Кіріспе

Ақуыз домені

Крюппельмен байланысты қорап (KRAB) домені – шамамен 400 адамның мырыш саусақты ақуыздарға негізделген транскрипция факторларында (KRAB мырыш саусақты ақуыздары) кездесетін транскрипциялық репрессия домендерінің бір түрі. KRAB домені әдетте шамамен 75 аминқышқыл қалдығынан тұрады, ал ең минималды репрессиялық модуль шамамен 45 аминқышқыл қалдығынан тұрады. Ол екі амфипатиялық спираль арқылы ақуыз-ақуыз өзара әрекеттесулер арқылы жұмыс істейді деп есептеледі. Ең маңызды өзара әрекеттесетін ақуыз – TRIM28, ол бастапқыда SMP1 ретінде сипатталған, содан кейін KAP1 және TIF1β ретінде клондалған. Сақталған қалдықтардың орнына басқаларын қою репрессияны тоқтатуға әкеледі. 10-нан астам тәуелсіз кодталған KRAB домендері транскрипцияны тиімді басатындығы көрсетілген, бұл осы белсенділік доменге тән қасиет екенін көрсетеді. KRAB домендерін dCas9 CRISPR құралдарымен біріктіру арқылы одан да күшті репрессорларды жасауға болады.

Эволюция

KRAB домені алғаш рет 1988 жылы KOX1/ZNF10 цинк саусағы аймағының 5’ жағында алты аминқышқылымен бөлінген лейцин қалдықтарының периодтық тізімі ретінде анықталған, бұл «лейциннің гептадтық қайталануы» (сонымен қатар «лейцин жабысы» деп те аталады) деп аталды. Кейіннен, бұл домен C2H2 цинк саусағы ақуыздарымен байланысты Krüppel байланысты қорап (KRAB) деп аталды. KRAB домені төрт аяқты жануарлардың геномдарымен ғана шектелген. KRAB-ны қамтитын C2H2 ZNF гендері цинк саусағы гендерінің ең ірі кіші отбасын құрайды. Адам геномындағы C2H2 ZNF гендерінің жартысынан астамы KRAB доменімен байланысты. Олар жиі кластерленеді және адам геномында ірі кластерлер түрінде кездеседі. KRAB домені адам геномындағы ең күшті репрессорлардың бірін құрайды.

Мысалдар

Адам геномдарында КРАБ ZFP-ні кодтайтын гендерге KOX1/ZNF10, KOX8/ZNF708, ZNF43, ZNF184, ZNF91, HPF4, HTF10 және HTF34 кіреді.