Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1930 жылы жазылған Т. С. Элиоттың өлеңі
Т. С. Элиоттың өлеңі
1930 poem by T. S. Eliot
a poem by T. S. Eliot
Күл сәрсенбісі (кейде Күл сәрсенбі) – Т. С. Элиоттың 1927 жылы англикандыққа өту кезінде жазған ұзын өлеңі. 1930 жылы жарық көрген бұл өлең бұрын сенімі болмаған адамның Құдайға қарай ұмтылу барысындағы күресін көрсетеді. Көбінесе Элиоттың "өзгеру өлеңі" деп аталатын Күл сәрсенбісі Дантенің "Тазару орны" (Purgatorio) негізінде жазылған, терең мағыналы, бірақ түсіндіруге қиын, рухани шөлділіктен адам құтқарылуына деген үмітке толы. Оның стилі Элиоттың дінге келгенге дейінгі өлеңдерінен ерекшеленеді. "Күл сәрсенбісі" және одан кейінгі өлеңдері көбінесе жеңіл, әуенді және ойлы болып келеді. Көптеген сыншылар "Күл сәрсенбісіне" ерекше ықылас білдірсе, кейбіреулері оны жақсы қабылдамады. Көптеген әдебиетшілердің пікірінше, оның ортодоксалды христиандық негізі түсінуге қиын болды. Эдвин Мьюр Күл сәрсенбісін Элиоттың ең әсерлі және мүмкін ең жетілген өлеңдерінің бірі деп санайды.
Ash Wednesday (sometimes Ash Wednesday) is a long poem written by T. S. Eliot during his 1927 conversion to Anglicanism. Published in 1930, the poem deals with the struggle that ensues when one who has lacked faith in the past strives to move towards God. Sometimes referred to as Eliot's "conversion poem", Ash Wednesday, with a base of Dante's Purgatorio, is richly but ambiguously allusive and deals with the move from spiritual barrenness to hope for human salvation. The style is different from his poetry which predates his conversion. "Ash Wednesday" and the poems that followed had a more casual, melodic, and contemplative method. Many critics were "particularly enthusiastic concerning 'Ash Wednesday, while in other quarters it was not well received. Among many of the more secular literati its groundwork of orthodox Christianity was discomfiting. Edwin Muir maintained that Ash Wednesday' is one of the most moving poems he [Eliot] has written, and perhaps the most perfect."
Талдау
Поэманың атауы батыс христиан дініндегі ораза күнінен алынған, ол Пасхаға қырық күн бұрын, оразаның басталуын көрсетеді. Бұл – діни сенімнің қиындығы туралы поэма, сонымен қатар белгісіздік заманында жеке құтқарылу мәселесін қозғайды. «Күл сәрсенбісінде» Элиоттың поэзиялық кейіпкері, бұрын сенімі болмаған адам, рухани шаршаңқылық арқылы сенім іздеуге белсенділік танытады. Бірінші бөлімде Элиот, Кавалькантидің сөздерімен бас тарту идеясын ұсынады, онда ақын өлім жақындағанда әйеліне деген адалдығын білдіреді. Данте Габриэль Россетти оны «Сарзанадағы жер аударылғанда жазылған Баллада» деп аударған, ал алғашқы жолын «Мен қайтуға үміттенбеймін» деп берген. Осылайша, жер аударылу идеясы да енгізіледі.
The poem’s title comes from the Western Christian fast day that marks the beginning of Lent, forty days before Easter. It is a poem about the difficulty of religious belief, and concerned with personal salvation in an age of uncertainty. In Ash Wednesday Eliot’s poetic persona, one who has lacked faith in the past, has somehow found the courage, through spiritual exhaustion, to seek faith. In the first section, Eliot introduces the idea of renunciation with a quote from Cavalcanti, in which the poet expresses his devotion to his lady as death approaches. Dante Gabriel Rossetti translated it under the title Ballata, Written in Exile at Sarzana, and rendered the first line as "Because I do not hope to return". The idea of exile is thus also introduced.
Эллиоттың пікірі
1930 жылғы хатында Элиот: «Менің ойымша, оның IV және V бөлімдері II («Сәлемдесу») бөлімінен әлдеқайда жақсы» деп жазды. Екі жеке хатында Элиот барыстарды «Әлем, Тән және Шайтан» символы ретінде көрсететінін айтқан.
In a 1930 letter, Eliot wrote "I fancy that parts IV and V of it are much better than II (Salutation)." In two separate letters, Eliot wrote that the leopards represent "the World, the Flesh and the Devil".
Арналу
Алғаш жарияланғанда, өлең "Әйелімге" деген арнаумен шықты, ол Т.С. Элиоттың бірінші әйелі Вивьен Хей Вуд Элиотқа арналған еді, олардың арақатынасы шиеленіскен болатын. Ол 1933 жылы заңды түрде ажырасу процесін бастады. Кейінгі басылымдарда бұл арнау жоқ.
When first published, the poem bore the dedication "To my wife", referring to Eliot's first wife, Vivienne Haigh Wood Eliot, with whom he had a strained relationship, and from whom he initiated a legal separation in 1933. The dedication does not appear in subsequent editions.
Бастапқы
"Күл жексенбісінің" алғашқы қабылдауы көбінесе жағымды болды, бірақ кейбір сыншылар оның бұрынғы өлеңдері жақсырақ екенін айтты.
The initial reception of Ash Wednesday was largely positive, though some critics claimed his previous poems were better.
Басқа еңбектердегі сілтемелер
Владимир Набоков өзінің "Лолита" романында "Күл төгілу" (Ash Wednesday) поэмасын пародияға айналдырды. Набоковтың кітабының екінші бөлігінің 35-тарауында Хумберттің Квиллиге тағайындаған "өлім жазасы" Т. С. Элиоттың поэмасындағы анафораның ырғағы мен қолданылуын пародиялайды. Дэвид Рэмптонның айтуынша, "Квиллидің поэтикалық өлім жазасы, ішінара, "Күл төгілу" поэмасының комедиялық нұсқасы". Нарендра Лютер "Мен қуанышпен құрылыс саламын, оған қуанышпен толығам" деген жолды түсіндіргенде "Күл төгілу" поэмасына сілтеме жасайды, онда ол кітап жазу кезінде әр жолдың, әр сөйлемнің, әр беттің өте ұнағанын айтады, олар соңғы құрылыстың құрылыс блоктары екенін қосады. Бұл, Лютердің "Бонсай ағашы" атты кітабында Т. С. Элиоттың сөздерімен теңестіріледі. Томас Харристің "Қошқыштардың үнсіздігі" кітабындағы және 1991 жылғы оның киноадаптациясындағы Кларис Старлинг кейіпкері "Күл төгілу" поэмасынан екі жолды сәл қате еске түсіреді. Поэмадағы жолдар: "Бізге қамқорлық етуге және қамқорлық етпеуге үйрет / Бізге тыныш отыруға үйрет". Кітапта Кларис соңғы жолды "Бізге тыныш болуға үйрет" деп еске алады. Бұл қателік Харристің естелігінің және/немесе зерттеулерінің шынайы қателігі ме, әлде кейіпкерді бейнелеу әдісі ретінде қасақана бұрмаланған ма, белгісіз: Старлинг жақсы оқыған және ақылды, бірақ академиялық емес, іс-қимылға бейім. Крис Маркер өзінің "Күнсіз" (Sans Soleil) фильмінің ағылшын нұсқасына эпитафия ретінде "Күл төгілу" поэмасынан "Себебі мен білемін, уақыт – әрқашан уақыт, ал орын – әрқашан және тек орын" деген екі жолды қолданады. Фильмнің француз нұсқасында Расиннің сөздері қолданылған.
Vladimir Nabokov parodied Ash Wednesday in his novel Lolita. In chapter 35 of Part Two of Nabokov's book, Humbert's "death sentence" on Quilty parodies the rhythm and use of anaphora in T. S. Eliot's poem. According to David Rampton, " Quilty's versified death sentence is, in part, a comic version of Ash Wednesday." There was a reference to 'Ash Wednesday' by Narendra Luther while interpreting the stanza Consequently I rejoice, Having to construct something Upon which to rejoice wherein he adds that he enjoyed every line, sentence, every page while writing books as they are building blocks for the final edifice. This is thus equated to the lines of T S Eliot, in the book A Bonsai Tree authored by Luther. Two lines from Ash Wednesday are slightly misremembered by the character Clarice Starling in Thomas Harris's book The Silence of the Lambs and the 1991 film adaptation thereof. In the poem, the lines read "Teach us to care and not to care / Teach us to sit still." In the book, Clarice recalls the latter line as "Teach us to be still." It is unclear whether this mistake is a genuine error of Harris's memory and/or research, or intentionally misquoted as a method of indirect characterization: Starling is described as well read and intelligent, but more oriented toward action than she is toward academia. Chris Marker uses the two lines "Because I know that time is always time And place is always and only place" from Ash Wednesday as the epitaph to the English version of his film Sans Soleil. The French version of the film uses a quote from Racine.