Жонас Ли: Норвегиялық саяхатшы және құқық қорғаушының тағдыры
Jonas Lie (government minister)
Жонас Ли – Норвегия саяхатшысы, 1940-45 ж. Квислинг үкіметіндегі министр. Тәртіп сақшысы, Троцкийді Мексикаға сүйемелдеген. Тарихы мен өмірі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Норвегиялық саясаткер Йонас Ли (31 желтоқсан 1899 – 11 мамыр 1945) – 1940 жылы Видкун Квислингтің «Ұлттық Біріккен» үкіметінде Норвегияның мемлекеттік кеңесшісі, кейін 1940–1941 жылдары мемлекеттік кеңесші міндетін атқарушы, ал 1941–1945 жылдары жаңа Квислинг үкіметінде полиция министрі болды. Ли – романшы Джонас Лидің немересі және жазушы Эрик Лидің ұлы.
Norwegian politician
Jonas Lie (31 December 1899 – 11 May 1945) was a Norwegian councilor of state in the Nasjonal Samling government of Vidkun Quisling in 1940, then acting councilor of state 1940–1941, and Minister of Police between 1941 and 1945 in the new Quisling government. Lie was the grandson of the novelist Jonas Lie and the son of the writer Erik Lie.
Ерте өмір
Германиямен тығыз байланысы бар отбасында өскен Ли Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Батыс және Шығыс майданда соғыс тілшісі болды. Ол 1930 жылдары табысты полиция қызметкері болды. Леон Троцкийді Норвегиядан Мексикаға жүк кемесімен сүйемелдеуге міндеттелген полиция қызметкері осы еді. Оның саяси нанымына оның ағасы Нильс Кьярдың, зор антисемит болғандығы әсер еткен болуы мүмкін.
Raised in a family with close ties to Germany, Lie was a war correspondent on the Western front and Eastern front during World War I. He was a successful police officer in the 1930s. He was the police officer charged with accompanying Leon Trotsky on a freighter from Norway to Mexico. His political convictions may have been influenced by his uncle Nils Kjær, who was an ardent antisemite.
Фашизм
Ол 1935 жылы Генрих Гиммлермен таныстырылуы мүмкін. Олар нацистік кезеңде тығыз жеке қарым-қатынас сақтады. Норвегияны оккупациялаған кезде Ли Видкун Квислингтің қарсыласы болды. Кейінірек коллаборационисттік ұстаным қабылдағанына қарамастан, Ли Норвегияға неміс басқыншылығынан кейін Норвегияны қорғауға қатысып, Фоллдалда шайқасты. Аяғына жарақат алғаннан кейін, Ли немістерге тұтқынға түсіп, қысқа мерзімге қамауға алынды. Ли 1940 жылы Балқан кампаниясы кезінде соғыс тілшісі ретінде Лейбштандарта Адольф Гитлерде әділет министрі Сверре Рийснеспен бірге қызмет еткен кезде, алғашқы норвегиялық СС еріктілерінің бірі болды. Кейіннен ол 1942–43 жылдары Ленинград майданында Ваффен СС Норвегия легионының 1-ші полиция ротасын басқарды. Ли сонымен қатар Норвегиядағы германдық СС-тің ресми жетекшісі болды. Бұл ұйым, бастапқыда Norges SS (1941 жылы құрылған) және Germanske SS Norge (1942 жылы қайта құрылған) деп аталған, неміс Allgemeine SS-нің норвегиялық нұсқасы болды. 1944 жылдың соңында Йозеф Тербовеннің қысымымен Квислинг министрлер Джонас Ли мен Йохан Андреас Липпестадты Норвегияның солтүстігіндегі Финнмарк округінің 1-ші және 2-ші округ губернаторлары етіп тағайындады. Ли, Липпестад және басқалар 1944 жылдың қазан айының ортасында Киркенеске барып, азаматтық халықты эвакуациялауға бұйрық берді, бұл неміс күштерін Норвегияға кері итеруге дайын тұрған совет әскерлеріне қарсы жерді өртеу саясатын жүзеге асыруға көмектесу үшін жасалды. Ол 1945 жылдың 11 мамырында, тұтқындалуға азықалғанда Скаллумда қайтыс болды. Өлімнің себебі белгісіз, себебі жасалған сараптамада өзіне-өзі қол жұмсағанын көрсететін ешқандай белгі табылмады. Оның өлімінің себебі стресс, көп мөлшерде алкоголь тұтыну және ұйқының жетіспеуі деп есептелді. Оның жүрек ауруы, темекі шегу және басқа да денсаулық проблемалары болғаны да мәлім.
It is possible that Lie was introduced to Heinrich Himmler as early as 1935. They maintained a close personal relationship during the entire Nazi era. Lie became a rival of Vidkun Quisling's during the occupation of Norway. Despite his later collaborationist stance, Lie took part in the defense of Norway after the German invasion of Norway, fighting at Folldal. After suffering an injury to his foot, Lie was captured by the Germans and briefly held prisoner. Lie became one of the first Norwegian SS volunteers when he served for a brief period of time during the Balkans Campaign of 1940 as a war correspondent in Leibstandarte Adolf Hitler together with Minister of Justice Sverre Riisnæs. He later led the 1st Police Company of the Norwegian Legion of the Waffen SS on the Leningrad Front in 1942–43. Lie was also the official leader of the Germanic SS in Norway. This organisation, first known as Norges SS (founded 1941) and Germanske SS Norge (re founded 1942) was a Norwegian equivalent to the German Allgemeine SS. In late 1944, after pressure from Josef Terboven, Quisling appointed the Ministers Jonas Lie and Johan Andreas Lippestad as 1st and 2nd County Governors of Finnmark county in the extreme north of Norway. Lie, Lippestand and others went to Kirkenes in mid October 1944 to order an evacuation of the civil population in order to assist the German plans for a scorched earth policy in the face of the Soviet forces who were about to push German forces back into Norway. He died at Skallum on 11 May 1945, just before being arrested. The cause of death is unknown, as the autopsy was unable to find any evidence of suicide. It was widely believed a combination of stress, a large consumption of alcohol and lack of sleep was the cause of his death. It is also a fact that he had a heart condition, was a chain smoker and had several other health problems.
Жазу
Әкесі мен атасының дәстүрімен келе, Лай өзі де жазушы болды. 1930 жылдары ол Макс Маузер атты бүркеншік атымен бірнеше танымал детективтік романдар жазды. 1942 жылы ол Балқандағы Лейбстандарте Адольф Гитлер қатарындағы қызметі туралы "Балқан аспанындағы көгілдір армандар" (Over Balkans syv blåner) атты естеліктерін жариялады.
In the tradition of his father and grandfather, Lie was also a writer in his own right. During the 1930s, he produced a number of popular detective novels under the pen name Max Mauser. In 1942, he also published Over Balkans syv blåner, an account of his service with the Leibstandarte Adolf Hitler in the Balkans.