Сұр кескіл (Ortygornis pondicerianus) туралы мақала
Grey francolin
Сұр франколин (Ortygornis pondicerianus) – Үндістан және Иранда кездесетін құс. Дауысымен (кә-ти-тар) танылады, тетар деп атайды. Аң аулауға қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Сұр франколин (Ortygornis pondicerianus) – Үндістан және Иранның жазықтарында және құрғақ аймақтарында кездесетін франколин түрі. Бұл түр бұрын сұр бөдене деп те аталған, оны еуропалық сұр бөденемен шатастырмау керек. Олар негізінен жерде тіршілік ететін құстар және ашық егістік жерлерде, сондай-ақ бұталы ормандарда кездеседі. Олардың «тетар» деген жергілікті атауы, бір немесе бірнеше құстар шығаратын, қатты және қайталамалы «Ка ти тар ти тар» дауысына негіделген. «Тетар» термині басқа бөденелер мен кескілдерге де қатысты болуы мүмкін. Көбелек шағылысу маусымында дауыс шығаратын еркектер қарсыластарын шақырады, ал осы құстарды, әсіресе ұрыс үшін тұзаққа түсіру үшін алдағыштар қолданылған.
The grey francolin (Ortygornis pondicerianus) is a species of francolin found in the plains and drier parts of the Indian subcontinent and Iran. This species was formerly also called the grey partridge, not to be confused with the European grey partridge. They are mainly ground living birds and are found in open cultivated lands as well as scrub forest and their local name of teetar is based on their calls, a loud and repeated Ka tee tar tee tar which is produced by one or more birds. The term teetar can also refer to other partridges and quails. During the breeding season calling males attract challengers, and decoys were used to trap these birds especially for fighting.
Сипаттама
Бұл құс орташа мөлшердегі франколин, аталарының орташа салмағы, ал аналарының орташа салмағы құрайды. Аталарының салмағы болса, аналарының салмағы шамамен сондай. Франколин денесінің барлық бөлігінде жолақты, ал беті ақшыл, жұқа қара жиекпен шектелген тамақ аймағы сарғыш. Оған ең ұқсас түр – боялған франколин, оның құйрық асты бөлігі қызғылт түсті. Аталықтарының аяқтарында екіге дейін өскір болады, ал аналықтарында көбінесе ол жоқ. *Mecranensis* тұқымдасы ең ақшыл түсті және құрғақ Солтүстік-Батыс Үндістанда, Шығыс Пәкістанда және Оңтүстік Иранда таралған. *Interpositus* тұқымдасы қараңғырақ және солтүстік Үндістанда кездесетін аралық түр. Үндістанның оңтүстік жарты аралындағы номинативтік тұқымдастың популяцияларында қараңғырақ қызғылт тамақ, қас және бай қоңыр түс байқалады. Олар ұшуға нашар бейімделген, қысқа қашықтықтарға ұшады және бірнеше ұшудан кейін бұталардың арасына жасырынады. Ұшу кезінде оның құйрығы каштаны түсті, ал қанат алдыңғы бөлігі қараңғы болады. Шри-Ланкадағы тұқымдасқа кейде *ceylonensis* деген ат беріледі немесе оны номинативтік тұқымдасқа жатқызады.
This bird is a medium sized francolin, with males averaging and females averaging The males weigh whereas the weight of the females is The francolin is barred throughout and the face is pale with a thin black border to the pale throat. The only similar species is the painted francolin, which has a rufous vent. The male can have up to two spurs on the legs while females usually lack them. Subspecies mecranensis is palest and found in arid North Western India, Eastern Pakistan and Southern Iran. Subspecies interpositus is darker and intermediate found in northern India. The nominate race in the southern peninsula of India has populations with a darker rufous throat, supercilium and is richer brown. They are weak fliers and fly short distances, escaping into undergrowth after a few spurts of flight. In flight it shows a chestnut tail and dark primaries. The race in Sri Lanka is sometimes given the name ceylonensis or considered as belonging to the nominate.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Күлгін франколин әдетте бұталы және ашық жерлерде, жалаңаш немесе жақсы өсімдік жамылған жерде тамақтанады. Үндістанда теңіз деңгейінен 500 метрден және Пәкістанда 1200 метрден жоғары биіктікте сирек кездеседі. Оның таралған аймағы – Гималайдың етегінен оңтүстікке қарай, батысқа қарай Индус өзенінің аңғарына және шығысқа қарай Бенгалияға дейін созылады. Бұл түр Шри-Ланканың солтүстік-батыс бөлігінде де кездеседі. Андаман және Чагос аралдарында жасанды түрде қоныстандырылған популяциялары бар. Франколиннің бірнеше басқа түрлерімен бірге, олар Америка Құрама Штаттарының Невада және Гавайи штаттарына әкелінді.
The grey francolin is normally found foraging on bare or low grass covered ground in scrub and open country, and is rarely found above an altitude of 500 m above sea level in India, and 1200 m in Pakistan. The distribution is south of the foothills of the Himalayas westwards to the Indus Valley and eastwards to Bengal. It is also found in north western Sri Lanka. Introduced populations are found in the Andaman and Chagos Islands. They have been introduced to Nevada in the United States of America and Hawaii, along with several other species of francolin.
Мінез-құлық және экология
Құстардың қатты дауыстары таңертең ерте жиі естіледі. Құстар жұп болып кейде дуэтке түседі. Мекеңнің дауысы – қайталама "тии-тии-тии" және кейде "кила-кила-кила", ал шақыру дауысы "катеела-катеела-катеела" – бұл дуэт болып орындалады. Олар көбінесе шағын топтарда кездеседі. Бір жұмыртқада 6-8 жұмыртқа болады, бірақ түрішілік қосымша жұмыртқа салуды көрсететін ірі жұмыртқалар да кездеседі. Олардың тағамы тұқымдар, дәндер және жәндіктер, әсіресе термитке қоректенеді. Кейде жыландар сияқты ірі жемтікті де жейді. Олар төменгі тікенді ағаштарда топтасып қыстайды. Бұл түрден қауырсын кенелерінің, гельминттердің және қан паразиттерінің бірнеше түрі сипатталған.
The loud calls of the birds are commonly heard early in the mornings. Pairs of birds will sometimes engage in a duet. The female call is a tee tee tee repeated and sometimes a kila kila kila and the challenge call kateela kateela kateela is a duet. They are usually seen in small groups. The clutch is six to eight eggs, but larger clutches, potentially reflecting intraspecific brood parasitism, have been noted. Food includes seeds, grains as well as insects, particularly termites They may occasionally take larger prey such as snakes. They roost in groups in low thorny trees. Several species of feather mites, helminth and blood parasites have been described from the species.