Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Алишар – Түркияның Йозгат провинциясы Соргун ауданындағы ауыл. 2022 жылғы мәлімет бойынша, халқы 71 адамды құрайды. Ауылға жақын жерде Алишар-Хююк археологиялық ескерткіші орналасқан.
Alişar is a village in the Sorgun District of the Yozgat Province in Turkey. Its population is 71 (2022). Near the village is the archaeological site of Alişar Hüyük.
Әлишар Хююк
Бұл жерде шалқотүс дәуірінде б.з.д. төртінші мыңжылдықта қоныс ішінде болған, ал б.з.д. бірінші мыңжылдықта Фригия дәуіріне дейін адамдар тұрған. Б.з.д. үшінші мыңжылдықта ерте және орта қола дәуірінде Алишар қабырғамен қоршалған қалаға айналды. Соңында, ол аймақтағы ең маңызды қалаға айналды. Оңтүстіктегі Канеш (Күлтепе) сияқты, ол б.з.д. екінші мыңжылдықтың басында Ассириядан келген саудагерлерді тартатын сауда орталығы болды. Кейін қала қиратылды, бұл жартылай аңызға айналған Хет патшасы Аниттаның басып алуы болуы мүмкін. Ол Алишар Хююкпен сәйкес келетін Куссара қаласын бағындырған делінеді. Хеттер кейін солтүстіктегі Хаттузаны өздерінің астанасы етіп алды. Хет империясы кезеңінде, б.з.д. 1400-1200 жылдары Алишар Анква деп белгілі шағын провинциялық қаладан басқа ештеңе болған жоқ. Хеттік елді мекендерінің көпшілігі сияқты, ол да б.з.д. XII ғасырдың соңында, соңғы қола дәуірінің аяғында өртке түсіп, қиратылды. Кейін Фригиялықтар бұл жерді басып алды. Алишардың жанында Керкенес деген үлкен Фригиялық темір дәуірі қаласы орналасқан. Бұл жерді алғаш 1927-1932 жылдары Чикаго университетінің Шығыс институты, Ханс Хеннинг фон дер Остен басшылығымен қазып зерттеді. Қазбадан табылған заттар Анкарадағы Анатолия өркениеттері мұражайына әкелінді. 1992 жылы түрік археологтары TAY жобасы арқылы қазба жұмыстарын қайта бастады.
The site was settled from the Chalcolithic period in the fourth millennium BCE until the Phrygian period in the first millennium BCE. During the Early and Middle Bronze Age in the third millennium BCE Alişar developed into a walled town. Eventually, it became the most significant city in the region. Like Kanesh (Kültepe) to the south, it was a center for trade attracting merchants from Assyria at the beginning of the second millennium BCE. The city was then destroyed, and this may have been the conquest by the semi legendary Hittite king Anitta. He is told to have conquered the city of Kussara which can be identified with Alişar Hüyük. The Hittites later made Hattusa to the north their capital. By the Hittite empire period 1400 1200 BCE Alişar was nothing but a small provincial town probably known as Ankuwa. Like most Hittite settlements it was burnt and destroyed at the end of the Late Bronze Age in the twelfth century BC. The Phrygians later occupied the site. In the vicinity of Alişar laid a large Phrygian Iron Age city at Kerkenes. The site was first excavated 1927–1932 by the Oriental Institute, University of Chicago, headed by Hans Henning von der Osten. Artefacts from the site were brought to the Museum of Anatolian Civilizations in Ankara. Excavations restarted in 1992 by Turkish archaeologists through the TAY project.