Кіріспе

Чех Республикасының екіпалаталы Парламентінің Төменгі палатасы

Депутаттар палатасы, ресми түрде – Чех Республикасы Парламентінің Депутаттар палатасы, Чех Республикасы Парламентінің төменгі палатасы болып табылады. Палатада 200 орын бар, депутаттар Д’Хондт әдісімен партиялық тізімдер бойынша пропорционалды өкілдік жүйесі арқылы төрт жылдық мерзімге сайланады. 2002 жылдан бері Чех аймақтарымен сәйкес келетін 14 сайлау округі бар. Министрлер кабинеті Депутаттар палатасына есепті, ал Премьер-министр палата мүшелерінің көпшілігінің қолдауын сақтап тұрған жағдайда ғана лауазымында қалады. Заңмен белгіленген кворум – сайланған депутаттардың үштен бір бөлігі (67). Конституциялық заңдарға енгізілетін кез келген өзгеріс Депутаттар палатасының кемінде 60 пайызының мақұлдауымен бекітілуі керек. Депутаттар палатасының орналасқан жері – Прагадағы Мала-Странадағы Тун сарайы.

Тарату

Депутаттар палатасы таратылғаннан кейін 60 күн ішінде жаңа сайлаулар өткізілуі керек, ал депутаттар палатасының сайлау мерзімі аяқталуына үш айдан кем уақыт қалғанда таратылуына болмайды. Депутаттар палатасын конституцияда көзделген жағдайларда ғана президент таратуға құқылы. Депутаттар палатасы көбінесе үкіметке екі рет сенімсіздік дауысы берілгеннен кейін таратылады. Депутаттар палатасы таратылған кезде, қажет болған жағдайда, Сенат оның орнына заңдық шаралар қабылдауға өкілетті.

Депутаттар Палатасының орны

Депутаттар палатасы Праганың Мала-Страна ауданындағы үш ғимарат кешенінде орналасқан. Пленарлық зал бар негізгі ғимарат – 17 ғасырдың соңында салынған Тун сарайы. Ол 19 ғасырдың басында Богемия диетасына (парламентіне) арналған. Қазіргі пленарлық зал 1861 жылы Австрия-Мажар императоры Франц Иосиф I 1849 жылы таратып жібергеннен кейін қайта құрылған Богемия диетасы үшін салынған. Екінші ғимарат Мала-Страна алаңында орналасқан және император тағайындаған Богемия Корольдігінің губернаторларының резиденциясы болды. Соңғы ғимарат кешеніне алаңның қарсы бетіндегі Смиричицкий сарайы мен Штернберг сарайы кіреді.

Өткен депутаттар палатасының сайлау нәтижесі

8–9 қазан 2021 ж. 200 орын Фиала ANO ODSKDU ČSLTOP 09(үкімет) PirátiSTAN(коалиция) SPD 27.12%6 ( 2.52%) 27.79%29 (+5.36%) 15.62%9 ( 0.35%) 9.56%2 ( 1.08%) 20–21 қазан 2017 ж. 200 орын Бабиш I Бабиш II ANO(үкімет) ODS Пирати SPD KSČM ČSSD(коалиция) KDU ČSL TOP 09 STAN 29.64%31 (+10.98%) 11.32%9 (+3.59%) 10.79%(жаңа) 10.64%(жаңа) 7.76%18 (−7.15%) 7.27%35 (−13.09%) 5.80%4 (−0.98%) 5.31%19 (−6.69%) 5.18%(жаңа) 25–26 қазан 2013 ж. 200 орын Соботка ČSSD(үкімет) ANO(коалиция) KSČM TOP 09 ODS Úsvit KDU ČSL(коалиция) 20.46%6 (−1.62%) 18.66%(жаңа) 14.91%7 (+3.64%) 12.00%15 (−4.70%) 7.73%37 (−12.50%) 6.89%(жаңа) 6.78%(қайта оралған) 28–29 мамыр 2010 ж. 200 орын НечасРуснок ČSSD ODS(үкімет) TOP 09(коалиция) KSČM VV(коалиция) 22.08%18 (−10.24%) 20.22%28 (−15.16%) 16.70%(жаңа) 11.27%0 (−1.54%) 10.88%(жаңа) 2–3 маусым 2006 ж. 200 орын Тополанек IТополанек IIФишер ODS(үкімет) ČSSD KSČM KDU ČSL(коалиция) SZ(коалиция) 35.38%23 (+10.91%) 32.32%4 (+2.12%) 12.81%15 (−5.7%) 7.23%9 (−7.04%) 6.29%(жаңа) 14–15 маусым 2002 ж. 200 орын ШпидлаГроссПарубек ČSSD(үкімет) ODS KSČM KDU ČSLUS DEU(коалиция) 30.20%4 (−2.11%) 24.47%5 (−3.27%) 18.51%17 (+7.48%) 14.27%11 (+5.28%) 19–20 маусым 1998 ж. 200 орын Земан ČSSD(үкімет) ODS KSČM KDU ČSL US DEU 32.31%13 (+5.87%) 27.74%5 (−1.88%) 11.03%2 (+0.7%) 8.99%2 (+0.91%) 8.60%(жаңа) 31 мамыр және 1 маусым 1996 ж. 200 орын Клаус IIТошовский ODS(үкімет) ČSSD KSČM KDU ČSL(коалиция) SPR RSČ ODA(коалиция) 29.62%8 (−0.11%) 26.44%45 (+19.91%) 10.33%13 (−3.72%) 8.08%3 (1.8%) 8.01%4 (+2.03%) 6.36%1 (+0.43%)

Демократиялық Чехословакияның құрамында

Осы кезеңде депутаттар палатасы Ұлттық кеңес деп аталды. 1992 жылғы 5-6 маусымда 200 орын. Клаус I, ODS–KDS (үкімет), KSČM, ČSSD, LSU, KDU–ČSL (коалиция), SPR–RSČ, ODA (коалиция), HSD SMS, 29.73% (жаңа), 14.05%2 (+0.81%), 6.53% (жаңа), 6.52% (жаңа), 6.28%5 (−2.14%), 5.98% (жаңа), 5.93% (жаңа), 5.87%9. 1990 жылғы 8-9 маусымда 200 орын. Питхарт, OF (үкімет), KSČ, HSD SMS (коалиция), KDU (коалиция), 49.50%, 13.24%, 10.03%, 8.42%.