Кіріспе

Канада мен Жаңа Зеландиядағы бұрынғы ұлттық мерекелер

Доминион күні – белгілі бір елдерге Доминион мәртебесі берілгенін еске түсіретін күн, яғни «Британ империясы шеңберіндегі дербес қауымдастықтар, мәртебесі тең, ішкі және сыртқы істерінің ешқандай саласында бір-біріне бағынышсыз, бірақ Таққа адалдығымен біріктірілген және Британ Ұлттар Достастығының мүшелері ретінде еркін серіктес». Бұл күн 1879 жылдан 1982 жылға дейін Канадада ресми мемлекеттік мереке болып саналды, қазір сол күнді Канада күні деп тойлайды. Жаңа Зеландия Доминионында Доминион мәртебесі берілген күнінің 26 қыркүйектегі жылдығы Доминион күні ретінде аталып өтілді, бірақ ол ешқашан мемлекеттік мереке болған емес.

Канада

Доминион күні – Канаданың 1867 жылғы 1 шілдеде Доминион мәртебесінде құрылуын еске алатын мереке болған. 1879 жылы ол ресми мемлекеттік мереке болып жарияланды. 1980-жылдардың басында кейбір канадалықтар бұл мерекені бейресми түрде "Канада күні" деп атаған. Бұл атаудың жақтастары "Доминион күні" атауы британдық отаршылдық дәуірінен қалған ескілік деп сарптады. Мереке 1982 жылы ресми түрде "Канада күні" деп өзгертілді (депутат Хал Герберттің жеке бастамасымен Мерекелер заңына түзету енгізілді), сол жылы Канада Конституциясы британдық парламенттің Канада заңын қабылдауымен елге қайтарылды. Бірақ, бастапқы мереке атауын қайта жаңғыртуға жасалған әрекеттер көп жылдар бойы жалғасты, оның ішінде ұлттық газет беттерінде "Доминион күнімізді қайтарып алайық" атты науқан ұйымдастырылды.

Жаңа Зеландия

Жаңа Зеландияның 1907 жылғы 26 қыркүйекте Доминион мәртебесіне ие болғандығының құрметіне Жаңа Зеландияда Доминион күні мерекесі кейде тойланды. Бұл күн ешқашан мемлекеттік мереке болған жоқ, бірақ алғашқы Доминион күні мемлекеттік қызметкерлерге демалыс күні болды. Бірінші Доминион күні ел астанасы Веллингтонда парад пен басқа да мерекелік шаралармен аталып өтті. Парламент ғимаратын "Advance New Zealand" деген сөздермен безендірілген шамдар жарықтандырды. Таңертең Премьер-министр сэр Джозеф Уорд Парламент ғимаратының алдындағы сатылардан жарлық оқыды. Астанадан тыс, Ақланд сияқты қалаларда әскери шерулер өтті. Басқа аймақтар "үкіметтің ынталандыруын қабылдауға құштарлық танытпады". Жаңа Зеландияға Доминион мәртебесі берілуі, көбінесе символдық өзгеріс ретінде, көп назарсыз қалды. 1907 жылы "Отаго Дейли Таймс" газеті бұл күнді "осы ел тарихындағы бір белгі, бірақ шешуші оқиға емес" деп атады. Доминион күніне ұқсас мереке басқа уақытта елде тойланбайды. Кейбір топтар бұл күнді Жаңа Зеландияның қазіргі ұлттық күні – Уайтанги күнін қайта атаудың орнына, Жаңа Зеландия күні ретінде қайта жаңғыртуды қолдайды.