Кіріспе

Жан Филипп Туссен (Jean Philippe Toussaint, 29 қараша 1957, Брюссель) – бельгиялық жазушы, фотограф және кинорежиссер. Оның кітаптары жиырмадан астам тілге аударылған, ал фотосуреттері Брюссель мен Жапонияда көрмеленді. Туссен 2005 жылы «Фуир» (Қашу) романы үшін «Prix Médicis» сыйлығын жеңіп алды, бұл «Мари циклінің» екінші томы, он жылға жуық уақыт бойы жарық көрген төрт томдық хроника, онда Мари мен оның жарының арадағы қарым-қатынасының ажырасуы бейнеленген. Оның 2009 жылғы «La Vérité sur Marie» (Мари туралы шындық) романы, циклдің үшінші томы, «Prix Décembre» сыйлығына ие болды.

Отбасы

Жан Филипп Туссен Брюссельде, бельгиялық журналист және жазушы Ивон Туссеннің (1933–2013) және литва тегінен шыққан кітап сатушы анасы Моник Туссеннің (қыз есімі Ланскоронскис) ұлы ретінде дүниеге келді, бірақ оның әкесі Бельгияның «Le Soir» газетінің Франциядағы тілшісі болғандықтан, көбінесе Парижде өсті. Ол бельгиялық кино өндірушісі Анн Доминик Туссеннің бауыры. Қазір Брюссельде және Корсикада тұрады.

Ерте өмір және білім

Брюссельде дамыған мәдени ортада өскен, 1970 жылдан кейін Парижде орта мектепті бітірген, Париждегі Саяси зерттеулер институтын бітірген (1979) және Сорбоннадан қазіргі заманғы тарих магистрі (1980) дәрежесін алған. Оқуын аяқтағаннан кейін, әскерден босатылудың орнына Алжирдің Медеа қаласында екі жыл француз тілін оқытқан. 1985 жылы өзінің алғашқы романы «La Salle de bain» (Ванна бөлмесі) жазып, оны Париждегі «Les Éditions de Minuit» баспасының ықпалды баспашысы Жером Линдонға ұсынды, ол оны қабылдап, оның эксклюзивті баспашысы болды. Роман мен оның стилі сыншылардың жоғары бағасын алды және Жан-Филипп Туссенді жас және үміткер автор ретінде таныстырды. Содан кейін 1980 жылдардың соңында Жапония мен Азияда үлкен танымалдыққа ие болған «Мсье» романы мен «L'Appareil photo» (Фотоаппарат) жариялады, бұл оның жазушы ретіндегі беделін нығайтып, кинорежиссерлік мансабын бастауға мүмкіндік берді. Ол көп ұзамай екі фильм түсірді: Андре Кавенс сыйлығымен марапатталған «Мсье» (1990) және «La Sévillane» (1992). Бельгияда Виктор Россель сыйлығын жеңіп алған Берлиндегі жазу резиденциясы кезінде. Шетелде өмір сүрген тәжірибесіне негізделген «Автопортрет (шет елде)» атты эссе жариялағаннан кейін, ол екі ғашықтың – Мари мен повествовательдің – бір жыл ішінде төрт маусым бойы созылған ұзақ және белгісіз ажырасуын бейнелейтін романдық циклді бастауға шешім қабылдады («Мари Мадлен Маргарита де Монталь циклы» деп аталады, бірақ ресми түрде Мари циклы деп аталады, ол басты кейіпкер Маридің есімімен аталған). Бұл кітаптар 2000-2013 жылдар аралығында жазылды және оның шедевр туындысы болып табылады. «Мари» циклы 2002 жылы «Faire l'amour» (Махаббат жасау, 2004) романымен басталды, содан кейін 2005 жылы «Fuir» (Қашу, 2009) жарық көрді. (2006) жылы француз футболшысы Зинедин Зиданның 2006 жылғы Берлиндегі әлем чемпионатының финалында итальяндық ойыншы Марко Матерацциді баспен соққан сәті туралы лирикалық эссе жазылды. Туссен сол кезде Берлинде тұрды және ойынды тамашалады. 2007 жылы ағылшын тіліне аудармасы британдық «New Formations» журналында жарияланды. Жан Эшеноз, Лоран Мовинье, Мари НДиае немесе Эрик Шевильяр сияқты авторлармен бірге Жан-Филипп Туссен «Минуит» стилімен байланысты.