Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Норвегиялық саясаткер Рагнар Сигвальд Сканке (9 қараша 1890 жыл - 28 тамыз 1948 жыл) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Видкун Квислингтің «Ұлттық Біріккен» үкіметінде Норвегияның дін және білім министрі болды. Соғыстан кейін болған заңды тазарту шараларында мемлекетке опасыздық жасағаны үшін атып өлтірілді және Норвегияда атқыланған соңғы адам болып қала береді. Соғысқа дейін Сканке Тронхеймдегі Норвегия Технология институтында электр инженериясының өте беделді профессоры және Норвегия Корольдік ғылым және әдебиет қоғамының мүшесі болған.
Norwegian politician
Ragnar Sigvald Skancke (9 November 1890 – 28 August 1948) was the Norwegian Minister for Church and Educational Affairs in Vidkun Quisling's Nasjonal Samling government during World War II. Shot for treason in the legal purges following the war, he remains the last person executed in Norway. Before the war, Skancke was a highly respected professor of electrical engineering at the Norwegian Institute of Technology in Trondheim and a member of the Royal Norwegian Society of Sciences and Letters.
Соғысқа дейінгі өмір
Сканке Норвегияның Ас қаласында банк директоры Йохан Сканке мен Кари Бусвольдтың ұлы болып дүниеге келді. 1908 жылы студент болып қабылданды, ал 1913 жылы Германияның Карлсруэ қаласында инженерлік бакалавр дәрежесін алды. Сканке 1913 жылдан 1918 жылға дейін Тронхеймдегі Норвегия технология институтында доцент болып жұмыс істеді, содан кейін келесі бес жылды «Электриск бюро» телекоммуникация компаниясында басқарушы инженер ретінде өткізді. 1923 жылдан бастап Сканке Норвегия технология институтында профессор болды. 1927 жылы 1888 жылы туған Ингрид Аасқа үйленді.
Skancke was born in Ås, Norway, the son of bank director Johan Skancke and Kari Busvold. In 1908 he became a student, and in 1913 gained a Bachelor of Engineering in Karlsruhe, Germany. Skancke worked as a docent at the Norwegian Institute of Technology in Trondheim from 1913 to 1918, and then spent the next five years as an supervising engineer at the telecommunication company Elektrisk Bureau. From 1923 onwards, Skancke was a professor at the Norwegian Institute of Technology. He married Ingrid Aas (born 1888) in 1927.
Тербовен кеңесі және НС үкіметі
Рейхскомиссар Йозеф Тербовен, оккупацияланған Норвегиядағы жетекші неміс азаматтық басшысы, 1940 жылдың 25 қыркүйегінде Норвегияны басқаруға көмектесу үшін норвегиялық министрлер кеңесін тағайындады. Сканке шіркеу және білім беру істері жөніндегі мемлекеттік кеңесші болып тағайындалды және дәл бір жылдан кейін шіркеу және білім беру істері жөніндегі министр атағын алды.
Reichskommissar Josef Terboven, the leading civilian German leader in occupied Norway, on 25 September 1940 appointed a council of Norwegian ministers to assist him in governing Norway. Skancke was appointed as Councillor of State for Church and Educational Affairs, and was given the title Minister for Church and Educational Affairs exactly a year later.
Соғыс кезіндегі әрекеттері
Норвегиядағы әріптестік қызметі кезінде Сканке көбінесе бейтараптылық танытты, бірақ жұмысына қарсылық көрсетілген жағдайда қарсы шаралар қолданудан тартынбады. Норвегия шіркеуі мен мектеп жүйесін нацизациялауға басты рөл атқармаса да, ұлттық-социалистік ілімдерге қарсы шыққан епископтарды, дін қызметкерлерін және мұғалімдерді қызметтен босату үшін толық жауапкершілікті мойнына алды. Ол сондай-ақ 1941 жылдың ақпан айында норвегиялық мұғалімдер мен оқушыларды Ослодағы «Гитлер жастары» көрмесіне қатысуға міндеттеді, бұл оккупация кезеңіндегі алғашқы мектеп ереуіліне әкеп соқты және Квислингке қарсы шыққан авторлардың кітаптарын тәркілеуге бұйрық берді. Дегенмен, Сканке жаңа оқу бағдарламаларын енгізбеуге ниет білдірген мұғалімдерді Финнмаркқа депортациялауға қатысты мүлдем қарсы болды. Германия билігімен толық ынтымақтастық көрсетуден бір рет бас тартып, Сканке рейхскомиссар Тербовеннің 1941 жылғы 5 шілдедегі барлық норвегиялық шіркеу қоңырауларын Германияға жіберіп, оларды соғыс өнеркәсібінде пайдалану туралы бұйрығын орындауды кейінге шегерді. Бұл мәселе 1942 жылы сауда министрі Эйвинд Блерге берілгенге дейін созылды. Блер қоңырауларды босатудан бас тартты, нәтижесінде Тербовенмен бірнеше рет қақтығыс туды, соңында немістер барлық қоңырауларды сақтап, талаптарынан бас тартты.
During his collaborationist work in occupied Norway Skancke mostly acted in passive ways, but did not hesitate to enact countermeasures if he met opposition to his work. Although not taking a leading part in the attempted nazification of the Norwegian Church and school system, he did take full responsibility for the sacking of bishops, priests and teachers opposed to National socialist teachings. He also ordered Norwegian teachers and school children to attend a Hitler Youth exhibition in Oslo in February 1941, which led to the first school strike of the occupation, and ordered the confiscation of books by authors opposed to Quisling. Skancke, however, was completely opposed to the deportation to Finnmark of teachers who would not institute the new teaching programmes. In one instance of refusal to cooperate fully with the German authorities, Skancke delayed acting on an order from Reichskommissar Terboven issued on 5 July 1941 that all Norwegian church bells were to be sent to Germany for smelting and use in the war industry. The case dragged out until it was handed over to minister of trade Eivind Blehr in 1942. Blehr refused to release the bells, leading to several confrontations with Terboven until the Germans were later persuaded to drop the demands, saving all the bells.
Сынақтар
1945 жылдың мамыр айында Норвегияда және Еуропаның қалған бөлігінде Германия капитуляциялағаннан кейін Сканке мемлекетке опасыздық жасады деген айыппен сотталды. 1946 жылы ол кінәлі деп танылып, өлім жазасына кесілді. 1947 жылдың наурыз айында Норвегия Жоғарғы соты Сканке ұсынған шағымдарын қабылдамай, үкімді күшінде қалдырды. Үкімнің расталуына жауап ретінде Сканке жаңа айғақтар мен куәгерлердің көрсетмелерін ұсынып, істі қайта қарауды сұрады. Осы процестің барысында Норвегиядағы қоғамдық пікір өзгерді, көптеген адамдар бұрынғы әріптестік министріне кешірім беруге шақырды. Рагнар Сканке соғыстан кейінгі тазарту процесінде саяси қылмыс үшін өлім жазасына кесілген үш норвегиялық нацистік көшбасшының бірі болды, ал қалғандары – Квислинг және ішкі істер министрі Альберт Вильям Хагелин. Соғыстан кейінгі процесте өлім жазасына кесілген қалған 34 норвегиялық және неміс азаматтары кісі өлтіру, азаптау немесе жүйелі түрде хабар беру қылмыстары үшін сотталды.
Following the May 1945 German capitulation in Norway and the rest of Europe, Skancke was put on trial for treason. He was convicted and sentenced to death in 1946. In March 1947, the Norwegian Supreme Court rejected Skancke's appeals and confirmed the sentence. In response to the confirmation of his sentence, Skancke attempted to get a retrial, presenting new evidence and witness testimonies. During this process, the mood in Norway largely changed with many calls for clemency for the former collaborationist minister. Ragnar Skancke was one of only three Norwegian Nazi leaders to be executed for political crimes in the post war legal purge, the others being Quisling and Internal affairs minister Albert Viljam Hagelin, all the 34 other Norwegians and Germans executed in the post war process having been convicted of murder, torture or systematic informing.