Жаңа Зеландия пошта қызметінің тарихы мен реформасы

Кіріспе

Жаңа Зеландиядағы пошта қызметі

NZ Post, Жаңа Зеландия поштасы деген қысқартылған атауы, Жаңа Зеландияда пошта қызметін ұсынуға жауапты мемлекеттік кәсіпорын. Жаңа Зеландия пошта бас кеңсесі 1987 жылға дейін Жаңа Зеландияда пошта, банк және телекоммуникация қызметтерін көрсеткен. Алайда, 1980-ші жылдары экономикалық қиындықтар үкіметке пошта қызметтерін қалай жеткізуді қайта қарастыруға мәжбүр етті. Мысалы, 1987–1988 жылдары пошта бөлімі 50 миллион NZ$ шығынға ұшырады. 1985 жылы Премьер-министр Дэвид Ланге басқаратын Лейбористік партия үкіметі Пошта бас кеңсесінің проблемаларын шешу үшін Жаңа Зеландия Мотор корпорациясының бас директоры Рой Мейсон және KPMG Жаңа Зеландия төрағасы Майкл Моррис басқаратын сараптама жүргізді. Сарапшылар тобының соңғы есебінде Жаңа Зеландия поштасын үш мемлекеттік кәсіпорынға трансформациялау ұсынылды. 1986 жылы үкімет Мейсон-Моррис сараптамасының ұсыныстарын қабылдап, бірнеше мемлекеттік органдарды мемлекеттік кәсіпорындарға айналдырған Мемлекеттік кәсіпорындар туралы заңды қабылдады. Пошта бас кеңсесінің корпоратизациясы 1987 жылы Пошта қызметтері туралы заң қабылдануымен аяқталды. Екі заң Жаңа Зеландия пошта бас кеңсесін үш корпорацияға бөлді: пошта қызметін ұсынатын New Zealand Post Limited компаниясы, Post Office Bank Limited жинақ банкі (кейін PostBank деп қайта аталды) және телекоммуникация компаниясы Telecom New Zealand Limited. Бүгінде NZ Post ғана мемлекеттік кәсіпорын болып қалды, себебі PostBank және Telecom тиісінше 1989 және 1990 жылдары жекешелендірілді. New Zealand Post жұмысын бастаған алғашқы жылы бұрынғы жылдардың шығындарын 72 миллион NZ$ пайдаға айналдырды. 1987 жылғы Пошта қызметтері туралы заңнан бір жыл өткен соң Ланге үкіметі поштаны толық жекешелендіру жоспарын жариялады. 1998 жылдан бастап NZ Post аптасына алты күн пошта жеткізуге заңды міндетті болды, бірақ 2013 жылы компания пошта көлемінің төмендеуіне байланысты оны үш күнге дейін азайту жоспарын ұсынды. Премьер-министр Джон Ки бұл идеяны қолдап, «адамдар әлем өзгеретінін жақсы түсінеді» деді. NZ Post 1987 жылы поштаны корпоратизациялау кезінде Жаңа Зеландия үкіметімен жасасқан келісімге сәйкес белгілі бір қызмет деңгейін сақтауға заңды міндетті. Келісімге 2013 жылы соңғы түзетулер енгізілген. Оған сәйкес, New Zealand Post кемінде 880 қызмет көрсету пунктінде негізгі пошта қызметтерін ұсынуға, ал осы желіде 240 «Жеке көмек көрсету пунктін» (қосымша пошта қызметтері, мысалы, басымды немесе парцельдерді жеткізу қызметтері бар) қамтамасыз етуге міндетті. 2016 жылғы 30 маусымда New Zealand Post 987 қызмет көрсету пунктін, оның 511-і жеке көмек көрсету пунктін сақтап тұрды. Барлығы, 2016 жылдың ортасында пошта 882 бөлшек сауда орнында жұмыс істеді. Қолтаңба қойылған/қолтаңба қойылмаған парцельдерді жеткізу стандарты клиенттерге әр түрлі болуы мүмкін, кейде оларға жақын орналасқан NZ Post бөлімшесінен парцельдерді алуға нұсқау беретін пошта жәшігіне хабарлама қалдырылады немесе егер кішкентай адрестік қателік немесе адрестің зақымдануы анықталса, парцель әдетте телефон шалу, электрондық поштаға хабарлау немесе адресатты анықтау үшін іздеу жұмыстары жүргізілмей, жіберушіге қайтарылады, ал дұрыс емес адреске жіберілген хаттарды жеткізуге көбірек күш жұмсалады.

NZ Post , shortened from New Zealand Post, is a state owned enterprise responsible for providing postal service in New Zealand. The New Zealand Post Office, a government agency, provided postal, banking, and telecommunications services in New Zealand until 1987. By the 1980s, however, economic difficulties made the government reconsider how it delivered postal services. For example, in 1987–1988, the postal division lost NZ$50 million. In 1985, the Labour Party government under Prime Minister David Lange launched a review, led by New Zealand Motor Corporation CEO Roy Mason and KPMG New Zealand Chairman Michael Morris, to find solutions to the Post Office's problems. In its final report, the team recommended transforming the New Zealand Post Office into three state owned enterprises. The government in 1986 decided to follow the Mason Morris review's recommendations, and passed through parliament the State Owned Enterprises Act, which corporatised several government agencies into state owned enterprises. The Post Office's corporatisation was then completed with the 1987 passage of the Postal Services Act. The two acts broke up the New Zealand Post Office into three corporations: the postal service firm New Zealand Post Limited, the savings bank Post Office Bank Limited, later rebranded as PostBank, and the telecommunications company Telecom New Zealand Limited. Today, only NZ Post remains a state owned enterprise, as PostBank and Telecom were privatised in 1989 and 1990, respectively. In its first year of operation, New Zealand Post turned the losses of previous years into a NZ$72 million profit. A year after the 1987 Post Office Act, the Lange Government declared its plan to fully privatise the post. Since 1998 NZ Post has been legally obliged to deliver six days a week, but in 2013 the company outlined a plan to reduce this to three, in the wake of falling mail volumes. Prime Minister John Key backed the idea, saying people "genuinely understand that the world is changing". NZ Post is legally obligated to maintain a certain service level under a deed of understanding it signed with the New Zealand Government following the post's corporatisation in 1987. According to the agreement, last amended in 2013, New Zealand Post has to operate at least 880 service points where basic postal services are available, and within this network 240 so called “Personal Assistance Service Points,” where additional postal services, such as priority or parcel services, are available. As of 30 June 2016, New Zealand Post maintained 987 service points, 511 which were personal assistance service points. In all, the post operated 882 retail locations in mid 2016. The standard of signature/non signature parcel delivery services, varies with their customers sometimes left a mailbox card instructing them to pick up parcels from the nearest NZ Post Depot or if a small address discrepancy/address damage is discovered, the parcel is invariably returned to the sender, usually with no efforts directed toward telephoning, emailing or looking up the recipient in a directory, whist more effort is prioritised into delivering miss addressed letters.

Операциялар

1989 жылы Жаңа Зеландия Посты CourierPost компаниясын құрды, ол бүкіл ел бойынша курьерлік қызмет көрсетуге арналған және компанияның парцельдер бизнесін жеке бәсекелестіктен қорғау мақсатындағы ұйым. 1991 жылы ол бұрын Жаңа Зеландия темір жолдарына тиесілі болған, жекешелендіру кезінде сатылған Speedlink Parcels компаниясын сатып алды. 1998 жылы CourierPost экспресс-курьер нарығындағы жетекші компанияға айналды. 1999 жылы Жаңа Зеландия Посты Blue Star компаниясымен 50:50 үлестес кәсіпорын құрды. Жаңа бренд – «Кітаптар мен басқалары» – кітап дүкендерінің қызметін дәстүрлі PostShop қызметтерімен біріктірді. 2004 жылы компанияның 100% үлесін сатып алғаннан кейін (осы кезде қалған 50% үлесі Whitcoulls кітап дүкендерінің иесі WH Smith компаниясына тиесілі болды), барлық операция 2005 жылы Paper Plus компаниясына сатылды, ал 2006 жылға қарай барлығы Take Note деп қайта аталды. 2002 жылы Жаңа Зеландия Посты үкіметтік саясаттың аясында көптеген PostShop және «Кітаптар мен басқалары» (қазір Take Note) бөлімшелерінде Kiwibank Limited банкін ашты. Kiwibank компаниясы Жаңа Зеландия Постының еншілес компаниялары арқылы толыққанды меншігінде. 2002 жылы NZ Post The ECN Group компаниясын сатып алды, ол қазір Жаңа Зеландия Постының корпоративтік венчурлік бөлімі болып табылады. Оның мақсаты – Жаңа Зеландия Постының дәстүрлі қызметтерін ауыстыруға немесе жақсартуға мүмкіндік беретін технологиялар мен қызметтерді әзірлеу және маркетингке шығару. ECN Group Жаңа Зеландия, Австралия және Азиядағы B2B хабарламалар, бизнес-процестерді басқару және жүйелерді интеграциялау салаларына баса назар аударады. Жаңа Зеландия Посты сонымен қатар 2012 жылдың желтоқсанына дейін Datacom Group компаниясының 35% үлесіне ие болды. Жаңа Зеландия Посты Әділет министрлігімен келісімшарт бойынша сайлаушылар тізімін жүргізетін бизнес-бөлімді де басқарды. Оның міндеті – парламенттік және жергілікті өкімет сайлаулары үшін барлық сайлаушылар тізімін жинау және сақтау. 2010 жылдың 6 шілдесінде Жаңа Зеландия Посты бастапқыда Окленд аймағына бағытталған жергілікті анықтамалық және әлеуметтік желілік сайт Localist Limited компаниясының 100% үлесін тіркеді. Бұл үлесті 2014 жылы сол кездегі бас директор Кристин Домк жетекшілік еткен басқару сатып алу арқылы сатты. Жаңа Зеландия Посты хаттар жіберу көлемінің азаюына байланысты жоғалған кірістерді толықтырудың бір жолы ретінде басқа компаниялармен серіктестік құруда. 2017 жылдың 3 сәуірінде The Post пошта жүргізушілерінің KFC тамағын клиенттерге жеткізуі үшін KFC тез тағамдар желісімен ынтымақтасатынын жариялады. Бұл серіктестік алдымен Тауранга қаласында сынақтан өтіліп, кейін Жаңа Зеландияның басқа аймақтарына таратылады. 2021 жылдың 24 маусымында Жаңа Зеландия Посты клиенттер арасындағы шатасуды азайту мақсатында жаңа логотип пен брендті жариялады. Бұл ребрендингке 15 миллион доллар жұмсалып, үш жылға созылады, негізгі назар курьерлік фургонды қайта бояуға бағытталған. Компания сонымен қатар Окленд, Веллингтон және Крайстчерч қалаларында жаңа өңдеу орталықтарын құруға 170 миллион доллар жұмсауда. 2023 жылдың маусым айының соңында NZ Post бас атқарушы директоры Дэвид Уолш пошта көлемінің төмендеуіне байланысты алдағы бес жылда 750 жұмыс орнын қысқарту жоспарларын жариялады. Жылдық пошта көлемі 2003 жылы 1 миллиардтан астам бірліктен 2023 жылы шамамен 220 миллионға дейін төмендеді. 2024 жылдың наурыз айының соңында NZ Post пошта көлемінің төмендеуіне байланысты алдағы бес жылда 750 қызметкерді жұмыстан босату жоспарларын іске асыратынын растады. 2024 жылдың сәуір айының басында NZ Post 2025 жылдың маусым айына дейін 17 ауылдық маршрутты қоспағанда, 29 маусымнан бастап сенбі күндері ауылдық мекенжайларға газеттер мен парцельдерді жеткізуді тоқтататынын растады.

In 1989 New Zealand Post established CourierPost, a nationwide courier company designed to protect the company's parcel business from private competition. In 1991 it purchased Speedlink Parcels, formerly run by the New Zealand Railways when it was sold during privatisation. By 1998 CourierPost had become the number one player in the express courier market. In 1999 New Zealand Post launched a 50:50 joint operation with Blue Star. The new brand – Books and More – combined bookshop operations with the more traditional PostShop services. After acquiring 100% of the company in 2004 (by this stage the other 50% had been owned by WH Smith, owner of Whitcoulls bookshops) the entire operation was eventually sold to Paper Plus in 2005 and by 2006 all had been re branded as Take Note. In 2002 New Zealand Post, as part of government policy, opened the bank Kiwibank Limited in the majority of its PostShop and Books and More (now Take Note) branches. Kiwibank is wholly owned by New Zealand Post through subsidiaries. In 2002 NZ Post bought The ECN Group which is now New Zealand Post's corporate venturing arm. Its purpose is to develop and market technologies and services that may replace or enhance New Zealand Post's traditional services. The ECN Group focuses on B2B messaging, business process management and systems integration, with a presence in New Zealand, Australia and Asia. New Zealand Post also owned 35% of IT firm Datacom Group until December 2012. New Zealand Post also ran the Electoral Enrolment Centre as a business unit under contract to the Ministry of Justice. Its function was to compile and maintain all electoral rolls for parliamentary and local government elections. On 6 July 2010, New Zealand Post registered a 100 percent stake in Localist Limited, a local directory and social media site focusing initially on the Auckland region. This holding was sold in 2014 in a management buyout led by the then CEO, Christine Domecq. One of the ways New Zealand Post is trying to make up for lost revenue due to fewer people sending letters is partnering with other companies. The Post on 3 April 2017 announced that it will work with fast food restaurant chain KFC to have postal drivers deliver KFC's food to customers. The partnership will be piloted in the northern city of Tauranga, then expanded to more locations across New Zealand. On the 24 June 2021, New Zealand Post announced a new logo and rebranding to unite their NZ Post, Pace and CourierPost brands into one brand in order to reduce confusion among customers. This rebranding exercise costs NZ$15 million and will take place over a period of three years; focusing on the repainting of courier vans. The company is also spending $170 million to establish new processing centres in Auckland, Wellington, and Christchurch. In late June 2023, NZ Post chief executive David Walsh announced plans to lay off 750 jobs over the next five years due to declining mail volume. Total annual mail volume had declined from over 1 billion items in 2003 to around 220 million items in 2023. In late March 2024, NZ post confirmed it would proceed with plans to lay off 750 workers over the next five years due to declining mail volume. In early April 2024, NZ Post confirmed that it would stop delivering newspapers and parcels to rural addresses on Saturdays from 29 June 2024, with the exception of 17 rural delivery runs that would be phased out by June 2025.

Көлік

Алғашқы пошта жаяу және кеме арқылы тасымалданды. 1875 жылы 330 пошта бағытының 83-і арбалармен немесе дилижанстармен қамтылған. 1878 жылдан бастап пошта Жаңа Зеландия теміржолдарындағы жылжымалы пошта кеңселерiнде тасымалданды, сорттау пойызда жүргiзiлдi. Соңғы пойыз 1971 жылдың 5 қыркүйегінде жүрді, одан кейін «Silver Star» пойыз Ақленд-Веллингтон қызметтерін өз мойнына алды. Әуе тасымалы алғаш рет 1919 жылы қолданылды, ал ішкі әуе компанияларымен тұрақты тасымалдау 1936 жылдың 16 наурызында басталды. 2016 жылға дейін NZ Post компаниясының Boeing 737 300 және екі Fokker 27 ұшағы болды, олар үш Boeing 737–400 ұшағымен ауыстырылды, пошта контейнерлерде тасымалданды. 1909 жылдың қыркүйек айының басында 12 миль/сағ жылдамдығы бар Albion бензин жұк көлігі Веллингтон пошта бөлімі мен кемежай арасында пошта тасымалдауды бастады. 1911 жылы тағы бiр көлiк келді. 1973 жылы пошта бөлімінде 1600 Bedford J жүк көлігі болды. 2004 жылы Жаңа Зеландия Посты Express Couriers Ltd (ECL) компаниясының құрылуын жариялады, бұл DHL курьерлік компаниясымен 50:50 үлестес бірлескен кәсіпорын. 2008 жылы Жаңа Зеландия Посты және DHL Австралияда Parcel Direct Group Pty Limited (PDG) деп аталатын ұқсас бірлескен кәсіпорын құрды. 2012 жылы Жаңа Зеландия Посты осы екі компаниядағы DHL-дің үлесін сатып алды. ECL бүкіл Жаңа Зеландияда кең көлемде курьерлік және логистикалық қызметтер көрсетеді және CourierPost, Pace, RoadStar және Contract Logistics брендтерін қамтиды. 2016 жылдан бастап жергілікті жеткізу үшін электрлік Paxter көліктері енгізілді. Орташа есеппен, олар күніне бiр рет пайдаланылады. 2022 жылы олардың саны 415-ке жетті. 2022 жылы Hyundai Xcient сутегімен жұмыс істейтін жүк көлігі пайдалануға берілді. 2022 жылы NZ Post Жаңа Зеландияның ірі көлік және логистикалық провайдерлерінің бірі Fliway Group компаниясын сатып алды.

Сорталау

2022 жылдың 12 қазанында NZ Post Веллингтонда 10 000 шаршы метрден астам аумақты "Супер Депо" ашты, ол бұрын қолмен орындалған сағатына 11 000 парцельді автоматты түрде сұрыптауға қабілетті. Жаңа автоматтандырылған сұрыптау жүйесі оптикалық таңбаларды тану (OCR) технологиясын пайдаланады, ол қолмен жазылған жазуды оқумен қатар штрихкодты сканерлеу арқылы парцельдің қайда жіберу керектігін анықтайды. Сұрыптау технологиясы Daifuku Oceania компаниясымен бірлесіп әзірленді және өндірілді.

Таңбаларды шығару

NZ Post маркалардың дизайны мен өндірісін шешеді. 1998 жылдың 1 сәуірінен 2003 жылдың 1 сәуіріне дейін Жаңа Зеландия заңдарына сәйкес, "Жаңа Зеландия" деген сөздері бар пошта маркаларын шығаруға тек Жаңа Зеландия поштасына ғана рұқсат берілді. Жыл сайын Post маркалық бизнес бөлімі қанша марка шығаратынын және маркалар не бейнелейтінін анықтайды. Post маркаларды шығару кезінде Жаңа Зеландия азаматтарының және әлемнің түкпір-түкпірінен келген адамдардың ұсыныстарын қарастырады. Сондай-ақ, ол ұйымдармен бірлесіп, мерекелік маркалар жасаумен де жұмыс істейді. Мысалы, 2014 жылы Post Air New Zealand компаниясымен бірлесіп, авиакомпанияның 75 жылдығына арналған марка шығарды. Марканың тақырыбы туралы шешім қабылданғаннан кейін, кем дегенде екі дизайнерден эскиз жасау сұралады, содан кейін соңғы дизайн таңдалады. Әрбір марка дизайнында төрт элемент болуы керек: марканың номиналы, "Жаңа Зеландия" сөздері, папоротник – елдің ресми емес символдарының бірі, және маркада бейнеленген нәрсенің сипаттамасы. Соңында, Post маркаларды басу үшін әлемнің әр түрлі елдерінен баспагерлерді шақырады, өзі басып шығармайды. Жаңа Зеландияның алғашқы маркасын 1855 жылы NZ Post-тың алдыңғы шебері, Жаңа Зеландия үкіметінің Пошта департаменті шығарды. Маркада Виктория патшайымының суреті бейнеленген және бір пенни, екі пенни және бір шиллинг номиналымен басылды.