Кіріспе

1956 жылы Уолтер Лэнг түсірген фильм. 1956 жылғы фильм. "Патша мен мен" – 20th Century Fox компаниясының өндірісінде, Уолтер Лэнг режиссерлік етіп, Чарльз Брэкет пен Даррил Ф. Занук продюсерлік жасаған 1956 жылғы американдық музыкалық фильм. Эрнест Леманның сценарийі 1951 жылғы Роджерс пен Хаммерштейннің "Патша мен мен" мюзикліне негізделген, ал ол Маргарет Лэндонның 1944 жылғы "Анна және Сиам патшасы" романынан алынған. Бұл романның өзі 1860 жылдардың басында Сиам патшасы Монкуттың балаларына мұғалім болған Анна Леоновенстің жазған естеліктеріне негізделген. Леоновенстің әңгімелерінің кейбір элементтері күмәнді болғанымен, олар автобиографиялық туындылар еді. Фильмде Дебора Керр мен Юл Бриннер басты рөлдерді ойнайды. Фильм сыншылар тарапынан да, коммерциялық тұрғыдан да сәтті болды, 9 "Оскар" сыйлығына ие болды және 5 сыйлықты жеңіп алды, соның ішінде Бриннер "Ең жақсы актер" сыйлығын алды. 1999 жылы осы мюзиклдің анимациялық нұсқасы шықты. 2021 жылдың 12 ақпанында Paramount Pictures және Temple Hill Entertainment тағы бір жанды фильмнің түсірілімі жоспарланғанын хабарлады.

Сюжет

1862 жылы жесір қалған мұғалім Анна кішкентай ұлы Луимен Бангкокқа келді. Олар екеуі Сиамның премьер-министрі, қатыгез Кралахомемен танысты, ол оларды Король сарайына алып барды, онда олар тұрады, бірақ Аннаға жеке үй берілуі тиіс еді. Король оның наразылығына құлақ аспай, оны өзінің басты әйелі Леди Тянгпен таныстырды. Анна сондай-ақ жақында ғана сарайға келген жас бурман қызы Түптиммен және оның он бес баласымен, соның ішінде оның ұлы және мұрагері, принц Чулалонгкорнмен танысты. Басқа әйелдермен сөйлескенде Анна Түптимнің Лун Таға ғашық екенін білді, ол оны Сиамға әкелген екен. Анна әлі де жеке үйін қалайды және балаларға үйдің құндылығын үйретеді, бұл корольдің басқа мәдениеттердің ықпалына қарсы болғандықтан ашуын тудырады. Ол Лун Тамен кездеседі және оның Түптиммен жасырын түрде жолығып жүргенін біледі. Ол одан кездесуді ұйымдастыруды сұрайды. Ғашықтар қараңғыда кездеседі, Лун Та бір күні Сиамға қайтып келіп, бірге қашып кетуді уәде етеді. Король Монгкут британдықтар оны варвар басшы деп есептейді және Сиамды протекторатқа айналдыру үшін Аннаның бұрынғы құрметтеушісі, сер Эдвардты қоса алғанда, делегация жіберуі мүмкін деген қауесеттерге алаңдайды. Анна корольді еуропалық тағамдар мен музыкамен қонақасы беріп, еуропалық стильде қабылдауға көндіреді. Король Аннаға жеке үй беруге уәде береді. Сер Эдвард Аннаны британдық қоғамға қайтару үшін онымен естеліктерімен бөліседі. Король Түптимнің «Том ағаның қорасы» романы бойынша қойылған сиамдық балеттің көрсетілімін ұйымдастырады. Бірақ король мен Кралахоме көңілі толмайды, себебі пьеса құлдық туралы және құл иесі корольдің өзенге батып кеткенін көрсетеді. Көрсетілім кезінде Түптим Лун Тамен қашып кету үшін залдан шығып кетеді. Қонақтар кеткеннен кейін король Түптимнің жоғалғанын хабарлайды. Анна Түптимнің бақытсыз екенін түсіндіреді, себебі ол оның көзінде тек бір әйел ғана. Король ерлерге көп әйел алуға құқық бар, бірақ әйелдер адал болуы керек дейді. Анна ер адам тек бір әйелді сүюі керек екенін түсіндіреді және корольге полка биін үйретуден бұрын өзінің алғашқы биін еске алады, бірақ Кралахоме Түптимнің қашып кеткенін хабарлап бөлмеге кіргенде, бұл сәт бұзылады. Анна оны қорлағаны үшін қамшымен жазалауға дайын, бірақ Анна оның варвар екенін айтқанда, король құлап түсіп, қолын жүрегіне қойып, бөлмеден қашады. Кралахоме Аннаны өзін жоққа шығарғаны үшін айыптайды, ал Түптим Лун Таның өліп, өзенге тасталғанын білгеннен кейін жылап кетеді. Бұл Аннаның гувернанттық қызметтен бас тартуына және Сиамнан келесі кемемен кетуге шешім қабылдауына себеп болады. Кетуге дайындалып жатқан түні Анна Түптимнің «танысуға тырысамын» әнін айтып жатқанын көреді, сол кезде Луи оған кемеге кешігіп қалғанын еске салады. Кейін ол корольдің ауыр сырқатқа шалдыққанын біледі. Леди Тянг Аннаға корольдың оған жазған аяқталмаған хатын береді, онда ол оған өте алғыс айтады және олардың арасындағы келіспеушіліктерге қарамастан, оған құрмет көрсетеді. Кеме кетер алдында король Аннаға сақинасын сыйлайды, себебі ол оған әрқашан шындықты айтқан, және оны Луимен бірге Бангкокта қалуға көндіреді. Ол тағын принц Чулалонгкорнға береді, ол барлық азаматтар енді оған бас иіп құрмет көрсетпеуі керек, бірақ оған құрметтерін сақтау керектігін жариялайды. Король өзінің мемлекеті аман-есен болады деп сеніп, көз жұмады, ал Анна оның қолына сүйіспеншілікпен бетін тигізеді.

Өндіріс

Мюзикл Гертруда Лоуренс үшін жазылған, ал оның фильмдегі қатысуы келісімшарт бойынша кепілдірілген. Алайда, Бродвейде рөл ойнаған кезде оған қатерлі ісік диагнозы қойылып, ол қойылым барысында қайтыс болды. Дина Шор, әнші де, актриса да болатын, фильмдегі Анна рөліне қарастырылды. Маурин О’Хараның жағымды сопрано дауысы болған, бірақ Ричард Роджерс актерлік құрамға келіспеді. Дебора Керрдің рөлін ойнауын талап еткен Юл Бриннер еді. Марни Никсон фильм үшін Керрдің әнін орындады. Морено кейінірек сұхбатында Франс Нюеннің де рөлге үміткер болғанын айтты, Морено Нюеннің алатынына сенген, бірақ Нюен студиямен келісімшарт жасалмағандықтан, рөл берілмеді. Бродвейдегі рөлдерін қайталап, Сондерс Тянгті, Адиарте Чулалонгкорнды, ал Бенсон Кралахомды ойнады. Бишілер Юрико мен де Лаппе де сахнадағы рөлдерін қайталады. Алан Моубрей британдық елшінің жаңа рөлінде көрінді, ал сэр Эдвард Рамзи (елшінің көмекшісі қызметінен төмендетілген) рөлін Джеффри Туун орындады. Операторлық жұмысын Леон Шамрой, көркемдік жетекшілікті Джон Де Куир және Лайл Р. Уилер жасады, ал костюмдерді Ирен Шарафф суреттеді. Фильмде қолданылған хореография Джером Роббинстің түпнұсқалық сахналық қойылымы үшін жасаған хореографиясы болды. Түпнұсқалық сахналық қойылымнан үш ән жазылып, фильмнің саундтрегіне енді, бірақ фильмде олар жоқ: «Мен саған не ойлаймын?» , «Мен түс көрдім» және «Мырзам мен Қожайыным». «Мен түс көрдім» және фильмде қолданылмаған тағы бір ән, «Western People Funny», фильмде тек оркестрлік қосымша ретінде сақталған. Фильмде «Патшаның әні» әнінің бірінші жартысы қарапайым сөйлеу диалогына айналдырылды, тек кейбір сөздер ғана әнмен айтылды, корольдің бастапқы шумағы жоқ, бірақ ол саундтрек альбомында жазылған күйінде сақталды. 2006 жылы 50 жылдық мерекеге арналған арнайы басылым шығарылды, ол жоғалған әндерді қалпына келтіруге уәде берді, бірақ оған тек аудио және «Shall I Tell You?» әніне қатысты кейбір суреттер ғана енді. Бұл осы әндердің түсірілмегенін көрсетеді. Фильмнің финалы ретінде «Something Wonderful» әнінің экраннан тыс хорлық қайталауы қосылды; сахналық нұсқасы музыкалық қосымшамен аяқталады, бірақ ән айтылмайды. Әндердің басқа қайталаулары фильм нұсқасында сақталмады. Фильм сол кездегі жаңа 55 мм CinemaScope 55 форматында түсірілген екі фильмнің бірі болды, екіншісі бірнеше ай бұрын шыққан «Карусель» фильмі. Фильмнің көп бөлігі CinemaScope 55 форматында түсірілгенімен, ол бастапқыда уәде етілген 6 арналы стерео орнына 4 арналы стереомен стандартты 35 мм CinemaScope форматында ғана шығарылды. CinemaScope 55 осы өндірістен кейін ешқашан қолданылмады немесе жарияланбады, ал Fox кейіннен Todd AO-ға инвестиция салып, оны әдеттегі 24 кадр/секундқа өзгерткеннен кейін 65/70 мм процесін қабылдады, сондай-ақ барлық жаңа FC («Fox Camera») және BFC («Blimped Fox Camera») камералары үшін Mitchell Camera-мен келісімшарт жасады, ал Bausch & Lomb-пен барлық жаңа «Super Baltar» линзалары үшін келісімшарт жасады. Fox қайта қараған Todd AO процесінде көптеген фильмдер түсірілді. 1961 жылы ол алғаш рет 70 мм форматта Fox-тың «Grandeur 70» сауда белгісімен қайта шығарылды. Бұл шығарылым үшін стерео саундтректің алты арналы нұсқасы ақыры пайдаланылды. 1966 жылы ол қайтадан жарық көрді. Фильм шыққан кезде үлкен жетістікке жетті, сыншылардың да, қаржылық тұрғыдан да, 1956 жылдың ең табысты бесінші фильмі болды, ол 8,5 миллион долларлық табыс әкелді. Кейбір сыншылар фильмді Бродвей қойылымындағы диалогтардағы өзгерістері және кейбір әндердің алынып тасталғаны үшін сынады. Rotten Tomatoes сайтында фильм 27 сыншының пікіріне сүйене отырып, 93% рейтингке ие. «Патша мен мен» Тайландта король Монгкуттың бейнесін көрсетуі үшін тыйым салынған. «Анна мен патша» фильмінің басқа да адаптацияларында да осы жағдай сақталған.

Саундтрек альбомы

Фильмнің саундтрегі алғаш рет Capitol Records лейблінде жарық көрді. Ол фильм үшін жазылған, бірақ түпкілікті нұсқаға енбеген үш әнді қалпына келтірді: "Менің құдайым және мырзаым", "Мен армандадым" және "Мен сізге менің ойымды айтайын ба?". Соңғы екеуі түсірілген, бірақ түсірілімдердің ешқайсысы сақталмаған. Фильмнің түпкілікті LP және CD шығарылымдарына фильмнің басында естілмеген жеті минуттық увертюра қосылды. Албом алғаш рет 1956 жылы моно форматта шықты, бірақ Роджерс пен Хаммерштейннің "Оклахома!" (1955) және "Карусель" (1956) фильмдеріндегідей, фильмдегі дыбыс сол кездегі ең жетілген стерео технологиясымен жазылған еді, бұл Capitol компаниясына 1958 жылы саундтрек альбомының стерео нұсқасын шығаруға мүмкіндік берді. "Оклахома!" және "Карусель" фильмдеріндегідей, сол кездегі жазба машиналарының мүмкіндіктері шектеулі болғандықтан стерео нұсқада альбомның бір бөлігін қысқарту қажет болды, сондықтан "Getting To Know You" әнінің жартысы осы нұсқадан алынып тасталды. "The King and I" фильмінің саундтрек альбомы алдымен Capitol, содан кейін Angel Records компаниясы арқылы CD форматта шығарылды. CD-нің алғашқы екі нұсқасы LP-нің толық көшірмесі болды, бірақ 2001 жылы, "Оклахома!" және "Карусель" саундтректері сияқты, Angel альбомының жаңа, кеңейтілген нұсқасын шығарды, ол барлық әндерді ("Томас ағаның кішкентай үйі" балеті қоса алғанда), сондай-ақ фильмнің кейбір қосымша музыкасын және бастапқы титр музыкасын қамтыды. LP нұсқасында және CD-нің алғашқы екі нұсқасындағы увертюра бонус трек ретінде қосылды.

Марапаттар мен ұсыныстар

Наградалар санаты Тұрақтылар Нәтижесі Академия сыйлығы Үздік фильм Чарльз Брэкет Үздік режиссер Уолтер Ланг Үздік актер Юл Бриннер Үздік актриса Дебора Керр Үздік көркемдік безендіру – Түсті Лайл Р. Уилер, Джон Де Куир, Уолтер М. Скотт және Пол С. Фокс Үздік түсірушілік – Түсті Леон Шамрой Үздік костюм дизайны – Түсті Ирен Шарафф Музыкалық фильмнің үздік музыкалық қойылымы Альфред Ньюман және Кен Дарби Үздік дыбыс жазу Карлтон В. Фолкнер Америка режиссерлер гильдиясы сыйлығы Моторлық фильмдердегі ең үздік режиссерлік жетістігі Уолтер Ланг Алтын глобус сыйлығы Үздік фильм – Музыкалық немесе комедия Үздік актер – Музыкалық немесе комедияда Юл Бриннер Үздік актриса – Музыкалық немесе комедияда Дебора Керр Халықаралық түсіністікті қолдайтын үздік фильм Ұлттық кино кеңесі сыйлығы Ең үздік он фильмнің үшінші орыны Үздік актер Юл Бриннер (сондай-ақ «Анастасия» және «Он ереженің» үшін) Нью-Йорк кино сыншылары сыйлығы Үздік актер Юл Бриннер Үздік актриса Дебора Керр Үздік сценарий Эрнест Леман Фотоплэй сыйлығы Ең танымал ер адам Юл Бриннер Спутник сыйлығы Үздік классикалық DVD «Король мен мен» («The Rodgers & Hammerstein Box Set Collection» жинағының бөлігі ретінде) Америка жазушылар гильдиясы сыйлығы Үздік жазылған американдық мюзикл Эрнест Леман

Қайта жасау

2021 жылдың 12 ақпанында Paramount Pictures мюзиклдің жаңа жанды әрекет фильм нұсқасын өндіру құқығын алғаны жарияланды, оны Temple Hill Entertainment-тің Марти Боуэн мен Уик Годфри продюсерлік етеді. Роджерс және Хаммерштейн каталогына ие Concord компаниясы да өндіріс процесіне қатысады. Режиссер мен сценарийші әлі тағайындалмаған.