Кіріспе

Тайвань суретшісі (1895–1947)

Тан Тенг Фо (; 2 ақпан 1895 – 25 наурыз 1947), тайваньдық суретші және саясаткер болған. 1926 жылы оның "Чиаи көшесі" атты майлы суреті Жапонияда өткен жетінші 日本美術展覽會 көрмесінде көрсетілді. Бұл тайваньдық суретшінің туындысы алғаш рет көрмеге қойылған жағдай еді.

Білім

1913 жылы Тайвань генерал-губернаторының ұлттық тілдер мектебіне қабылданды, онда Исикава Киничиродан батыс үлгісінде акварель салуды оқыды. 1924 жылы ол материктік Жапонияға өнер саласында формалды академиялық білім алу үшін барды, Токио көркемсурет мектебінің (қазіргі Токио өнер университетінің) сурет салу бөліміндегі жапондық майлы суретші Танабе Итарудан оқыды. Тан сонымен қатар Окада Сабуросукеден оның Хонго сурет институтында жеке сабақтар алды.

Жұмыс және қоғамдық өмір

1929 жылы аспирантураны бітіргеннен кейін ол Шанхайға көшіп, Синьхуа өнер колледжінде (上海新華藝專) және Чанмин өнер мектебінде (上海昌明藝專) сабақ берді. Шанхайда болған кезінде ол Ни Юньлинь және Бада Шанжэньнің дәстүрлі қытай суреттерінің ықпалына түсіп, қытай пейзаж суретінің лирикалық мәні мен батыс сурет техникасын біріктіретін ерекше стильді дамыта бастады. Оның туындылары майлы бояу, клейлі бояу және эскиздерді қамтиды, ал тақырыптары пейзаждар мен портреттерге негізделген, көбінесе оны қоршаған күнделікті оқиғалардан шабыт алады. 1926 жылы оның «Каги көшесі» атты туындысы Жапонияның 7-ші Императорлық өнер көрмесіне іріктелді, осылайша ол туындысы көрмеге қабылданған алғашқы тайвандық суретші болды. Оның жетістіктері осы алғашқы табыстан кейін де жалғасты, оның жұмыстары бірнеше рет Императорлық өнер көрмесіне, Тайвань өнер көрмесіне, Тайвань вице-королінің өнер көрмесіне, сондай-ақ мемлекеттік көрмелер шеңберінен тыс жапондық өнер топтары ұйымдастырған көрмелерге іріктелді. Тайваньға оралғаннан кейін оның жұмысының басты назары туған жерінің пейзажына ауысты, ол Тамсуи, Каги және Тайнаньда ашық ауада салған туындылары арқылы Тайвань пейзажының сұлулығын көрсетті. Суретші 謝里法 Танның көркемдік стилін ұқыпсыз және қиын деп сипаттады, ал өмірбаян жазушы Ко Цзунмин бұл әдейі жасалғанын айтты, Танның жұмысын Винсент ван Гог пен Пабло Пикассоның «Авиньон қыздары» картинасымен салыстырды. Сурет салудан басқа, Тан тайвандық өнер қозғалыстарына да белсенді қатысты. Басқа да өнер қозғалысы шараларының ішінде ол 1926 жылы Чи Хсин сурет салу қоғамын құрды, 1934 жылы Ян Санланг пен Ляо Чичуньмен бірлесіп Тай Ян өнер қоғамын құрды және 1940 жылы Кагидегі жас суретшілерге Циньчжэнь көркемсурет қауымдастығын құруға көмектесті. Тайваньдағы өнердің ықпалын кеңейтуге қосқан үлесі сонымен қатар Чиайи қалалық кеңесінің мүшесі ретінде, сондай-ақ 1945 жылы Тайвань тапсырылғаннан кейін өткен алғашқы Тайвань провинциялық өнер көрмесінің қазылар алқасының мүшесі ретіндегі қызметіне де қатысты.