Екінші дүниежүзілік соғысындағы голланд қарсыласы Габриэль Вейднер
Gabrielle Weidner
Габриэль Вейднер – голландский участник Сопротивления во Франции во время Второй мировой войны. Биография, детство в Швейцарии, языковое образование. Ұлы Отан соғысы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Габриэль Вайднер (Брюссель, 1914 жылғы 17 тамыз – Кенигсберг-ин-дер-Нюмарк, 1945 жылғы 17 ақпан) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде француз Төңкерісіне белсенді қатысқан голланд қарсыласушысы.
Gabrielle Weidner (Brussels, 17 August 1914 Königsberg in der Neumark, 17 February 1945) was a Dutch resistance fighter playing an active role in the French Resistance during World War II.
Ерте өмір
Габриэль Вайднер Брюссельде голландтық ата-аналардың отбасында дүниеге келді. Ол балалық шағын Франция шекарасына жақын Швейцарияда өткізді. Оның әкесі, Жохан Генри Вайднер аға, Франция шекарасының француз жағындағы Коллонгс-су-Салев ауылындағы Жетінші күндік адвентистер шіркеуінде латын және грек тілдерін оқытқан. Лондонда орта мектепте оқыған Габриэль бірнеше тілде сөйлеуді үйренді.
Gabrielle Weidner was born in Brussels to Dutch parents. She spent her childhood in Switzerland, close to the French border. Her father, Johan Henry Weidner Sr., taught Latin and Greek at the Seventh day Adventist Church in Collonges sous Salève, a village on the French side of the border. Attending secondary school in London, Gabrielle learned to speak several languages.
Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі қызмет
Дінге берілген Габриэль Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Парижде жетинші күндік адвентистер шіркеуінде қызмет етіп, өмір сүрді. Германия Францияны басып алғаннан кейін ол ағасы Жан Вейднермен және тағы бірнеше адаммен Францияның азат болған бөлігіндегі Лион қаласына қашты. 1940 жылдың 22 маусымында нацистермен Виши Франциясын құру жөніндегі келісімге қол қойылғаннан кейін ол Парижге қайтып келді, ал ағасы Лионға барып, "Голландиялық Париж" деген жер асты қозғалысын ұйымдастырды. Парижде ол жетинші күндік адвентистер шіркеуі үшін жұмысын жалғастырды. Ағасы мен басқа еріктілердің көмегімен ол жасырын түрде Парижден Швейцарияға немесе Испанияға қашу жоспарларын, "Голландиялық Париж" бағыттары арқылы ұйымдастырды. Осылайша ол кем дегенде 1080 адамды құтқаруға көмектесті, оның ішінде 800 голландиялық еврей және 112-ден астам құлаған одақтас авиаторлары болды.
A devoutly religious woman, Gabrielle was living and doing church work for the Seventh day Adventists in Paris at the outbreak of World War II. With the ensuing German occupation of France, she fled with her brother Jean Weidner and several others to Lyon, in the unoccupied part of France. Following the 22 June 1940 signing of the agreement with the Nazis to create Vichy France, she returned to Paris while her brother went to Lyon where he established the "Dutch Paris" underground. In Paris, she resumed her work for the Seventh day Adventist Church. With the help of her brother and other volunteers, she secretly coordinated plans for people to escape from occupied Paris, following the Dutch Paris routes out of France into Switzerland or Spain. She thus helped rescue at least 1,080 people, including 800 Dutch Jews and more than 112 downed Allied airmen.
Тұтқындау
1944 жылдың ақпан айында француз полициясы жас хабаршыны тұтқындап, гестапоға тапсырды. Оның өзімен бірге Голландиялық Париж ұйымының мүшелерінің аттары мен мекенжайлары жазылған дәптер болды. Бір күзетші оны қатыгездікпен сұраққа алып, басын бірнеше рет суық суға батырып мазалады. Азаптаулардың нәтижесінде ол жер асты желісінің маңызды мүшелерінің көптеген есімдерін айтты. Осының салдарынан Голландиялық Париж ұйымының көптеген мүшелері тұтқындалды. Дәптердегі есімдердің ішінде Жанның әпкесі Габриэльдің есімі де болды. Гестапо оны тұтқындап, Париждегі Фресне түрмесіне қамады, оның серіктері оны босатуға тырысады деп үміттенді. Фресне түрмесінде оған жақсы қарады, бірақ бұл қастандық ойын іске аспаған соң, оны теміржол вагонымен Германиядағы Равенсбрюк концлагеріне жөнелтті. Ол Равенсбрюктің әйелдер бөлімшесі – Кенигсберг / Неймаркқа келді. Француз тұтқындары лагерьді Шығыс Пруссиядағы Кенигсберг қаласынан Неймарк ауылын ажырату үшін «Пети Кенигсберг» деп атады. Бұл концлагерьдегі жағдайлар адам төзгісіз болды, ол ауыр жұмыстарға тартылып, лагерь күзетшілерінен ұстап соққыға ұшырады. 1945 жылдың 17 ақпанында, Кеңес әскерлері босатқаннан кейін бірнеше күн өткен соң, Габриэль Кенигсберг / Неймаркта азық-түлік жетіспеуден қайтыс болды.
In February 1944, a young female courier was arrested by the French police and extradited to the Gestapo. Against all rules, she had a notebook with her containing names and addresses of Dutch Paris members. She was brutally interrogated by a guard that held her head under cold water repeatedly. Under torture she revealed many names of key members of the underground network. As a result, a large number of Dutch Paris members were arrested. The name of Jean's sister, Gabrielle, was among those in the notepad. She was arrested by the Gestapo and imprisoned at Fresnes prison in Paris, as it was hoped that her comrades would try to free her. In Fresnes she was treated fairly good, but when this trap did not work, she was shipped by railway cattle car to a concentration camp at Ravensbrück in Germany. She entered Königsberg / Neumark, a women's subcamp of Ravensbrück. The camp was called Petit Königsberg by the French prisoners to distinguish the village in Neumark from the city Königsberg in East Prussia. In this concentration camp, the conditions were inhumane, and she was subjected to hard labor and beatings by camp guards. On 17 February 1945, several days after the liberation by Soviet troops, Gabrielle died in Königsberg / Neumark from the effects of malnutrition.
Тану
1950 жылғы 24 мамырда Габриэль Вайднер соғыстағы қажырлы еңбегі үшін Нидерландтың Қарсылық Кресімен қайтыс болғаннан кейін марапатталды. Париждің солтүстігінде орналасқан Нидерландтың Ори-ла-Вилл еске алу зиратында оның есімі Нидерланд қарсыластарына арналған тақтаға жазылған.
On 24 May 1950, Gabrielle Weidner posthumously received the Dutch Cross of Resistance for her efforts in the war. On the Dutch Orry la Ville honorary cemetery (north of Paris), her name is recorded on a plaque dedicated to the Dutch resistors.