Кіріспе

Сентон (Santon) – Ман аралының он жеті тарихи қауымының бірі. Ол аралдың оңтүстік-шығысында, дәстүрлі Оңтүстік жағы бөлімінің құрамында, Орталық шеңберінде орналасқан. Бұл қауымда Ньютаун елді мекені бар.

Жергілікті билік

Жергілікті басқару үшін бүкіл тарихи приход комиссарлармен бірге бір приходтық округ құрайды. Приход капитаны (2003 жылдан бері) – Дональд Джеймс Геллинг, CBE.

Саясат

Сантон приходы Орта сайлау округінің құрамына кіреді, ол Кіс палатасына екі депутат сайлайды. 1986 жылдан 2016 жылға дейін Малев және Сантон сайлау округіне қарасты.

География

Оның аумағы шамамен 8 шаршы миль (21 км²) және бұл аралдың ең кішкентай приходы. Приход қазір көне Сантанның орнына Сантон деп танымал. Қазіргі уақытта приходтың басшысы – Дональд Геллинг мырза. Приходтың солтүстігінде Ньютаун және жақында салынған Маунт Мюррей иелігі орналасқан, солтүстік шекарасы Крогга өзенінің атырауы бойында жатыр. Батыс шекарасы Баллалонна Гленнен сәл шығысқа қарай және қазіргі Фея көпірінің жанында орналасқан. Жағалау бойы Порт Содериктегі Крогга өзенінің сағасынан басталып, Сантон Хед, Порт Грено және Порт Солдрик арқылы Сантон Берннің сағасына дейін созылады, ол сирек Сантон аумағына еніп, көп бөлігінде солтүстік-батыс (ішкі) шекараны құрайды. Приходтың аумағы үлкен болмаса да, және топырағы жақсы болмаса да, онда биік жартастар, ежелгі ескерткіштер, қираған ғимараттар мен әртүрлі көрікті жерлер бар. Манкс жағалауының барлық бөлігінде, әсіресе оңтүстіктегі тасты жартастарда, шамамен 2000 жыл бұрын салынған бекіністердің қалдықтарын көруге болады. Жиырмадан астам бекіністің төртеуі қазылып зерттелген, ал олардың бірнешеуіне, әсіресе Сантонда, жағалау жолы арқылы баруға болады. Бекіністердің барлығында осал құрлық жағында қоршау бар, ал Кронк-ни-Мерриудегі қазба жұмыстары бекініске кірудің мықты қақпа арқылы жасалғанын көрсетті. 8-9 ғасырларда Маннға келген скандинавтар кейде осы темір дәуірінің бекіністерін қайта пайдаланып, олардың ерекше төртбұрышты үйлерімен ескі тұрғын аудандарын жойды; Кронк-ни-Мерриудегі көрнекті мысал Мананнан үйіндегі реконструкцияның негізі ретінде пайдаланылды.

Демография

2016 жылғы Мэн аралының халық санағы 700 адамдық қауымдық халқын көрсетті, бұл 2011 жылғы 691 адамнан 1,3%-ға артық. 2013 жылдың 1 ақпанында Сантон және Малев қауымдары (Кастлтаун батысынан бөлінген Малев бөлігін қоспағанда) Малев және Сантонның жаңа діни қауымын құру үшін біріктірілді. Бұрынғы Сантон қауымының шіркеуі, қазір біріккен қауымның төрт шіркеуінің бірі – Сент-Санктен. Сент-Санктен 1500 жылдық ежелгі Киилл шапкіш шіркеуі орналасқан жерде тұр, бұл Сент-Августин Римнен Кентербериге келмес бұрын салынған. Сент-Санктен есімі ирланд текті, аңыз бойынша, бұл әулие Сент-Патриктің шәкірті және Селл да Лес (Екі бекініс шіркеуі) епископы болған. Қателік салдарынан 17 ғасырда шіркеу Сент-Анн (немесе Энн) деп аталды, және бұл 1891 жылы ресми түзетілгенге дейін жалғасты. Сантонның рухани қызметі Корольдің қамқорлығында болды, оның өзі – Манн Лорды, Ұлыбритания Королевасы. Монастырлар таратылғанға дейін ол Рушен аббаттығының аббатының қолында болды. Малев және Сантонның біріккен игілігі де Корольдің қамқорлығында. Король жаңа викарийді тағайындағанда, вице-губернатор Король қол қойған таныстыру құжаттарын алады. Жаңа викарийді тағайындау және қызметке енгізу рәсімінде, бұл құжаттар мен жаңа викарий вице-губернатормен бірге Содор және Мэн епископына ұсынылады, епископтан Король тағайындаған адамды бекітуін сұрап. Бұл міндетті әрқашан губернатор жеке орындайды.