Кіріспе

Жаңа Зеландияда 2006 жылғы оқиғалар.

Төменде 2006 жылы Жаңа Зеландияда болған оқиғалар тізімі келтірілген.

Қаңтар

1 қаңтар: Жаңа Зеландия азаматтығына қатысты заңдарға енгізілген өзгерістерге сәйкес, Жаңа Зеландияда туған барлық балалар азаматтыққа ие болу құқығына ие емес. Баланың Жаңа Зеландияның немесе оның тәуелді территорияларының азаматы немесе тұрақты тұрғыны болып табылатын ата-анасы болуы керек. 2 қаңтар: Жаңа Зеландияның жылы, күннөлді Жаңа жылдық ауа райы күрт өзгерді, оңтүстік Жаңа Зеландияны қатты жел мен жаңбыр шарлады. (Wikinews)
7 қаңтар: Жаңа Зеландияның маори королевасы Те Арикинуи Даме Те Атайрангиаху бүгін Тайнуи тайпасы растағандай, диализ емкабуын қабылдап жатыр. Королеваның жағдайы аса ауыр емес деп есептеледі. (Wikinews)
9 қаңтар: Электр энергиясын өндіруші және сатушы TrustPower компаниясы Дунединнің оңтүстігіндегі Махинеранги көлінде жел электр стансасын салу мүмкіндігін қарастырып жатқанын хабарлады. (Wikinews)
13 қаңтар: Фиджидегі әскери қолбасшының үкіметті құлату туралы мәлімдеме жасағаннан кейін, Австралия сақтандыру ескертуі шығарса да, Уинстон Питерс Фиджиге сапар шегетін жаңа зеландиялықтар үшін ешқандай саяхат ескертуі жоқ екенін айтты. 14 қаңтар: Үкімет жасөспірімдер арасында алкогольге тойып ішудің алдын алу мақсатында алкогольді жарнамалауды қарауға кірісті. Бұл қарастыру алкоголь компанияларының спортты демеулеуін реттеуді де қамтиды. Lion Nathan өзгерістің қажеті жоқ екенін мәлімдеді. 15 қаңтар: Дэвид Лангеге қатысты құжаттарды қарау нәтижесінде, АҚШ 1980-ші жылдардағы ядролық қаруға қарсы заңнан бас тартпаған жағдайда Жаңа Зеландияны тыңдап білумен қорқытқаны анықталды.

Ақпан

1 ақпан: Жаңа Зеландия Ұлттық партиясының басшысы Дон Браш Орева Ротари клубында экономикаға тоқталған үшінші мемлекеттік мәлімдеме жасады. Wikinews
4 ақпан: Фейрфаксқа тиесілі екі газет, The Dominion Post және The Christchurch Press, Jyllands Posten Мұхаммед карикатуралары даулылығындағы барлық 12 карикатураны жариялады, бұл халықаралық ашу-ызаны тудырды.
5 ақпан: Йиланд Posten-нің Мұхаммед карикатураларына қарсылық білдіру үшін жүздеген Жаңа Зеландиялық мұсылмандар Окленд қаласының орталық бөлігінде шеруге шықты. Wikinews
5 ақпан: Жаңа Зеландиялық кинорежиссер Ли Тамахори Голливудтың Санта-Моника бульвары бойынша әйел киімімен жүргені үшін тұтқындалды және заңсыз әрекет жасады деген айып тағылды.
6 ақпан: 1840 жылы Жаңа Зеландияның негізгі құжаты – Уайтанги шартына қол қойылғанының 166 жылдығы. Биылғы той басқа жылдардағы наразылықтарға қарамастан, бейбіт өтті, онда маори белсенділері наразылық білдірген. Wikinews
11 ақпан: Токелау Жаңа Зеландияның аумағы болып қала ма, әлде Жаңа Зеландиямен еркін қарым-қатынастағы мемлекет бола ма, деген мәселені анықтау үшін референдумда дауыс беруді бастады.
14 ақпан: Балық шаруашылығы министрі Джим Андертон Жаңа Зеландияның эксклюзивті экономикалық аймағының 30 пайызында түбіне трал аулауға тыйым салу туралы балық аулау компанияларымен келісімге келгенін хабарлады. Андертон, егер бұл мүмкін болса, түбіне трал аулауға жаһандық тыйым салуға қолдау көрсетуге уәде берді.
16 ақпан: Токелау тәуелсіздік туралы референдумнан кейін Жаңа Зеландияның аумағы болып қалуды шешті. Тәуелсіздік үшін 60 пайыз көпшілік дауыс берді, бірақ референдумның сәтті болуы үшін үштен екі көпшілік қажет болды.
20 ақпан: Air New Zealand кең корпусты ұшақтарының жөндеуін сырттан тапсыруға байланысты тағы 507 қызметкерін жұмыстан босатуға дайын. Кейбір жұмыс орындарын сақтап қалу бойынша кәсіподақ ұсынысы жұмысшылардың дауысына ие болмады.
22 ақпан: C4 діни топтардың қарсылығына қарамастан, "Қанды Мэри" атты даулы South Park эпизодын көрсетті, онда Мәрияның мүсіні етеккір қан келе жатқан күйде бейнеленген.

Наурыз

6 наурыз: Балалар, жастар және отбасы істері министрлігі Әлеуметтік даму министрлігімен біріктіріледі. 6 наурыз: Fairfax Жаңа Зеландияның Trade Me онлайн аукциондық сайтына 625 миллион NZ доллары төлеп сатып алады. 7 наурыз: Жаңа Зеландияда 2006 жылғы халық санағы өтті. Респонденттерге алғаш рет халық санағы нысанын қағаз түрінде емес, интернет арқылы толтыру мүмкіндігі ұсынылды. 15 наурыз: Мельбурнда 2006 жылғы Достастық ойындары ашылды. Жаңа Зеландияны 255 спортшы ұсынып, бұл Достастық ойындарына барған ең ірі құрама командасы болды. 17 наурыз: Табиғатты қорғау департаменті (DoC) Рауль аралындағы жанартаудың бірі атқаннан кейін аралды шұғыл түрде эвакуациялауды бастады. Бір адам жоғалып кетті. 20 наурыз: Дэвид Паркер компаниялар тіркелмесіне ұсынған дұрыс емес декларациясы жарияланғаннан кейін Бас прокурор лауазымынан кетті. Одан кейін күні ол Кабинеттен де кетті. 25 наурыз: KFC, Pizza Hut және Starbucks франшизасын иеленетін Restaurant Brands жастар тарифтерін кезең-кезеңмен тоқтатуға келісті. BP бұрын-ақ жастар тарифтерін алып тастауға келіскен болатын. 26 наурыз: 2006 жылғы Достастық ойындарында Жаңа Зеландия 31 медаль жеңіп, 9-орынды иеленді. Бұл 1982 жылдан бергі Достастық ойындарында Жаңа Зеландияның ең нашар көрсеткіші. 28 наурыз: Фермерлер 2006 жылдың 1 шілдесінен кейін тіркелген барлық иттерге микрочип салуды талап ететін жаңа заңға наразылық білдірді. Олар шаруашылық иттерін осы талаптан босатуды қалайды және 1898 жылғы Ит салығы соғысына салым салыстырды. 29 наурыз: Жаңа Зеландияда банкомат картасын көшірудің (skimming) алғашқы дерегі BNZ New Lynn-де анықталды. 31 наурыз: Полиция комиссарының орынбасары Клинтон Рикардс және екі бұрынғы полиция қызметкері 1980-ші жылдары Роторуада Луиза Николасқа зорлық жасады және сексуалдық тұрғыда зәбірледі деген айыптамадан ақталды.

Сәуір

2 сәуір: Окленд қалалық кеңесі «өлгендермен қарым-қатынас жасауға адамдарды үйрету» мақсатымен «Рухани медиумдар қорына» 2500 доллар бөлгені үшін Пигасус сыйлығын жеңіп алды. 3 сәуір: Жаңа Зеландияның королевасының генерал-губернаторы лауазымына Дама Сильвия Картрайттың орнын басатын судья Ананд Сатьянанд тағайындалғаны жарияланды. Ол 2006 жылдың 4 тамызында қызметке кіріседі. 6 сәуір: Жаңа Зеландия Парламенті Жаңа Зеландияның үшінші ресми тілі – Жаңа Зеландияның қол тілін бекітетін заңды қабылдады. 6 сәуір: Хелен Кларк пен Қытай Премьер-министрі Вэнь Цзябао Веллингтонда кездесіп, екі жыл ішінде Жаңа Зеландия мен Қытай арасында еркін сауда келісіміне қол жеткізуге келісті. 7 сәуір: Луиза Николас зорлау ісі бойынша үш күдікті ақталғаннан кейін, екі айыпталушы туралы жарнамалық парақшалар мен электрондық хаттар бұрынғы сот шешімдерін елемей, кеңінен таратылды. 10 сәуір: Окленд өмір сүру сапасы бойынша әлемнің 55 үздік қаласының тізімінде Цюрих пен Женевадан кейін 5-орынға көтерілді. Веллингтон 12-орында. 19 сәуір: Жаңа Зеландия үкіметі Сүлеймен аралдарына РАМСИ-ге көмек көрсету үшін күштерді жіберуге дайын. Бұл шешім, кеше сайлаудан кейін болашақ премьер-министр Снайдер Рини тағайындалғаннан кейін туындаған жағдайға байланысты. 26 сәуір: Компаниялар кеңсесі Дэвид Паркерді қандай да бір құқықбұзушылықта айыптамады. Оған 1999 жылы өзі бұзған ережелерден босату берілген. Ол келесі аптада үкімет құрамына қайта оралуы мүмкін. 27 сәуір: Электр энергетикасы жөніндегі комиссия Transpower компаниясының Оклендтен Уакамаруға дейін электр тіректерін салу жоспарын мақұлдамады. Бұл жоспарға бағыт бойындағы жер иелері қарсылық білдірген. 30 сәуір: Луиза Николас ісі бойынша үш күдікті ақталғаннан кейін, бірнеше жүз адам Луиза Николасты қолдап Куин-стрит көшесімен шеру жасады.

Мамыр

1 мамыр: TVNZ-дегі қиындықтар жалғасуда, Крейг Бойс Иан Фрейзерге жіберген электрондық хаттары жарияланды, онда Парламенттік комиссияны "дұшпандарымыз" деп атаған. 3 мамыр: Жаңа Зеландия үкіметі Telecom компаниясынан жергілікті желіні бөлуді талап ететінін мәлімдеді, бұл "арзан бағада, жылдам кеңжолақты интернетке қол жеткізуді" қамтамасыз ету үшін жасалып отыр. 13 мамыр: "Котуку" траулері Фовео бұғазында балық аулаудан оралғанда суға батты. Бортындағы тоғыз адамның ішінде бір отбасының үш буыны болды, олардың үшеуі ғана аман қалды. Бұл Жаңа Зеландия тарихындағы "TEV Wahine" кемесінен кейінгі ең ірі теңіз апаты. 15 мамыр: 40 күндік тауға шығудан кейін, жаңа зеландиялық Марк Инглис әлемдегі ең биік тау – Эверест шыңына жеткен алғашқы екі аяғы жоқ альпинист болды. 16 мамыр: Премьер-министр мен Министрлер кабинетінің хабаршысы Майкл Райан, үкіметтің "жергілікті желіні бөлуді" жоспарлап отырғаны туралы ақпаратты Telecom компаниясына жіберген мемлекеттік қызметкер ретінде танылды. 17 мамыр: Жасыл партияның күкіртті иттерді таңбалау заңының бір бөлігін жоюға жасаған әрекеті 61-60 дауыспен қабылданбады. 18 мамыр: Қаржы министрі Майкл Каллен 2006 жылғы бюджетті ұсынды. 24 мамыр: Маори патшайымының тәж киюіне 40 жыл толуына арналған апталық тойлар аяқталды. 25 мамыр: Луиза Николас ісі бойынша зорлаудан босатылған үш ер адам енді 1980 жылдардың ортасында басқа әйелге қатысты сексуалдық қылмыс жасады деген айыппен жаңа сотқа тартылады.

Маусым

3 маусым: Жасыл партия Род Дональдтың орнына Рассел Норманды серіктес ретінде сайлады. 6 маусым: Оклендте Тим Селвиннің бүлікшілдік қылмысы бойынша сот басталды. Селвин – 80 жылдан астам уақыттан бері бүлікшілдікпен айыпталған алғашқы жаңазеландиялық. 7 маусым: Тайлық кеңесі Дэвид Бэйннің отбасын өлтіргені үшін сот шешіміне шағымдануына қатысты мәселені қарауға келісті. 8 маусым: Тим Селвин бүлікшілдік қылмысы үшін кінәлі деп танылды. 8 маусым: Жаңа Зеландия 2010 жылғы Әлемдік ескек чемпионатын қабылдау құқығын жеңіп алды, ол Карапиро көлінде өтеді. 10 маусым: Ричард Седдонның отбасы оның 100 жыл бұрынғы қазасын еске алады. 10 маусым: АҚШ-та 2001 жылғы 11 қыркүйектегі теракттерге қатысы бар деген күдікпен Йемен азаматы Жаңа Зеландиядан депортацияланды. Иммиграциялық заңның 72-бабын қолданып, адамды депортациялаудың бұл екінші жағдайы. Оны қолдану үшін генерал-губернатордың келісімі қажет, және шағымдану құқығы жоқ. 12 маусым: Оклендте бірнеше сағатқа созылған, шамамен 700 000 адамға әсер еткен қараңғылыққа түсу оқиғасы болды. Себебі – жоғары кернеулі электр желісіне құлап, үзілген жер сымы болды. Сонымен қатар, елде қатты дауыл болды, Отаго мен Кентербериде қар көп жауды. Кейбір шалғайдағы елді мекендер дауылдан кейін үш аптаға дейін электр қуатынсыз қалды. Кентерберидің ішкі аймақтарында үш футқа дейін қар жиналды. 15 маусым: 2007 жылы Freeview деп аталатын тегін цифрлық теледидар қызметі іске қосылады. Барлық көрермендерге сет-топ-бокс қажет болады, ал кейбіреулеріне спутниктік антенна да керек болуы мүмкін. 15 маусым: Жас дәрігерлер жұмыс уақыты мен жағдайларына наразылық білдіре отырып, бес күндік ереуілге шықты. Ауруханалар шұғыл емес операцияларды және амбулаториялық емдеуді кейінге шегерді. 16 маусым: Варроа кенесі Сток маңынан табылды. 2000 жылы Жаңа Зеландияға келген бұл кенеге дейін Солтүстік аралда ғана кездесетін. 18 маусым: үш айлық егіздер Крис пен Кру Кахуидің зорлық-зомбылық салдарынан қайтыс болуы елді дүр сілкіндіріп, бірнеше ай бойы жаңалықтардың басты тақырыбы болды. 21 маусым: Жұмыс итттері Парламент қабылдап жатқан иттерді микрочиптеу туралы заңнан босатылды. 27 маусым: Telecom өз бизнесін екі жеке операциялық бірлікке – Көтерме сауда және Бөлшек саудаға – бөлуге келісті. 7 шілде: Манавату-Вангануи аймағында су тасқынынан төтенше жағдай жарияланды. 10 шілде: Лейбористік партияның тізімі бойынша депутат Джим Саттон 2006 жылдың 1 тамызында саясаттан кететінін хабарлады. Оның орнына Лейбористік партия тізіміндегі келесі мүше, Шарль Шовель келеді. 10 қыркүйек: Тонга королі Тауфаааху Тупу IV Оклендте қайтыс болды. 13 қыркүйек: Дон Браш отбасылық мәселелерді шешу үшін демалысқа шықты, сонымен қатар ол басқа әйелмен қарым-қатынаста болды деген қауесет тарады. 14 қыркүйек: Стивен Тиндалл өзі құрған The Warehouse сауда желісінің қалған акционерлерін сатып алу ниетін жариялады. Қазіргі уақытта Тиндалл компанияның бақылау үлесіне ие. Сондай-ақ қараңыз: Тергеу. 21 қыркүйек: Progressive Enterprises супермаркет компаниясы мен 500-ден астам қызметкер арасындағы дау 28 күннен кейін шешілді. 25 қыркүйек: Feltex кілемше өндіруші компаниясының акциялары 22 қыркүйекте компания банкротқа ұшырағаннан кейін Жаңа Зеландия биржасында тоқтатылды. 28 қыркүйек: Окленд пен Веллингтон арасындағы Overlander пойзы, айдың соңында тоқтатылуы тиіс, қысқартылған кесте бойынша жалғастырады.

Күні белгісіз

Жаңа Зеландиядағы "Ашық құтқару" жануарлар құқықтарын қорғау ұйымы құрылды.

Марапаттар

Кэтрин Чиджи мен Дианна Рут Петис Роберт Бернс стипендиясын жеңіп алды.

Сахналық өнер

Жаңа Зеландияның әртүрлі өнер шеберлері клубы Алан Уотсонға Бенни сыйлығын табыс етті.

Футбол

Чатем кубогын Батыс Субурбс ФК (Веллингтон) жеңіп алды, финалда Шығыс Субурбс (Окленд) командасын 0:0 есебімен жеңді (пенальтилер сериясында 3:0 есебімен).