамен 2,3 миллионға жуық деп есептеледі. Кейбір адамдар көшпелі өмір салтына қайта оралып, шөлдерде өмір сүреді, ал кейбіреулері қираған қалаларды қайта жаңғыртуға тырысады, енді біреулері жол тонаушыларының (бангерлер деп аталады) топтарын құрады, тағы біреулері егін өндіру арқылы күнкөріс табады, соңғылары болса, қарапайым саяхаттап, шөлейт жерлерді аралайды; мұндағы оқиғаға құмарлар көбінесе ойыншы кейіпкерлері болып табылады. Олардың осы әлемдегі әрбір кіретін ауылы – жеке микрокосм, ал тұрғындарының қонақжайлылық танытатыны немесе көздеріне түскен бірінші келгенге оқ жауатыны белгісіз. Континенттің бәрі кішкентай, есімдері белгісіз елді мекендерге толы, бірақ ядролық соғыстан кейінгі мемлекеттерге айналуға ниеттенген орындар да бар.

Жүйе

Ойын өзіндік, арнайы ережелер жүйесін қолданады. Сіз қолданатын ойыншық текше d20 болып табылады. Бұл жүйенің ресми атауы жоқ, бірақ ол d20 жүйесімен байланысты емес, себебі ол көбінесе үш жиырма қырлы текшені пайдаланады.

Төрт түсті

Нейрошима ойын процесін авторлар "Төрт Түс" деп атаған нәрсеге бөліп ойнайды, атап айтқанда: болат, хром, тот және сынап. Нақты бір түсті таңдауды ойын шебері жасайды (ойын тәжірибесін жақсарту үшін ойыншылармен кеңесуге болады) және ол оқиғаның көңіл-күйін, атмосферасын және оқиғадағы/кейіпкерлердегі жағдайды анықтайды. Түстің өзі қандай ойын стилін білдіретінін көрсетеді. Бұл түстер:

Болат – бұл ойын стилі әлемге қатысты сәл оптимистік көзқараспен сипатталады. Мақсаты – кейіпкерлердің рухын көтеру, оларға машиналармен жүріп жатқан соғыс қиын болғанымен, жеңіліске ұшырамайтындығын көрсету, ал адамдар күшті және біріккен кезде әлемді қайта құруға қабілетті екенін көрсету. Мысал: Аутпосттан жіберілген сарбаздар тобы Молохтың оңтүстікке қарай жылжуына қарсы шара жоспарлау үшін алыс солтүстікке бункер салуға және байланыс базасын құруға жіберіледі. Хром – гедонистік көзқараспен сипатталады. Кейіпкерлер соғыстан кейін әлемде қалған барлық нәрседен ләззат алуға тиіс, ал оқиға оларға мұны жасауға мүмкіндік беруі керек. Мысал: Кейіпкерлерге жергілікті саудагерлерден тауар талап ететін жергілікті бандит басшысы жақсы жалақылы жұмыс ұсынады. Олардың міндеті – округті аралап, талап етілген заттарды жинап, оларды есірткіге айырбастау. Тот – көңіл көтеріңкі емес, пессимистік көңіл-күй. Кейіпкерлер барлық жерде тот, құлау мен қирауды кездестіреді. Осы көңіл-күйдегі оқиғаның барлық элементтері мен кейіпкерлері кейіпкерлердің рухын түсіріп, оларды жоюға тиіс. Мысал: Оқ атысынан кейін ауыр жарақат алған және барлық мүлкін жоғалтқан кейіпкерлер бандиттердің үнемі шабуылдайтын ауылына паналады. Кейіпкерлердің міндеті – осы шабуылдарды тойтарыс ету, бірақ жаулар саны жағынан басым және жақсы жабдықталған, ал кейіпкерлерде соғысуға ештеңе жоқ. Снап (Сүреу) – ойынның ең көңіл көтеріңкі емес жағы; әдетте осы көңіл-күйдегі оқиғалар барлық кейіпкерлердің өлімімен аяқталады. Бұл көңіл-күйдің мақсаты – кез келген әрекеттің бекер екенін және соғыс аяқталғанын, сондықтан барлық адамдар өлді, олар осы фактіні қабылдауы керек екенін көрсету. Мысал: Бункерде орналасқан сарбаздар тобы мутанттардың шабуылдауын күтуде. Олар жақсы қаруланған және жаттықтырылған, бірақ оларға берілген ақпаратта қателік бар және олар өздерінің санынан айтарлықтай кем екенін әлі білмейді. Шабуыл кешкісін басталады және кері шегінуге тым кеш, сондықтан кейіпкерлер бункерді жабуға шешім қабылдайды, мутанттар ішке кіре алмайды және кетеді деп үміттенеді. Мутанттар оның орнына химиялық қарумен шабуыл жасайды. Кейіпкерлердің газ маскалары жеткіліксіз. Нәтижесінде, күштілері әлсіздерді өлтіріп, маскаларын алады, бірақ мутанттар келесі күні таңертең есікті жарылқазып тастайтынын білмейді.

Ресми ережелер мен дереккөздер

Қазіргі нұсқасы 1.5. 2003 жылы ойын шыққаннан бері қосымша материалдар жарық көріп келеді. Ойын әрбір жаңа қосымшамен кеңейе береді, сондай-ақ оның сюжеті де, ол осы қосымша материалдарда және Portal баспасынан шығатын Space Pirate (pl. Gwiezdny Pirat) журналында жаңартылып тұрады.

Шығарылған ережелер мен бастапқы кітаптардың тізімі

Нейросима 1.0 – түпнұсқалық негізгі ереже кітабының басылымы (баспадан шығарылған). Neuroshima 1.5 – негізгі ережелерді жетілдіріп, жаңартқан, жаңа материалдар қосылған және кейбір материалдар алынған негізгі ереже кітабы. Wyścig (Жүгіру) – автокөліктер мен жарысқа арналған дереккөз; өз көлігіңізді құру және жүргізумен байланысты жаңа кейіпкер кластарының ережелерін қамтиды. Gladiator (Гладиатор) – "Гладиатор" кейіпкер класын егжей-тегжейлі сипаттайтын дереккөз. Supplement (Қосымша) – негізгі ережелерді қайта қарауға арналған құрал. Detroit (Детройт) – 2050 жылғы Детройт қаласын, оның тұрғындарын және әдет-ғұрыптарын сипаттайтын дереккөз. Krew i rdza (Қан мен тот) – оқиғалардың тұжырымдамалары мен эскиздері жинағы. Zabić szczura (Қорышты өлтіру) – алғашқы шағын науқан. Bohater2 (Hero2) – кейіпкерлерді құру үшін жаңа ережелер мен опцияларды қосатын дереккөз. Miami (Майами) – 2050 жылғы Майами қаласын, оның тұрғындарын және әдет-ғұрыптарын егжей-тегжейлі сипаттайтын дереккөз. Zaginione Miasto (Жоғалған қала) – екінші шағын науқан. Piraci (Пираттар) – кемелер мен теңіз шайқастары туралы дереккөз; сонымен қатар 2050 жылғы Кариб аралдарын сипаттайды. Bohater3 (Hero3) – кейіпкерлерді құру үшін жаңа ережелер мен опцияларды қосатын тағы бір дереккөз. Łowca Mutantów / Zabójca Maszyn (Мутанттарды аулаушы / Боттарды өлтіруші) – Мутанттарды аулаушы және Боттарды өлтіруші кластарын егжей-тегжейлі сипаттайтын қос дереккөз. Bestiariusz: Maszyny (Bestiary: Machines) – 60-тан астам машинаны егжей-тегжейлі сипаттайтын дереккөз. Mistrz Gry2 (Gamemaster2) – NPC-лердің, ауылдардың, жаңа жаулардың (Dead Breath зомбилері және IV ұрпақ мутанттары) сипаттамаларымен және ойыншыларды сынауға арналған нұсқаулықпен (ойыншылар тым сенімді немесе "күшті" болғанда гейммастер жасай алатын әрекеттер) толтырылған дереккөз. Bestiariusz: Bestie (Bestiary: Beasts) – әр түрлі ортада кездесетін 53 тіршілік иесін егжей-тегжейлі сипаттайтын дереккөз. Ruiny (Қираған орындар) – қираған орындарды іздеу және олжа табу туралы дереккөз. Krew i rdza 2 (Қан мен тот 2) – жаңа кейіпкер кластары, механикасы және оқиғаларды қамтитын оқиғалардың тұжырымдамалары мен эскиздері жинағы. Prawo i sprawiedliwość (Заң мен әділдік) – кейіпкерлерді құрудың арнайы ережелері және соғыстан кейінгі заң формаларының мысалдары бар әртүрлі құқық қорғау органдарын ойнау тұжырымдамасын қарастыратын дереккөз. Nowy Jork (Нью-Йорк) – 2050 жылғы Нью-Йорк қаласын, оның тұрғындарын және әдет-ғұрыптарын сипаттайтын дереккөз. Skażenia (Уланулар) – ойында кездесетін әр түрлі улар мен токсиндерді және олардан қорғану тәсілдерін сипаттайтын дереккөз. Bohater: Maxx (Hero: Maxx) – кейіпкерлерді құру үшін жаңа ережелер мен опцияларды қосатын дереккөз.