Кіріспе

2,2-Диметилбутан, қарапайым тілде неогексан деп аталады, формуласы C6H14 немесе (H3C)3C-CH2-CH3 болатын органикалық қосылыс. Осылайша, ол алкан, тіпті гексан изомерлерінің ең ықшам және тармақталған түрі – жалғыз төртіншілік көміртегі мен бутан (C4) негізгі тізбегіне ие.

Синтез

2,2 диметилбутанды қышқыл катализаторды қолданып, 2,3 диметилбутанның гидроизомеризациясы арқылы синтездеуге болады. Оны цеолит, алюминий оксиді, кремний диоксиді немесе басқа материалдар негізінде палладий, платина, родий және ренийдің біріктірілген комбинацияларын қамтитын катализатор қатысуымен n-пентанды изомерлеу арқылы да синтездеуге болады. Мұндай реакциялар нәтижесінде изопентан, n-гексан, 3-метилпентан, 2-метилпентан, 2,3-диметилбутан және 2,2-диметилбутан сияқты соңғы өнімдердің қоспасы түзіледі. Соңғы қоспаның құрамы температураға байланысты болғандықтан, қажетті компонентті катализаторды таңдау, температураны бақылау және дистилляциялау әдістерін қолдану арқылы алуға болады.

Қолданылуы

Неохексан отындарға қоспа ретінде және ауыл шаруашылығы химиясы өндірісінде қолданылады. Ол сонымен қатар көптеген коммерциялық, автомобильдік және үй шаруашылығына арналған өнімдерде, мысалы, жабыстырғыштарда, электрондық контактілерді тазартатын құралдарда және жиһазға арналған полировка спрейлерінде қолданылады. Зертхана жағдайында, ол металл катализаторларының белсенді орталарын зерттейтін әдістерде зонд молекуласы ретінде жиі қолданылады. Мұндай катализаторлар сутегі-деутерий алмасу, гидролиз және изомерлену реакцияларында пайдаланылады. 2,2-диметилбутан осы мақсатқа өте ыңғайлы, себебі оның құрамында изобутил және этил топтары бар.