Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көне мәрмәр кратер
Ancient marble krater
Боргезе вазасы – б.з.б. I ғасырының екінші жартысында Афинада пентелик мәрмәрінен римдік нарық үшін бақша безендірілуі ретінде жасалған монументалды, қоңырау пішіндес кратер. Қазір Лувр мұражайында сақталуда.
The Borghese Vase is a monumental bell shaped krater sculpted in Athens from Pentelic marble in the second half of the 1st century BC as a garden ornament for the Roman market; it is now in the Louvre Museum.
Иконография
Биіктігі 1,72 метр, диаметрі 1,35 метр болатын вазаның терең фризі бар, төменгі бөлігі гадронмен әшекейленген. Онда жұпталған сатирлердің бас бейнелері бұрынғы тұтқа орналасқан жерін көрсетеді. Ваза төменгі сегізбұрышты тұғырға қойылған, іргесінде кабельдік өрнекпен жапырақтанған сабақтары бар. Фризде Диониспен бірге экстаздық бақшалық процессия – тиас, пантера терісіне оралған және аулос ойнайтын Ариадна бейнеленген. Бірақ, көбінесе сатирлер деп атайтын серіктердің ешқайсысы грек керамикасындағыдай екі бөлікке бөлінген аяқтарына немесе жерге сүйірілген жылқы құйрықтарына ие емес. Кейбір деректер бұл бейнелерді силендер деп атайды. Бұл суреттермен Диониспен бірге жүретін әйелдер бейнеленгенімен, вазада еркек суреттері көрсетілген. Суреттердің бірі майға қомдалып жатқандай көрінеді, бұл әдетте құдайлық символикалық әрекетті білдіреді. Осыдан кейбір суреттерді Аполлон мен Дионис Силенді құтқарып, құйылған шарап ыдысына жетіп бару үшін құлап жатқан күйде бейнелеуге болады. Вазадағы бұл көрініс "Құдайлар балалар мен мас адамдарды сақтайды" деген халық сөзімен сәйкес келеді, ол ұрпақтан-ұрпаққа ауызша жеткізіліп келеді. Вазаның көптеген көшірмелерінде жыныстық акт болды деген қате пікірге сүйене отырып, Дионис суреті әйел суретімен ауыстырылып, көрініс дұрыс бейнеленбеген.
Standing 1.72 metres tall and with a diameter of 1.35 m., the vase has a deep frieze with bas reliefs and an everted gadrooned lip over a gadrooned lower section, where paired satyrs' heads mark the former placement of loop handles; it stands on a spreading fluted stem with a cabled motif round its base, on a low octagonal plinth. The frieze depicts the thiasus, an ecstatic Bacchanalian procession accompanying Dionysus, draped with the panther skin and playing the aulos, and Ariadne. However, the accompanying figures, often said to be satyrs, have neither the common characteristics of cloven feet nor equine tails flowing to the floor as typically shown on Greek pottery; some references identify the figures as sileni. The draped figures are often said to be Maenads but are clearly not: Maenads are females who accompany Dionysus but on the vase a draped male figure is depicted. One of the figures is shown being anointed, typically a symbolic act of divinity, leading to the interpretation of some of the figures as Apollo and Dionysus rescuing Silenus who is shown falling down reaching for a spilled flagon of wine. This scene on the vase corresponds to the saying "The Gods look after children and drunken men" which has been passed down orally through many generations. Many copies of the vase do not correctly depict the scene, replacing Dionysus with a female figure on the wrongful assumption that a sexual act is in progress.
Қайта табу
Ваза 1566 жылы Саллюст бақтарының орнындағы римдік бақта қайта табылды және Боргезе отбасы сатып алды. 1808 жылы Наполеон оны қарындасының күйеуі Камилло Боргезеден сатып алды, ал 1811 жылдан бері Луврде көрсетіліп келеді. Француз суретшісі Хубер Роберт төменде көрсетілген каприччиосында Боргезе вазасын әсемдеп, кеңейтіп, оны атмосфералық қираған күйде Авентин төбесіне қойып, Колозейге қаратып бейнелеген. Бұл оның тарихта болған орны емес. Роберт оны Версаль бақтарында (L'entrée du Tapis Vert) Мари Антуанетта мен Людовик XVI-мен бірге суреттеген басқа да бірнеше орындарда бейнеледі.
The vase was rediscovered in a Roman garden that occupied part of the site of the gardens of Sallust in 1566 and acquired by the Borghese family. Napoleon bought it from his brother in law Camillo Borghese in 1808, and it has been displayed in the Louvre since 1811. In his capriccio shown below, the French artist Hubert Robert embellished and enlarged the Borghese Vase for dramatic effect and set it, in atmospherically ruinous condition, on the Aventine overlooking the Colosseum, a position it never occupied. Robert also painted it in several other settings, including the gardens of Versailles (L'entrée du Tapis Vert) with Marie Antoinette and Louis XVI.
Көшірмелері
Көбінесе жұптасып, сәл кішірек Медичи вазасын теңестіру үшін қайта өлшенген бұл ваза, ежелгі дәуірдің ең танымал және ықпалды мәрмәр вазаларының бірі. Ол барокко және неоклассикалық өнерге классикалық көзқарастың қанағаттандыруын ұсынатын форма. Версаль бақтарындағы Латон бассейні үшін үш жұп көшірілді; Норфолк графтығындағы Хоутон-холлдың Үлкен залында алабастр жұптары тұр, ал Миддлсекстегі Остерли паркінде – қола жұптары. Кішірейтілген өлшемде вазалар күмістен немесе күміс жалатылған шарап салқындатқыштары ретінде жасалды, Пол Сторр оларды 1808 жылы Принц-регентке тапсырды (Хаскелл мен Пенни, 1981:315). Джон Флаксман Боргезе вазасының фризіне (Сэр Джон Соан мұражайы, Лондон) негізделген басрельеф жасады. Декоративтік бұйымдар ретінде олар XVIII және XIX ғасырларда көптеп қайта өндірілді және қола немесе фарфордан жасалған имитациялар үшін танымал тақырып болып қала береді, мысалы, Коад тасы (1770-1771 жылдарға жатқан қысқартылған Коад тас үлгісі Стоурхедтегі Флора ғибадатханасында орналасқан), сондай-ақ Джозия Веджвудтың (шамамен 1790 жыл) жасаған жаспер тас бұйымдарында, ол Медичи вазасының пішінін басрельефтер үшін бейімдеп, оған қақпақ пен неоклассикалық тұғыр қосты.
Often paired and rescaled to balance the slightly smaller Medici Vase, it is one of the most admired and influential marble vases from antiquity, forms that satisfied the Baroque and neoclassical approach to classical art alike. Three pairs were copied for the Bassin de Latone in the gardens of Versailles; alabaster pairs stand in the Great Hall at Houghton Hall, Norfolk; and bronze ones at Osterley Park, Middlesex. On a reduced scale, the vases made admirable wine coolers in silver, or in silver gilt, as Paul Storr delivered them to the Prince Regent in 1808 (Haskell and Penny 1981:315). John Flaxman based a bas relief on the frieze of the Borghese Vase (Sir John Soane's Museum, London). As decorative objects they have been reproduced through the eighteenth and nineteenth centuries and remain popular subjects for imitation in bronze or porcelain, for example in Coade stone (a reduced size Coade stone example dating from 1770 1771 stands in the Temple of Flora at Stourhead), and also in jasper ware by Josiah Wedgwood (c. 1790), who adapted the form of the Medici Vase for the bas reliefs and provided it with a lid and a neoclassical drum pedestal.