Кіріспе

Британдық мылтық патроны .375 H&H Magnum, сондай-ақ .375 Holland & Holland Magnum деп белгілі, 1912 жылы Лондон негізделген Holland & Holland қару жасаушысымен ұсынылған орта калибрлі мылтық патроны. .375 H&H патроны дұрыс бос кеңістікті қамтамасыз ету үшін белдікпен жабдықталған, әйтпесе патронның тар иығын ескере отырып, бұл сенімсіз болуы мүмкін. Патрон ұзын талшықтардан жасалған кордитті пайдалану үшін жасалған, сондықтан патронның конустық пішіні пайда болды, бұл қосымша пайда ретінде мылтықтың патрон ұясына тегіс салынуына және алынып тасталуына көмектесті. .375 H&H көбінесе ең әмбебап мылтық патрондарының бірі ретінде аталады, әсіресе ірі және қауіпті жануарларды аулауда. 235 граммнан (17 г) 350 граммға (23 г) дейін салмағы бар оқтары бар, ол кішкентай және орташа жануарларға, сондай-ақ ірі, қалың терілі қауіпті жануарларға қажетті күшті ұсынады. Бұл калибрдегі ең көп таралған оқтың салмағы 300 граммды (19 г) құрайды. Қалың терілі қауіпті жануарлар бар көптеген аймақтарда .375 H&H ең төменгі қанағаттандырарлық калибр ретінде қарастырылады, ал көптеген жерлерде (әсіресе Африкада) ол мұндай жануарларды аулау үшін заңды минимум болып табылады. Африкалық аңшылық жетекшілері, кәсіби аңшылар және қауіпті жануарларды жоятын мамандар .375 H&H-ді ең бағаланатын әмбебап калибр ретінде бірнеше рет дауыс берді, егер олар тек бір мылтыққа ие болса. Аляскалық аңшылық жетекшілері де қоңыр және ақ аюлардың мекендеу орындарында осыған ұқсас пікір білдірді.

Тарих және шығу тегі

.375 H&H Magnum – британдық мылтық өндірушілер арасында жаңа патрондарды жасау үшін болған бәсекелестің нәтижесі. 9.5×57 мм Mannlicher–Schönauer патроны британдық мылтық өндірушілерге зор әсер етті. 1905 жылы 9.3×62 мм Mauser патроны Африкадағы аңшыларға терең және ұзаққа созылған әсер етті. Британдық екі ұңғылы мылтықтармен салыстырғанда, Mauser өндіруге әлдеқайда арзан болды, демек, алуға да арзан болды. Екі ұңғылы мылтықтар индустриализациядан аз пайда көрді, ал Mauser мылтықтары көптеген елдерге әскери мылтықтарды өндіруге жасалған келісімдерден кейін жаппай өндірістен пайда тапты. Нәтижесінде Африкадағы барлық аң аулау патрондарының ең жақсы кандидаттарының біріне оқ атқыш, арзан магазиндық мылтықтар пайда болды. Mauser-дің 98-ші механизмінің әсерін бағаламау керек; Rigby сияқты британдық қару жасаушылар өздерінің мылтықтарында өз патрондарымен пайдалану үшін Mauser 98-ші механизмдерін сатып алды. 9.3×62 мм Mauser патронының танымалдылығы соншалық болды, Африкадағы неміс шаруаларынан бастап Еуропадан келген ақ аңшыларға дейін барлығы бұрынғы екі ұңғылы және нашар қуатты магазиндық мылтықтарын тастап, 9.3×62 мм-ге көшті. 9.3×62 мм дик-диктерден пілдерге дейін барлық жануарларға жеткілікті екенін көрсетті және оған лайық беделге ие болды. Жаңа патрон 9.3×62 мм-ден өзгеше болды және неміс аналогынан әлдеқайда ұзын болды. Көптеген .375 H&H мылтықтары ұзын магнум Mauser механизмдеріне негізделген болса да, бұл механизмдер стандартты механизмдерге қарағанда әлдеқайда қымбат және сирек болды. Стандартты механизмдерді қолдануға болады, бірақ .375 H&H Magnum патронының мінсіз берілуіне және оқ атуына мүмкіндік беру үшін өзгерістер қажет болды. Демек, .375 H&H 9.3×62 мм-ге қарағанда айтарлықтай артықшылықтар ұсынса да, H&H мылтықтарының айтарлықтай жоғары құны .375 H&H-ты 9.3×62 мм-ге қарағанда қабылдауға кедергі келтірді және біраз уақытқа дейін аз тартымды нұсқа болып қалды. Мұндай корпустың артықшылығы – ол оқты тегіс беріп, суырып алады, осылайша патронның сенімділігіне үлес қосады. Бұрынғы патрондардан айырмашылығы, .375 H&H салыстырмалы түрде жоғары қысымда жұмыс істейді және бастапқыда жоғары қысым мен жоғары жылдамдық тудыратын түтiнсіз ұнтақтармен пайдалануға арналған. Алайда, патрон жобаланған кезде қысым деңгейі сақталды, себебі кордит температураға сезімтал және Африка мен Үндістанның ыстық тропикалық климатында қауіпті жоғары қысымға әкелуі мүмкін. Алайда, қазіргі заманғы түтiнсіз ұнтақтар кордит сияқты қоршаған орта температурасына сезімтал емес, сондықтан C.I.P. және SAAMI екеуі де патронның бастапқы зарядталуынан әлдеқайда жоғары рұқсат етілген қысымды қамтамасыз етеді. C.I.P. бұрғы диаметрін және саңылау диаметрін көрсетеді. Алайда C.I.P. иық бұрышын α (кеуде бұрышы) 29°55'43" деп есептейді. SAAMI иық бұрышын α/2 деп өлшейді, SAAMI оны 15° деп көрсетеді.

Өнер көрсету

1912 жылы .375 H&H Magnum шығарылғанда ол үш оқ салмағымен жабдықталған: a at , at және a at. Алайда, бүгінде, ұнтақтардың кең ауқымының болуына байланысты, жылдамдықты арттыруға болады. .375 H&H Magnum үшін қабылданатын оқ салмағы – дан дейін. Жеңіл оқтар, салмағы дан дейін, жеңіл далалық аңдарға жарайды. Салмағы дан дейін болатын оқтарды ауыр денелі далалық аңдарға қолдануға болады. Салмағы дан аспайтын оқтарды қауіпті аңдарға арнау керек. Бүгінде, Remington-ның R375M1 немесе Federal-дың оқ-дәрісі сияқты стандартты заводтық зарядтар, энергиясымен снарядтың басын жібереді. Бұл зарядтың траекториясы шамамен 180 грандық (12 г) .30-06 Springfield оғының траекториясына ұқсас. Дегенмен, .30-06, .375 H&H-қа қарағанда шамамен ғана энергия тудырады. .375 H&H жылдамдығымен spitzer оғының максималды тиімді ату қашықтығы (MPBR) шамамен , егер көздеу шамамен болса.
Federal және Remington өндіретін стандартты оқ-дәрілердің бастапқы жылдамдығы болса, энергиясы -қа жетеді. Оқ траекториясы .308 Winchester-дің оғын ату траекториясына ұқсас. Траектория шамамен MPBR-ге мүмкіндік береді, егер көздеу болса.
Hornady-ның жаңа Superformance катруштарының желісі .375 H&H катрушының өнімділігін арттырады. Superformance желісі әрбір катруш үшін арнайы қосылған ұнтақтарды пайдаланады. Hornady 375 H&H 270 грамм SP RP Superformance оқ-дәрісі жылдамдықпен оқ атып, ал 375 H&H 300 грамм DGS Superformance оқ-дәрісі жылдамдықпен оқ атып, тиісінше және энергия тудырады. 9.3×64 мм Brenneke катрушы .375 Holland & Holland Magnum-ның еуропалық баллистикалық аналогы болып табылады. .375 Holland & Holland Magnum-мен салыстырғанда, 9.3×64 мм Brenneke-дегі оқтың диаметрі сәл кішірек – , ал .375 H&H-дағы оқтың диаметрі , яғни айырмашылығы тек .

Спорттық пайдалану

.375 H&H Magnum – ең әмбебап патрондардың бірі және Джек О’Коннор оны «Орташа калибрлі мылтықтардың патшайымы» деп атаған. Бұл патрон Африкада өте танымал, онда ол ең жақсы универсалды мылтық патроны саналады. Ол кез келген ірі аңды, соның ішінде «Үлкен Бестікті» алуға қабілетті. Үлкен аң аулаушы Джон «Пондоро» Тейлор .375 H&H Magnum-ды соншалықты жоғары бағалағандықтан, оған «Африкалық мылтықтар мен патрондар» кітабында жеке тарау арнаған. .375 H&H-дағы немесе одан ауыр оқпен зарядталған оқ-дәрілер көп жағдайда піл мен қарақұйрық сияқты қалың терілі қауіпті аңдарға жеткілікті. Бүгінгі таңда аңшылықтың қарқыны мен белгілі бір уақыт шегінде сәттілікке жету қажеттілігіне байланысты .375 H&H Magnum піл, қарақұйрық және бұқа сияқты 4-сыныпты аңдарға жеткілікті күшсіз деп есептеледі, себебі атуға мүмкіндік туған жағдай қолайсыз болуы мүмкін. Дегенмен, оның осы ауыр, қауіпті аң түрлерін алу үшін сәтті қолданылғаны сөзсіз. .375 H&H Magnum басқа патрондарға қарағанда көбірек «Үлкен Бестік» аңдарын алу үшін қолданылды деген пікір бар. Бүгінде де көптеген кәсіби аңшылар, аулау ұйымдастырушылар және Африкадағы жануарлар дүниесін басқару қызметкерлері өз міндеттерін орындау үшін .375 H&H Magnum-ға сенеді. 3-сыныптағы аңдарды аулаудан басқа, .375 Holland & Holland Magnum жиі қауіпті 3-сыныптағы аңдарға қарсы соңғы қорғаныс ретінде қолданылады, әсіресе гризли, полярлық және қоңыр аюлар сияқты үлкен аюларға. Оны Аляска, Канада және Гренландия сияқты Еуропаның арктикалық аймақтарында балықшылар, аңшылар және нұсқаушылар қорғану үшін алып жүреді, себебі осы үлкен аю түрлерімен кездесу жиі болады. Оқтардың салмағына қарай, олардың секциялық тығыздығы .330-дан .356-ға дейін өзгереді. Бұл оқтарды жоғары жылдамдықпен атуға болады, бұл оларға .458 калибрлі оқтан гөрі тереңдеу енуге мүмкіндік береді. Арыстан, жолбарыс және басқа да қауіпті 3-сыныптағы аңдар үшін оқтардың салмағы өте қолайлы. Бұл мысықтарға аса күшті патрон қажет болмаса да (осы мысықтар үшін .300 Winchester Magnum ең төменгі шегі саналады), жергілікті талаптар немесе ережелер .375 H&H Magnum-нан үлкен патронды талап етуі мүмкін. Оқтардың осы диапазоны Африкадағы көптеген далалық аң түрлері үшін, сондай-ақ Солтүстік Америка мен Еуропадағы шырша, қызыл бұғы және лось (Еуропада лось деп аталады) үшін де тамаша таңдау болып табылады. .375 H&H үшін камераланған көптеген мылтықтар (сонымен қатар бейімделген Howdah пистолеттері сияқты бірнеше пистолеттер) бар. Әртүрлі механизмдер қолданылады, соның ішінде бір реттік, екі реттік және инерциялық мылтықтар. Қауіпті аңдарды аулау кезінде екі реттік немесе басқарылатын инерциялық мылтық қолдану ұсынылады, себебі тез қайта ату қажет болуы мүмкін, ал қарудың сенімділігі аса маңызды. .375 H&H Magnum Оңтүстік Африканың Big Bore Association және оның филиалдары ұйымдастырған Big Bore Shoots сияқты спорт түрлерінде де табысқа жеткен. Ассоциация бойынша .375 H&H Magnum ауыспалы калибрлі болып саналады және есепке алу үшін рұқсат етілген ең төменгі патрон.

Нұсқалар

.375 H&H Magnum-ның ұзын, біртіндеп тартылатын корпусы мен беткей иықтары, әдетте, белдіктің үстіндегі гильза басының бөлінуіне байланысты ұзақ қызмет етуіне кедерілтінеді деп саналады. Гильзаның конструкциясы оқ-дәрі өлшемін өнімділікті арттыру үшін тиімді пайдалануға мүмкіндік бермейді. Қазіргі заманғы оқ-дәрілерде үлкен ұнтақ сыйымдылығын қамтамасыз ету үшін конустығы өте аз болады. Оқ-дәрінің өнімділігін жақсартуға бірнеше әрекеттер жасалған.

.375 флангалы магнм

.375 Flanged Magnum (9.5×75mmR), сондай-ақ .375 H&H Flanged Magnum деп те аталады. Ол .375 H&H Magnum патронының екі ұңғылы мылтықтарда қолдануға арналған серігі болып табылады және Holland & Holland компаниясымен бірге .375 H&H Magnum патронымен бірдей шығарылды. Бұл жиекті (фланцелі) патрон және төмен қысым деңгейінде зарядталады. CIP .375 Flanged Magnum патроны үшін міндетті техникалық талаптарды жариялады. Патронның тесігінің диаметрі ал эми ойықтың диаметрі болады. Патронның ұңғысы алты ойықтан тұрады, бұрылысы бір айналымға тең және әр ойықтың ені болады. SAAMI осы патронға қатысты ешқандай техникалық талаптарды немесе ұсынымдарды жарияламады. Патрон граммдық оқты метр/секунд жылдамдықпен, граммдық оқты метр/секунд жылдамдықпен және граммдық оқты метр/секунд жылдамдықпен атуға қабілетті, олардың бастапқы энергиясы тиісінше , және жоул болады. Патрон .375 H&H Magnum патроны сияқты аң түрлеріне аң ауруға қолданылады.

.375 H&H Акли жақсартылған

.375 H&H Ackley Improved – П.О.Аклидің .375 H&H Magnum патронының тиімділігі мен қабықшаның қызмет ету мерзімін жақсарту үшін жасаған патроны. Жақсартылған қабықша, аз конустығы бар және 40° тік иығы бар, Аклидің стандартты дизайнына сәйкес келеді. Патронның оқпен тиімді жұмыс істейтіні анықталды. .375 H&H Magnum патронын Акли жақсартылған камерада қауіпсіз түрде зарядтап атуға болады, бірақ тиімділігі төмендейді. Осылайша атылған .375 H&H Magnum қабықшасы Аклидің жақсартылған камерасына бейімделеді.

.375 Уэзерби магнумы

.375 Weatherby Magnum – .375 H&H Ackley Improved сияқты жетілдірілген гильза. Бұл гильзаны Рой Уэзерби 1944 жылы жасаған, және ол Уэзерби патрондарының барлығына тән екі радиусты иыққа ие. .375 Weatherby Magnum оқ-дәрілерді жоғары жылдамдықпен атқызуға қабілетті. .375 H&H Magnum патронын .375 Weatherby Magnum патронының патронында аз қуат жоғалтып атуға болады. .375 H&H AI патронынан өзгеше, .375 Weatherby Magnum өз негізгі патронына қарағанда жоғары қысыммен зарядталады.

Бастауыш картридж ретінде

Бұл патронның ерекше белдікті корпусы 1891 жылдың 31 наурызында Ұлыбританияда австриялық Г. Рот патенттеген. Патенттің алғашқы коммерциялық қолданылуы 1907 жылы Holland & Holland компаниясы шығарған Mannlicher–Schoenauer бұрандалы мылтығы үшін .375 Holland Schoenauer патронында болды. .375 H&H 1912 жылдың тамыз айында .275 H&H Magnum патронымен бірге ұсынылғанда жақсартылған белдікті корпусты пайдаланды. Бұл екінші белдікті корпус дизайны кейін .300 H&H Magnum патронында қолданылды және басқа қару өндірушілер әзірлеген "Магнум" патрондарының негізі ретінде өңделді.

.375 H&H Magnum қаптамасына негізделген стандартты ұзындығы бар патрондар

.257 Weatherby Magnum – .30 Super арқылы
.26 BSA Magnum
.264 Winchester Magnum – тікелей .375 H&H корпусына негізделген
.270 Weatherby Magnum – .30 Super арқылы
.275 H&H Magnum – 1912 жылы .375 H&H Magnum-мен бірге әзірленген
7×61mm S&H – .275 H&H Magnum арқылы
7mm Remington Magnum – .264 Winchester Magnum корпусы арқылы .375 H&H корпусына негізделген
7mm Weatherby Magnum – .30 Super арқылы
.300 Winchester Magnum – тікелей .375 H&H корпусына негізделген
.308 Norma Magnum – стандартты ұзындықтағы Weatherby корпустарын қолданды
.33 BSA Magnum
.338 Winchester Magnum – тікелей .375 H&H корпусына негізделген
.358 Norma Magnum – стандартты ұзындықтағы Weatherby корпустарын қолданды
.458 Winchester Magnum – тікелей .375 H&H корпусына негізделген

.375 H&H Magnum қапшығына негізделген қысқа әрекет етуші патрондар

6.5 мм Ремингтон Магнум – .350 Ремингтон Магнум арқылы
.350 Ремингтон Магнум – 7 мм Ремингтон Магнум арқылы
.450 Марлин – .458 Винчестер Магнум арқылы