Кіріспе

"Аққари Лабан" досьесі (ملف عكّاري لبن) – 43 беттік құжат. Бұл құжат Даниялық бірнеше мұсылман дін қызметкерлерінің тобы, "Еуропалық пайғамбарды құрметтеу комитеті" құрамында бірігіп, "Jyllands Posten" газетінде жарияланған Мұхаммед карикатураларына қатысты мәселені Египет, Ливан және басқа елдердегі исламдық басшылыққа жеткізу және қолдау сұрау мақсатымен жасалған. Даниядағы "Еуропалық пайғамбарды құрметтеу комитетінің" жетекшілерінің арасында "Исламдық сенім қорының" имамы Ахмад Абу Лабан және топтың өкілі Ахмад Аккари болды. Даниялық шейх Раид Хулейхел топтың басшысы болып тағайындалды және петиция хаттарына қол қойды.

Тарих

Ислам қауымының Мохамад Аль Халед басқаратын бес адамнан тұратын бірінші делегация 2005 жылғы 3 желтоқсанда Мысырға келіп, 2005 жылғы 11 желтоқсанда оралды. Мысырға сапарында топ кездескен адамдардың арасында: Араб лигасының Бас хатшысы Амр Муса, Мысырдың Бас мүфтиі Әли Гома, Каирдің Әл-Азхар университетінің шейхы Мұхаммед Саид Тантави және Мысыр сыртқы істер министрінің кеңесшісі Мұхаммед Шаабан болды. Бұл кездесуді Даниядағы Мысыр елшісі Мона Омар Аттия ұйымдастырды, кейіннен Дания сыртқы істер министрлігі исламның Данияда ресми түрде мойындалмаған дін екенін мәлімдеп, тәртіпсіздікке ықпал еткені үшін сынап, оны Копенгагендегі лауазымынан ауыстырды. 2005 жылғы 17 желтоқсанда Ливанға сапарлаған және 2005 жылғы 31 желтоқсанда Данияға оралған шейх Раид Хулейхел басқаратын төрт даниялық мұсылмандардан тұратын екінші делегация барды. Ливанда олар Бас мүфти Мұхаммед Рашид Каббанимен, жоғары шиит шейхы Мұхаммед Хусейн Фадлалламен, маронит шіркеуінің басшысы Насралла Сфейрмен кездесті. Сол уақытта имам Ахмет Ақари Сирияға барып, Бас мүфти Ахмет Бадр Эддин Хассунға өздерінің мәселесін ұсынды. Сонымен қатар, кішкентай делегация Түркияға сапар шекті, ал жеке тұлғалар Суданға, Мароккоға, Алжирге және Катарға барды, онда Әбу Лабан Мұсылман бауырластығының шейхы Юсуф әл-Карадавиге хабар берді. 2005 жылғы 6 желтоқсандағы Ислам ынтымақтастық ұйымының (ИЫҰ) саммитінде, көптеген мемлекет басшыларының қатысуымен, Мысыр сыртқы істер министрі Ахмет Абуль Гейт бұл құжатты алдымен шетте таратты, бірақ ақырында ресми коммюнике жарияланды. Құжатта мұсылман ұйымдарының өздерінің мәселесін түсіндіретін бірнеше хаттары, Jyllands Posten газетінен алынған бірнеше үзінділер, Weekendavisen газетінен алынған бірнеше үзінділер және құжат авторларының айтуынша, Даниядағы мұсылмандарға жіберілген бірнеше қосымша суреттер бар. Құжат 2005 жылғы 8 желтоқсаннан кейін жиналып, толықтырылған, ал Египеттегі алғашқы лоббилік сапарлар аяқталмас бұрын жүргізілген. Бірнеше бетте қолмен жазылған жазбалар бар, көбінесе карикатуралардың суреттерінен аудармалар. Бұл жазбалар құжатқа бастапқыда енгізілген бе, әлде кейіннен қосылған ба, белгісіз.

Сарапшылардың пікірі

Сарапшылар, оның ішінде Хелле Люкке Нильсен, құжатты қарастырып, оның негізінен дұрыс екенін, бірақ бірнеше жалған ақпараттар бар екенін және Дания қоғамымен таныс емес адамдарды оңай шатастыруы мүмкін екенін айтты, имамдар да осы бағалаумен келісті. Мысалы, Ислам Данияда ресми дін ретінде танылмаған, карикатуралар конкурстың нәтижесі емес, ал Андерс Фог Расмуссен премьер-министр ретінде емес, Либералдық партияның төрағасы ретінде Айан Хирси Алиге медаль тапсырған. Имамдар 28 ұйымның атынан сөйлегендерін мәлімдеді, бірақ кейін олардың көпшілігі олармен байланысы жоқ екенін жоққа шығарды. "Шошқа" суреті сияқты қосымша материалдар жағдайды шиеленістіре түскен болуы мүмкін (Ислам мәдениетінде адам мен шошқаның байланысы өте қорлаушылық саналады), себебі олар газетте жарияланған карикатуралар деп қате түсінілді. Кейіннен шошқаның суреті Associated Press агенттігінен, Франциядағы La Pourcailhade шаруалар фестивалының материалдарынан алынғаны анықталды. Суреттегі адам өзін әжуалайтын шаруа болған. Ал қалған қосымша суреттер мен салынған суреттердің қайдан алынғанын құжатты жасаған авторлар ешқашан айтпады. Мұсылмандар кейіннен топпен кездескенде, Акаридің делегациясы Дания премьер-министрі Андерс Фог Расмуссеннің "Йюлланс Постенді" бақылап немесе иеленгенін түсіндіргенін айтты.