Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз антропологы, Екінші дүниежүзілік соғыстағы француз қарсыласының мүшесі (1907–2008)
French anthropologist, member of the French Resistance in World War II (1907–2008)
Жермен Тиллион (30 мамыр 1907 – 18 сәуір 2008) – француз этнологы, 1950-ші жылдары Франция үкіметі тапсырмасымен Алжирдегі жұмыстарымен белгілі. Екінші дүниежүзілік соғыста француз қарсыласының мүшесі болған ол Равенсбрюк концлагерінде уақыт өткізді.
Germaine Tillion (30 May 1907 – 18 April 2008) was a French ethnologist, known for her work in Algeria in the 1950s on behalf of the Government of France. A member of the French Resistance in World War II, she spent time in Ravensbrück concentration camp.
Өмірбаян
Тильон 1907 жылғы 30 мамырда Францияның оңтүстік-орталық бөлігіндегі Аллегреде (Жоғарғы Луара) дүниеге келді. Ол судья Люсьен Тильон мен Эмили Куссак Тильонның қызы болды. Оның анасы да өнер тарихшысы және француз қарсылық қозғалысының мүшесі ретінде танымал болды. Оның Франсуа есімді әпкесі болды, және олар католик дінінде тәрбиеленді.
Tillion was born on May 30, 1907, in Allegre (Haute Loire) in south central France. She was the daughter of Lucien Tillion, a magistrate, and Émilie Cussac Tillion. Her mother was also noted as an art historian and a French resistance fighter. She had a sister called Francoise and they were raised Catholic.
Жастар және оқу
Тилион өмірінің жастық шағын Клермон-Ферранда отбасымен бірге өткізді. Ол Марсель Мосс және Луи Массиньонмен әлеуметтік антропологияны оқу үшін Парижге кетіп, École pratique des hautes études, École du Louvre және INALCO мекемелерінен диплом алды. 1934-1940 жылдар аралығында төрт рет Алжирге экспедицияға қатысып, антропология ғылымы бойынша докторлық диссертациясын дайындау мақсатында солтүстік-шығыс Алжирдің Аурес аймағындағы шауи берберлерін зерттеді.
Tillion spent her youth with her family in Clermont Ferrand. She left for Paris to study social anthropology with Marcel Mauss and Louis Massignon, obtaining degrees from the École pratique des hautes études, the École du Louvre, and the INALCO. Four times between 1934 and 1940 she did fieldwork in Algeria, studying the Chaoui Berber people in the Aures region of northeastern Algeria, to prepare for her doctorate in anthropology.
Француз қарсыласы
1940 жылы Тилион даладан Парижге оралған кезде Франция Германия тарапынан басылып алынды. Оның бірінші қарсылық әрекеті ретінде ол еврей отбасына өз отбасының құжаттарын беріп көмектесті. Ол Париждегі Музей де л’Омм желісіндегі француз қарсыласының мүшесі болды. Оның міндеттеріне тұтқындарға қашуға көмектесу және 1940 жылдан 1942 жылға дейін одақтас күштер үшін барлау ақпаратын жинау және ұйымдастыру кірді. Оның қарсылық желісіне қосылып, оның сеніміне кірген дін қызметкері Роберт Алештің сатқандығы салдарынан, ол 1942 жылдың 13 тамызында тұтқындалды. 1943 жылы ол Convoi des 31000 атымен белгілі конвоймен тасымалданады.
As Tillion returned to Paris from the field in 1940, France had been invaded by Germany. As her first act of resistance, she helped a Jewish family by giving them her family's papers. She became one of the members in the French Resistance in the network of the Musée de l'Homme in Paris. Her missions included helping prisoners to escape and organizing intelligence for the allied forces from 1940 to 1942. Betrayed by the priest Robert Alesch who had joined her resistance network and gained her confidence, she was arrested on August 13, 1942. She was transported in the Convoi des 31000 in 1943.
Равенсбрюк қаласы
1943 жылы 21 қазанда Тилион анасы Эмилимен бірге Берлинге жақын орналасқан Равенсбрюк концлагеріне жіберілді. 1943 жылы 21 қазанда келгеннен бастап 1945 жылдың көктемінде лагерь құлағанға дейін ол жасырын түрде басқа тұтқындарды көңіл көтеру үшін комедиялық оперетта жазды. "Le Verfügbar aux Enfers" лагерьдегі "Verfügbar" ("бос" дегенді білдіретін неміс тіліндегі сөз, кез келген жұмысқа пайдаланылуы мүмкін тұтқындардың ең төменгі тобы) өмірін сипаттайды. Сонымен қатар ол концлагерьдің мұқият этнографиялық талдауын жүргізді. Басқа тұтқындар арасында Женевье де Голль Антониоз, Жаклин Флюри және Флюридің анасы болды. 1945 жылы наурыз айында анасы лагерде қаза тапты. Тиллион сол жылдың көктемінде Фольке Бернадот келісіммен Швед Қызыл Крестінің ұйымдастырған құтқару операциясы кезінде Равенсбрюктен қашып кетті. 1973 жылы ол "Равенсбрюк: Әйелдер концлагерінің куәгерлік баяны" деген еңбегін жариялады. Онда ол өзінің жеке тәжірибесін, сондай-ақ лагерьлердің жұмыс істеуі, тұтқындардың қозғалысы, әкімшілік операциялар және СС жасаған жасырын және ашық қылмыстар туралы соғысқа дейінгі және соғыстан кейінгі зерттеулерін баяндады. Ол Равенсбрюкте газ камерасы болғанын хабарлады, ал басқа ғалымдар Батыс лагерьлерінде мұндай камералар болмағанын жазды, сонымен қатар соғыс аяқталған күндері өлім жазаларының күшеюін растады, бұл нацистік "өлтіру машиналарын" құрудың тиімділігі мен автоматтандырылған сипатына куәлік етеді. Ол лагерьлердің екі, бірақ қарама-қайшы мақсатын құжаттады: бір жағынан, "Соңғы шешімді" мүмкіндігінше жылдам жүзеге асыру, екінші жағынан, соғысқа көмек ретінде өте үлкен және пайдалы құл еңбек күшін басқару (пайда СС басшылығына, Гиммлердің өзі құрған бизнес құрылымына түсті). Соңында ол тұтқындар, түрме қызметкерлері және нацистердің күрделі тапсырмаларын орындауға тікелей қатысқан "кәсіби мамандар" туралы қорқынышты суреттерді ұсынады, бұл орташа адамдардың өлім машиналарын құруға және оларды күтуге қалай көмектескенін, олардың бұрмаланған психологиясын және ашық зұлымдық мінез-құлқын түсіндіруге тырысады.
On 21 October 1943, Tillion was sent to the German concentration camp of Ravensbrück, near Berlin with her mother, Émilie, also a resistante. From her arrival on 21 October 1943 to the fall of the camp in spring 1945, she secretly wrote an operetta comedy to entertain the fellow prisoners. "Le Verfügbar aux Enfers" describes the camp life of the "Verfügbar" (German for "available", the lowest class of prisoners who could be used for any kind of work). At the same time she undertook a precise ethnographic analysis of the concentration camp. Other prisoners included Geneviève de Gaulle Anthonioz, Jacqueline Fleury and Fleury's mother. Her mother was killed in the camp in March 1945. Tillion escaped Ravensbrück in the spring of that year in a rescue operation of the Swedish Red Cross that had been negotiated by Folke Bernadotte. In 1973, she published Ravensbruck: An eyewitness account of a women's concentration camp, detailing both her own personal experiences as an inmate as well as her remarkable contemporary and post war research into the functioning of the camps, movements of prisoners, administrative operations and covert and overt crimes committed by the SS. She reported the presence of a gas chamber at Ravensbruck when other scholars had written that none existed in the Western camps, and affirmed that executions escalated during the waning days of the war, a chilling tribute to the efficiency and automated nature of the Nazi "killing machines." She documented the dual but conflicting purposes of the camps; on the one hand, to carry out the Final Solution as quickly as possible, and on the other, to manage a very large and profitable slave labor force in support of the war effort (with profits reportedly going to SS leadership, a business structure created by Himmler himself). Finally, she gives chilling vignettes of prisoners, prison staff, and the "professionals" who were central to the operation and execution of increasingly bizarre Nazi mandates in an attempt to explore the twisted psychology and outright evil behavior of often average participants who were instrumental in allowing, and then nurturing the death machines.
Соғыстан кейін
Соғыстан кейін Тиллион 1945 жылдан 1954 жылға дейін Екінші дүниежүзілік соғыстың тарихы, нацистердің және кеңестік ГУЛАГтардың соғыс қылмыстары туралы зерттеулер жүргізді. Ол француз тұтқындарына арналған білім беру бағдарламасын ұйымдастырды. École des hautes études en sciences sociales мектебінің профессоры (директор) ретінде Солтүстік Африка мен Таяу Шығысқа 20 ғылыми экспедиция жасады.
After the war, Tillion worked on the history of the Second World War, the war crimes of the Nazis and the Soviet Gulags from 1945 to 1954. She started an education program for French prisoners. As a professor (directeur d'études) of the École des hautes études en sciences sociales she undertook 20 scientific missions in North Africa and the Middle East.
Алжир соғысы
Тилион 1954 жылы Алжирге Алжирдің тәуелсіздік соғысының басталу алдындағы жағдайды бақылау және талдау үшін оралды. Ол қақтығыстың басты себебі ретінде алжир халқының қаңғырлығa түсуін ("клохардизация") сипаттады. Жағдайды жақсарту мақсатында ол 1955 жылдың қазан айында "Әлеуметтік орталықтар" желісін құрды, олардың мақсаты ауылдық тұрғындарға жоғары білім беру және кәсіптік оқыту мүмкіндіктерін ұсынып, қалаларда тіршілік етуге көмектесу болды. 1957 жылдың 4 шілдесінде, Алжир шайқасы кезінде, ол Ұлттық азаттық фронтының жетекшісі Ясеф Саадимен, оның ұсынысымен құпия кездесті, осы арқылы өлім жазаларын және бейтарап шабуылдарды тоқтатуға тырысты. Тилион француз әскерлерінің соғыста азаптауды қолданғанын алғашқылардың ішінде айыптады. Сонымен қатар, ол Мароккодағы Тумлилин монастырында өткен халықаралық кездесулерге, қазіргі заманғы мәселелер мен дінаралық диалогқа арналған конференцияларға қатысты.
Tillion returned to Algeria in 1954 to observe and analyze the situation at the brink of the Algerian War of Independence. She described as the principal cause of the conflict the pauperization ("clochardisation") of the Algerian population. In order to ameliorate the situation, she launched 'Social Centres' in October 1955, intended to make available higher education as well as vocational training to the rural population, allowing them to survive in the cities. On 4 July 1957, during the battle of Algiers, she secretly met with National Liberation Front leader Yacef Saadi, at the instigation of the latter, to try to end the spiral of executions and indiscriminate attacks. Tillion was among the first to denounce the use of torture by French forces in the war. At the same time, she attended the International Meetings of the monastery of Toumliline in Morocco, conferences on contemporary challenges and interreligious dialogue.