Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Мэн аралының ең төменгі соттары – шақыру соттары, сот тергеушісі, лицензиялық сот, жер соты және т.б. Бұл соттарда судьялар төрағалық етеді. Екі стипендиялы судья бар: Жоғары сот орындаушысы және Жоғары сот орындаушысының орынбасары, сондай-ақ бейбіт судьялар да бар. Мэн аралының жоғары соты – Мэн аралының Жоғары Әділет соты, ол Азаматтық бөлімшеден және апелляциялық бөлімшеден тұрады, ол Үкімет штабы деп аталады. Жоғары сот судьялары – демстерлер, оларды Король тағайындайды (Ұлыбританияның Әділет министрінің кеңесі бойынша әрекет ете отырып), және сот қызметкерлері, оларды Вице-губернатор тағайындайды. Жоғары сот орындаушысы мен Жоғары сот орындаушысының орынбасары лауазымдық сот қызметкерлері болып табылады, ал қосымша сот қызметкерлері (толық жұмыс күнімен немесе жартылай жұмыс күнімен) тағайындалуы мүмкін. Азаматтық мәселелер әдетте бірінші инстанцияда Жоғары сотта отырған бір демстермен қаралады. Қылмыстық істер бірінші инстанцияда Жоғары сот орындаушысының немесе Жоғары сот орындаушысының орынбасарының алдында немесе жеңіл жағдайларда бейбіт судьялар алқасының алдында қаралады. Ауыр қылмыстық істер Демстер отыратын Бас түрме сотта қаралады; даулы жағдайда Демстер жеті кісіден (сатқындық немесе кісі өлтіру ісінде он екі кісіден) тұратын қазылар алқасымен отырады. Азаматтық және қылмыстық шағымдарды Үкімет штабы бөлімшесі қарастырады. Шағымдарды әдетте демстер (бұрын Жоғары сотта немесе Бас түрме сотта іс бойынша қатыспаған) және Апелляция судьясы қарастырады. Соңғы шағым Ұлыбританиядағы Құпия кеңесінің Сот комитетіне беріледі. Бұл Мэн халқының Англия Коронінің алдында Мэн лордының шешімдеріне шағымдануға болған ежелгі құқығына қатысты, ол бұрынғы уақытта жоғары аралдық заңды билік болды және 1716 жылы Кристиан мен Коррен ісі бойынша Құпия кеңесі нақты растады, бұл қайта инвестициялаудан бірнеше жыл бұрын болды. Арнайы жағдай, ол сондай-ақ Норманд аралдарына да қатысты, – ағылшын Жоғары сотының Король тағы бөлімінің аралдағы хабеас корпусы мәселесіндегі юрисдикциясы. Бұл патшаның кез келген уақытта өзінің кез келген подданныйларының бостандығы неге шектелгені туралы есеп алуға болған ежелгі құқығына қатысты және ол Мэн аралында қайта инвестициялаудан бұрын, патшаның барлық иеліктерінде болғандай, Англиямен шектелген Король тағының басқа юрисдикцияларына қарамастан жұмыс істеді.
The lowest courts in the Isle of Man are the summary courts, Coroner of Inquests, Licensing Court, Land Court, etc. These courts are presided over by magistrates. There are two stipendiary magistrates, the High Bailiff and the Deputy High Bailiff, along with lay justices of the peace. The superior court of the Isle of Man is the High Court of Justice of the Isle of Man, consisting of a Civil Division and an appeal division, called the Staff of Government Division. The judges of the High Court are the deemsters, appointed by the King (acting on the advice of the Secretary of State for Justice in the United Kingdom), and the judicial officers, appointed by the Lieutenant Governor. The High Bailiff and the Deputy High Bailiff are ex officio judicial officers, and additional judicial officers (full time or part time) may be appointed. Civil matters are usually heard at first instance by a single deemster sitting in the High Court. Criminal proceedings are heard at first instance before either the High Bailiff or the Deputy High Bailiff or a bench of lay magistrates, in less serious cases. More serious criminal cases are heard before a deemster sitting in the Court of General Gaol Delivery; in a defended case the Deemster sits with a jury of seven (twelve in cases of treason or murder). Civil and criminal appeals are dealt with by the Staff of Government Division. Appeals are usually heard by a deemster (the one not involved with the case previously in the High Court or Court of General Gaol Delivery) and the Judge of Appeal. Final appeal is to the Judicial Committee of the Privy Council in the United Kingdom. This dates back to an ancient right of the Manx to appeal to the Crown of England against the decisions of the Lord of Mann, who in previous times was the supreme insular legal authority, and was explicitly confirmed by the Privy Council in their decision of Christian v. Corren in 1716, several years before revestment. One special case, that also applies to the Channel Islands, is the jurisdiction of the King's Bench Division of the English High Court over the island in matters of habeas corpus. This dates back to the ancient right of the king to at any time have an account as to why the liberty of any of his subjects was restrained, and operated in the Isle of Man pre revestment, as it did across all the king's dominions despite the other competencies of the Kings's Bench being restricted to England.