Кіріспе

ВИЧ/СПИД-тің алдын алу және емдеуге арналған дәрілік комбинация

Эмтрицитабин/тенофовир дизопроксил – бұл эмтрицитабин/тенофовирдің комбинациясы, Truvada таңбасымен және басқа атаулармен сатылады. Бұл ВИЧ/СПИД-ті емдеу және алдын алу үшін қолданылатын антиретровирустік препараттардың белгілі бір дозадағы комбинациясы. Оның құрамында эмтрицитабин және тенофовир дизопроксил антиретровирустік препараттары бар. Жоғары тәуекел топтарындағы адамдарға инфекцияға ұқсас жағдайларда, қауіпсіз жыныстық қатынаспен қатар қолдану ұсынылады. Эмтрицитабин/тенофовир 2004 жылы АҚШ-та медициналық қолдануға бекітілді. АҚШ-та emtricitabine/tenofovir 2020 жылға дейін Gilead компаниясының патенталдығында болды, бірақ қазір әлемнің кез келген жерінде жалпы қолжетімді препарат ретінде қолдануға болады. 2020 жылы АҚШ-та бұл препарат 1 миллионнан астам рецепт бойынша тағайындалған 278-ші ең көп қолданылатын дәрі болды.

Медициналық қолданыстар

Emtricitabine/tenofovir ВИЧ/СПИД-ті емдеуге де, алдын алуға да қолданылады.

В гепатиті

Эмтрицитабин және тенофовир екеуі де В гепатитін емдеуге көрсетілген, сонымен қатар олар бірге ВИЧ инфекциясы бар пациенттерге де тиімді. Кейбір вирусқа қарсы препараттарға төзімді гепатит В инфекцияларын емдеу үшін де емтрицитабин/тенофовирді қолдану мүмкіндігі қарастырылады.

Жүктілік және бала емізу

АҚШ-та жүктілік кезінде ВИЧ жұқтырған барлық әйелдерге жүктіліктің мүмкіндігінше ерте кезеңінде антиретровирустық терапияны (АРТ) бастау ұсынылады. АРТ әдетте туа біткен кемістіктердің қаупін арттырмайды, бірақ долутегравирді жүктіліктің бірінші триместрінде нейрон түтігінің кемістіктеріне әкелуі мүмкін болғандықтан қолдану ұсынылмайды. Эмтрицитабин/тенофовир ана сүтіне өтеді. Дамыған елдерде ВИЧ жұқтырған аналарға, балаға ВИЧ жұғуының аздаған қаупі болғандықтан, сүтпен тамақтандыру ұсынылмайды. Дамушы елдерде, егер сүтпен тамақтандырудан бас тарту мүмкін болмаса, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы тенофовир, эфавиренц және ламивудин немесе эмтрицитабиннен тұратын үш препаратты қолдануды ұсынады. Дегенмен, салмақтың өзгеруі препараттармен байланысты болуы мүмкін.

Қоғам және мәдениет

Кейбір аймақтарда дәрілік комбинацияның патенті Gilead Sciences компаниясына тиесілі. Еуропалық патент EP0915894B1 2018 жылдың шілдесінде тоқталды, Gilead Sciences патентті ұзартуға ниеттенді, алайда "Teva, Accord Healthcare, Lupin және Mylan атты төрт бәсекелес зертхана Ұлыбританиядағы соттарда оны күштен шығаруға тырысты", Англия мен Уэльс жоғары соты Gilead Sciences-тің патентін жарамсыз деп таныды, бірақ компания шағымданып, істі патентті ұзартудан бас тартқан Еуропалық сотқа жіберді. Ирландия соты Emtricitabine/tenofovir генеригін іске қосуға тыйым салу туралы өтінішті іс шешілгенге дейін қабылдамады. Gilead Sciences патентінің мерзімі біткеніне қарамастан, 2021 жылы Еуропа бойынша генериктік PrEP-тің қолжетімділігі мен пайдалануында әлі де көптеген қиындықтар бар. 2019 жылы Gilead Sciences компаниясы 2015 жылдан кейін АҚШ-та ВИЧ профилактикасы және постэкспозициялық профилактика (PEP) үшін берілген патенттердің жарамдылығын күдік тудырды. АҚШ-та көптеген денсаулық сақтау жоспарлары PrEP-ті қосымша төлемсіз немесе басқа да шығындарды бөліспей қамтуға міндетті. Бұл, АҚШ-тың Превентивтік қызметтер жөніндегі топтамасының PrEP-ке A деңгейлі баға беруіне байланысты. Қолжетімді сақтандыру заңына сәйкес, бұл ұсыныс барлық жекеменшік сақтандыру жоспарларын PrEP-ті шығын бөліспей қамтуға міндеттейді. Ұлыбританияда 2020 жылдан бастап Денсаулық сақтау және әлеуметтік көмек департаментінің шешімімен барлық тәуекел топтары үшін PrEP кеңінен қолжетімді болды. Уэльс, Шотландия және Солтүстік Ирландия оны 2017 және 2018 жылдары қолжетімді етті.