Тайваньдық мүсінші Джу Мин: Өмір және шығармашылық жолы

Кіріспе

Тайвань суретшісі (1938–2023)

Джу Мин (20 қаңтар 1938 – 22 сәуір 2023) – тайваньдық мүсінші, ол 1970 жылдары туған елінде, ал 1983 жылы Нью-Йоркте даңққа ие болды. Джу Мин жас кезінде ағаш кесу өнерін меңгеріп, Ли Чинчуаньдың шәкірті болған. Ол өнер шеберлігін дамытып, қола, пенопласт, керамика және тот баспайтын болат сияқты әртүрлі материалдарда жұмыс істеді. 1959 жылы ол Туньсяоға оралып, шәкірттерімен бірге жеке студиясын ашты, сөйтіп табысты қолөнер бизнесін құрды, бірақ бұл оны толыққанды қанағаттандыра алмады. Ол өнерге көбірек ден қойып, жаңа тәсілдерді сынады. Үш жылдан кейін Джу Туньсяодан Чэнь Фу Мэйге үйленді. Тайвань провинциялық көркемсурет көрмесінде бірнеше жүлде алғаннан кейін, Джу мүсінші ретінде одан әрі даму үшін өзін тағы да ұстаздыққа беру қажеттігін сезінді, бұл жолы Римде үш жылдық өнер стипендиясынан оралған Ян Ююға. Ян «Жудың ағаш өрнегі арқылы ағынмен өтетін сызықтарына, сондай-ақ оның сенімділік пен қарапайымдықпен жасалған формасына» тәнті болды. 1976 жылы Янның кеңесімен Джу дене және рухани жаттығулар үшін тай-чиді үйрене бастады. Ол осы тәжірибеден үлкен пайда көрді және бұрын ешкім жасаған емес тай-чи тақырыбында мүсіндер жасау туралы ойлана бастады. Джудың жеке көрмесі наурыз айында Тайбэйдегі Ұлттық тарих мұражайында өтті, себебі Ян Юю мұражай басшыларын өзінің шәкіртінің туындыларын көрсетуге көндірді. Көрме үлкен сәттілікке ие болды және ол 1976 жылдың үздік он жасына кірді. 1980 жылдан бастап Джу халықаралық деңгейде танымал болды және шетелде көрмелер ұйымдастырды. Ол «Тірі әлем» отбасын құрып, оны кеңейте берді. Бұл жарқын мүсіндер қоладан, тот баспайтын болаттан, боялған ағаштан, көбік резеңкеден және құйылған қоладан жасалған, бұл оған адам бейнесін барлық түрлерінде бейнелеуге мүмкіндік берді. Оның тағы бір жұмысы – «Тірі әлем» сериясы, ол заманауи, батыстық қоғамнан алынған бейнелерді бейнелейді. Джу Миннің көптеген туындылары Тайбэйдің шетінде орналасқан Джу Мин мұражайында сақталады. Мұражай суретшінің қаражатымен салынған және жұртшылыққа ашық. 2007 жылы ол 18-ші Фукуока Азия мәдениет сыйлығының иегері атанды.

Ju Ming (; 20 January 1938 – 22 April 2023) was a Taiwanese sculptor who attained fame in his native country in the 1970s, and then in New York City in 1983. Ju Ming was trained as a woodcarver, and apprenticed to Lee Chinchuan as a teenager. He developed his skill and applied it to a range of media, including bronze, styrofoam, ceramics, and stainless steel. In 1959, he moved back to Tunghsiao and opened his own studio with apprentices, creating a successful crafts business that left him dissatisfied. He became more artistic and tried innovative techniques. Ju married Chen Fu mei, also from Tunghsiao, three years later. After winning several awards in the prestigious Taiwan Provincial Art Exhibition, Ju felt that he could only develop further as a sculptor if he re apprenticed himself, this time to Yang Yuyu, who himself had only just returned from a three year art scholarship in Rome. Yang agreed, impressed by "Ju's flowing lines through the natural grain of the wood, the form executed with such an assured gentleness and humility." In 1976, Ju took up tai chi on Yang's advice to develop physical and mental discipline. He developed greatly from this practice and started thinking about sculpting works on the theme of tai chi, which had never been done before. Ju's solo exhibition occurred in March at the National Museum of History in Taipei due to Yang Yu yu convincing the museum authorities to show his student's pieces. It was highly successful and he was named as one of the Ten Outstanding Youths of 1976. From 1980, Ju continued to gain international acclaim and exhibited abroad. He started The Living World "family" which he continued to expand. These bright figures are made of bronze, stainless steel, painted wood, foam rubber and cast bronze, giving him the freedom to depict the human form in all its varieties. Another is his Living World series, depicting figures drawn from a modern, westernized society. Much of Ju Ming's work is housed at the Ju Ming Museum, just outside Taipei. The museum was built at the artist's expense, and is open to the public. He was awarded the 18th Fukuoka Asian Culture Prize in 2007.

Өмір тарихы

Джу Минг 1938 жылғы 20 қаңтарда Жапондық кезеңдегі Тайваньда, Тоңсяо қаласында, Синчику префектурасында дүниеге келген. Оның әкесі – Джу Ли Чи, анасы – Ван Ай. Алғашқы есімі – Джу Чуан Тай. Отбасындағы ең кіші бала болғандықтан, бала кезінде оны «Цзю Эрь» (九二) деп атаған, яғни «тоқсан екі», себебі ол туған кезде ата-анасының жасының қосындысы 92-ге тең болған. 15 жасында Джу Мингті «Жаспан патшайымының» ғибадатханасынан жергілікті ағаш кесу шебері Ли Чин Чуан оқуға қабылдады. Оқу кезінде ол ағаштан ою-өрнек жасау және сурет салуды үйреніп, болашақ мүсінші мамандығының негізін қалады. Джу Минг сол кезде күндіз ағашқа ою-өрнек салып, түнде сурет салғанын айтады. Ол Ли Чин Чуанның: «Егер мүсінші сурет салуды білмесе, ол үй салуды білетін, бірақ жобалық сызбаларды қалай дайындауды білмейтін сәулетшіге ұқсайды» деген сөзін еске алады. Мүсінші жақсы туынды жасағысы келсе, көптеген эскиздерді білуі және жасауы керек, ең бастысы – басқалардың стилін ғана көшірмеу керек; әйтпесе, ол суретші емес, қолөнерші ғана болады деп сенді. 1959 жылы Джу шәкірттігін аяқтап, жеке студиясын ашты. Ол қолөнер кәсібі арқылы ою-өрнек жасау тәжірибесін жетілдіріп, шеберлігін арттырды. 1961 жылы Джу Чен Фу Мейге үйленді, ол Джудың танымал мүсіндерінің бірі – «Құммен ойнаған қыздың» (玩沙的女孩) үлгісі болды. Ол инновациялық техникаларын дамытып, әртүрлі көркемдік тәсілдерді зерттеді. Сондай-ақ, өнер сайыстарына қатысып, Тайвань провинциялық өнер көрмелерінде бірнеше марапаттар алды, мысалы, 1966 жылғы «Бір-біріне ынтыққандар» (相悅) және келесі жылғы «Ұзақ айрылыс» (久別) туындылары. 1968 жылы Джу Минг мүсінші Юю Янның жетекшілігімен жұмыс істей бастады. Джу Минг 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында Англия, Париж және Люксембургте көрсетілген туындылары арқылы Батыс елдерінде танымал болды. Алайда, 2014 жылы Джу Минг халықаралық қызметін тоқтатты және әлемдік өнер сахнасынан жоғалып кетті. Джу 2023 жылғы 22 сәуірде 85 жасында өз-өзіне қол жұмсады. Оның жоғары қан қысымы мен депрессия сияқты бірнеше созылмалы денсаулық мәселелері болғаны хабарланды.

Ju Ming was born in Tongxiao, Shinchiku Prefecture, Japanese era Taiwan on 20 January 1938. His father is Ju Li Chi and his mother is Wang Ai. His original name is Ju Chuan Tai. As the youngest in his family, his childhood nickname is Jiu Er (九二), which means ninety two in English, to dedicate his parents' added up ages as 92 when he was born. Ju Ming was apprenticed to a local woodcarver, Lee Chin chuan from the Temple of the Empress of Heaven when Ju was 15. He learned about woodcarving and painting during his apprenticeship, which set the foundation for his future career as a sculptor. Ju Ming mentioned that during that period, he did woodcarving during the days and practiced painting during the nights. He recalled that Lee Chin chuan's saying, "If a sculptor does not know how to paint, it is like an architect who can build houses but does not know how to do blueprint design drawings." He believed if a sculptor wants to carve well, he or she has to know and do many sketches, and most importantly not just copying other people's style; otherwise, the person is just an artisan, not an artist. In 1959, Ju finished his apprenticeship and opened his own studio. He developed more carving experience and sharpened his carving skills through the crafts business. In 1961, Ju married Chen Fu mei who is the model of one of Ju's famous sculptures, A Girl Playing Sand (玩沙的女孩). He further started to develop his innovative techniques and explore different artistic approaches. He also started to participate in art competitions and then won several awards in the prestigious Taiwan Provincial Art Exhibitions such as 1966's work Attractive to Each Other (相悅) and next year's Long Separation (久別). In 1968, Ju Ming began working under fellow sculptor Yuyu Yang's tutelage. Ju Ming became well known in the West during the late 1990s and early 2000s with pieces visible in England, Paris, and Luxembourg. However, in 2014, Ju Ming ceased almost all of his international activities, vanishing from the global art scene. Ju died by suicide on 22 April 2023, at the age of 85. He was reported to have multiple chronic health issues, including high blood pressure and depression.

" Тірі әлем " сериясы Түрмеге қамау

Түрме, 2009 жылы жасалған мүсін жиынтығы. Бұл туынды тот баспайтын болаттан жасалған. Джу Миннің ерекше стилінде, блокты және минималистік болып жасалған фигуралар, адам денесіндегі ішкі рухани сапаларды қабылдау үшін негізгі формаларға дейін бекітілген. Мүсін болаттан жасалған камералардан тұрады, ал олардың ішінде бір-біріне қарама-қарсы қарап тұрған, стирофомнан қашалған екі адам мөлшеріндегі фигура бар. "Тірі әлем" сериясының атауынан көрініп тұрғандай, бұл туындылар суретшінің қазіргі заманғы өмірге қатысты байқаулары мен ойларына негізделген. Мүсіндер – адамдардың өмір сүретін әлемнің бейнесі. Бұл – адам фигураларын зерттеу және адам пішімінің ішінде не бар екенін ашу. Алдыңғы "Тірі әлем" сериясынан айырмашылығы, онда адам фигуралары әртүрлі түстерде болған, "Түрмелер" сериясының түс палитрасы қара және ақ монотонды түске дейін тарылған. Оның минималистік сипаты адамдық қасиеттердің негізгі бөлігін – жақсылық пен жамандықты, өзін-өзі қамтитын әлемді еске түсіреді. Қара және ақ әдетте қарама-қарсы мағыналармен байланыстырылады. Ол сонымен қатар мәдени тарих бойында көптеген контекстерде жұп құрайды. Джу Миннің туындыларында ақ түс жақсылықты, ал қара түс зұлымдықты білдіреді. "Түрмедегі" монохромды түс, қара-ақ жолақты тұтқын киімімен байланысты қарастырылуы мүмкін. Алайда, бұл қытайлық инь-ян философиясын да білдіреді, яғни адам табиғатындағы жақсылық пен жамандық бір-бірімен тығыз байланысты. Джудың тұжырымдамасында таза туа біткен жақсылық пен таза туа біткен жамандық жоқ. Адамзат – екі қасиеттің үйлесімі. Адамның құндылығы оның өзінде жатыр. Жақсылық пен жамандық, қара мен ақ, бір-бірімен байланысты немесе бір-біріне тәуелді болуы мүмкін. Адамның өмірдегі таңдауы оның қасиеттерін анықтайды. "Басқаларды түрмеге қамау, басқалардың түрмесінде болу және өзіңді-өзің түрмеге қамау" идеясын бейнелейтін мүсін жиынтығы арқылы суретшілер еркіндік пен шектеу арасындағы нәзік айырмашылықтың, шын мәнінде, адамның түрмеге қамау туралы ойларымен бақыланатынын көрсетеді. Мүсіннің камерасы кілтпен іштен жабылады. Камерадағы фигуралар өздерін босатуға мүмкіндік алған еді. Бұл жағдай адамдардың өздері үшін бұғауланғанын көрсетеді. Өмір күрделірек және өзара байланыстырақ, оны екіұшты таңдаумен ғана анықтауға болмайды. Суретші тек бұғаттап немесе ашу, еркіндік немесе шектеу, жақсылық немесе жамандық – адамның өзінің таңдауымен жасалатынын көрсетуге тырысады. Қытай іспеттес таңбасы (囚), түрме деген мағынаны білдіреді, ол төрт қабырғамен қоршалған текше ортасында адам (人) таңбасымен біріктірілген. Джу Минг камераның сөзбе-сөз және сыртқы түрін адамның өзін-өзі шектеу идеясының ішкі рухани өлшемін бейнелеу үшін қолданды. Осы физикалық бейнелеу арқылы ол қоғамдағы көрінбейтін түрмелерге назар аударуды қалайды. Бұл түрмелер – мәдениет нормалары, институттардың заңдары, қалалық архитектуралық кеңістіктер, білім беру бағдарламалары, сондай-ақ жалпы адамзатқа қатысты терең тамырланған жүйелік ойлау болуы мүмкін. Джу Минг адамзат құрған түрмелерді қайта жасап, біз олармен қарым-қатынасымызды зерттейді.

Imprisonment, the sculptural set created in 2009. The piece is made by stainless steel. Sculpted with Ju Ming's signature style, blocky and minimalist, the figures are reduced to the basic forms intentionally to embrace the inner spiritual qualities within the human bodies. The sculpture consists of steel cages and inside is two life size figures carved in Styrofoam facing each other. The title of the series Living World suggests that the works are based on the artist's observation and reflection on people's contemporary life. The sculptures are the depiction of the world where people situated within. These are the examination of the human figures and even further reveal what are inside the human forms. Unlike the previous Living World series that the human figures are in different shades of colours, Imprisonments colour palette is narrowed down to black and white monotone. Its minimalist quality evokes the fundamental part of human quality good and evil with its connotation of a self contained realm. Black and white usually associates with opposite meanings. It also forms a pair in a number of contexts through cultural history. In Ju Ming's work, the White symbolizes the goodness as opposed to the Black associates with viciousness. The monochrome in Imprisonment can simply be viewed as the connection with the classic black and white striped on prisoner's uniform. However, it also connotes the Chinese yin yang philosophy that good and evil within the human nature in fact are interrelated to one another. In Ju's concept, there is no existence of pure innate good and pure innate evil. Human kinds are combination of two qualities. One's value as a person is rooted in one's very self. Good and evil, black and white, could be interconnected or interdependent. The choices people make in their life define their qualities. Through the sculptural set which symbolizes the ideas of "imprisoning others, being imprisoned by others, and self imprisonment", the artists demonstrate that the subtle distinction between freedom and limit are in fact controlled by one's thoughts of imprisoning. The cage of the sculptures is locked from the inside with the key inside the lock. The figures inside the cage eventually could have freed themselves. The scenario shows that people are in fact self imposed to be locked. Though life is more complicated and interconnected and cannot be simply defined to binary choices; the artist just tries to point out that lock or unlock, freedom or limit, good or evil are actually done by human's own choices. The Chinese character (囚), stands for imprison, is compound with the character for human (人) in the middle of a cube surrounded by four walls (囗). Ju Ming used the literal and external form of a cage to represent the inner spiritual dimension of the idea of restraint of men. With the physical presentation of limit of freedom, Ju wants to point out that the invisible prison in our society. These prisons could be the norms of culture, the laws of institution, the confined architectural spaces of urban city, the curriculums of education, as well as the deep, rooted system thinking of humanity as whole. Ju Ming reproduced the humanity's cages and exploring our relationships with the cages we build.

Марапаттар мен құрметтер

1966 Бір-біріне тартымды. Джу 21-ші Тайвань көркемсурет көрмесінде мүсіндік саласындағы үздік сыйлықты алды. 1967 Ұзақ ажырасу. Джу 22-ші Тайвань көркемсурет көрмесінде мүсіншілік бойынша үшінші жүлдеге ие болды. 1976 Қытай мәдени-өнер қауымдастығының өнер сыйлығы. 1976 Junior Chamber of Commerce International ұйымы Тайваньның он ең үздік жас тұлғасының бірі деп таныды. 1976 Білім министрлігінің Ұлттық мәдениет және өнер қорынан Әдебиет және өнердің ұлттық сыйлығы. 1998 Гонконгтың Фок Ин Тунг қорынан өмірлік еңбегі мен өнерге қосқан үлесі үшін Фок Ин Тунг сыйлығымен марапатталды. 2000 Джу Минг мұражайы 14-ші Токио шығармашылық сыйлығының шетелдік сыйлығын жеңіп алды. 2002 Гифу, Жапониядағы Enku Grand Award сыйлығы. 2003 Тайбэйдегі Фу Джен католик университетінің өнер докторының құрметті атағы. 2004 Атқарушы Юаньдың өмірлік мәдени сыйлығы. Атқарушы Юаньдың мәдени сыйлығы мәдениетті сақтауға немесе дамытуға ерекше үлес қосқан адамды марапаттау үшін беріледі. Бұл өмірлік жетістіктерді тану және Тайваньдағы мәдениет қайраткеріне берілетін ең жоғары награда. Атқарушы Юань төрағасы Ю Си Кун Джу Минге медаль мен сертификат табыс етті. Ол сондай-ақ Джу Миннің өмірлік тәжірибесін көркемдік жетістікке айналдырғанын, өмір мен өнерді біріктіріп, өнер мен мәдениетті өмірге енгізгенін жоғары бағалады. Оның туындыларында Джу Миннің өмірге деген құштарлығы мен сүйіспеншілігін сезінуге болады. Чен Чи Нан Джу Мингті «Тайвань жерінен шыққан нағыз және бірегей әлемдік суретші» деп атады. «Бұл сыйлық – мүсік өнерінің көшбасшысына» деген құрметтің белгісі. 2007 18-ші Фукуока Азия мәдениет сыйлығы, өнер және мәдениет саласы бойынша жүлде.