Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
«Есте сақтауға лайық ән» — 1945 жылы Чарльз Видордың түсірген американдық тамырлық фильмі. Фильмде поляк пианині және композиторы Фредерик Шопеннің қиялдағы өмірбаяны көрсетіледі. Режиссері – Чарльз Видор, басты рөлдерде Пол Муни, Мерл Оберон және Корнел Уайльд.
1945 film by Charles Vidor
the movie
A Song to Remember is a 1945 American biographical film which tells a fictionalised life story of Polish pianist and composer Frédéric Chopin. Directed by Charles Vidor and starring Paul Muni, Merle Oberon, and Cornel Wilde.
Сюжет
Фредерик Шопен – талантты жас пианист және композитор, 11 жасында өзінің керемет шеберлігімен ұстазы профессор Йозеф Элснерді таң қалдырады. Элснер танымал музыка баспашысы Луи Плейелден Шопенді Парижге әкелуге шақырады, ол Франц Листтің табысын қайталайды деп үміттенеді. Алайда Шопеннің әкесі бұл шығындарды көтере алмайды. Болашақты талқылау кезінде Шопеннің назарын Ресей билігі тұтқынға алған поляк халқының жағдайы аударады. Ол Польшаның азаттығы үшін күресуге бел буады. Шопен өзінің жасырын саяси іс-әрекеттерінің арасында музыкалық саяхатын жалғастырады, оған әлі де Парижде табысқа жетуді қалайтын Элснердің қолдауымен. Шопен граф Вишинканың кешінде өнер көрсетуге шақырылады, бірақ ол қонақтардың арасында Польшаның орыс губернаторы бар екенін біледі. Ашуланып, Шопен қанаушылар үшін ойнаудан бас тартып, кештен шығып кетеді. Достары оған қашып Парижге баруды ескертіп, қауіп төндіреді. Элснердің көмегімен Шопен ақыры Парижге жетеді, онда олар Плейелмен кездеседі, ол Шопеннің Полонезін естігенше, оларды бастапқыда жіберіп жібереді. Плейль Шопенге концерт ұйымдастыруға уәде береді. Профессор Шопенді Café de la Bohème кафесіне алып барады, онда олар Лист, Виктор Гюго, Александр Дюма және Оноре де Бальзак сияқты танымал тұлғалармен кездеседі. Фридрих Калькбреннер сыншысымен болған дау-дамайға қарамастан, Шопен Листпен танысады, ол оны Джордж Сэндпен таныстырады – еркектік киім киетін жазушы. Шопеннің маңызды тұсаукесерінен бір күн бұрын Польшада оның достарының тұтқындалуы мен өлімі туралы қайғылы хабар келеді. Қайғыдан күйіп кеткен Шопен концерті кезінде "Батырлық поляназаның" алғашқы тақтарын орындап, сахнадан бірден кетеді. Шопенді гений деп мақтаған Джордж Сэндтің бірінен басқа сын-пикирлер қатал. Сэнд Шопен мен Элснерді Орлеан герцогинясы өткізген қабылдауға шақырады, онда Шопеннің талантын Лист пен қатысушылар мойындайды. Плейль Шопеннің музыкасын насихаттауға қызығушылық білдіреді және келесі күні кездесуді ұйымдастырады. Алайда Шопен оның орнына Сэндпен уақыт өткізуді таңдайды, олардың табысына қуанады. Сэнд Шопенді Майоркада өзімен бірге тұруға көндіреді, онда ол тек композицияға ғана көңіл бөле алады. Сэнд Шопеннің атақ-даңқына қолдау көрсеткенмен, оның оны концерттік сахнадан алыстатуы оның туберкулезбен күрескен өмірін ұзартады. Парижге оралған Плейль Шопеннің концерттер ұйымдастыру және музыкасын шығару үшін оралуын асыға күтеді. Сол арада Элснер қаржы жағынан қиындыққа ұшырап, қайтадан мұғалімдікке оралады. Профессор Листтен Шопеннің кейде салондарда өнер көрсетіп, Элснерге шақырулар алып беретінін біледі. Польшаның көтерілісі басылып, тұтқынға алынған жолдастарының жағдайы туралы хабар алған Шопеннің досы Констанция оған қолдау немесе қаржы жинауды сұрайды. Бастапқыда Шопенді алаңдатады, бірақ Констанция оған поляк жерін әкелгенде, оның патриотизм сезімі оянады. Шопен Элснермен қайта қосылады және оның денсаулығы одан әрі нашарлайтынын толық біліп, Польшаға ақша жинау үшін халықаралық турнеге шығуға Сэндпен қарым-қатынасын тоқтатады. Ауруы нашарлап, ыстық күйде ойнаған кезде, пернетақтаға қан түседі. Ақырында, турдың қысымы өз зардабын тигізеді, ал Шопеннің денсаулығы одан әрі нашарлайды. Өлім төсегінде ол Сэндті соңғы рет көргісі келеді, бірақ ол Делакруаға позирлік етіп, онымен кездесуден бас тартады. Шопен Калькбреннер, Плейел, Элснер және Констанциямен бірге қайтыс болады, ал Лист көрші бөлмеде фортепианода ойнайды.
Frederic Chopin, a talented young pianist and composer, captivates his teacher Professor Józef Elsner with his extraordinary skills at the age of 11. Elsner receives an invitation from the renowned music publisher Louis Pleyel to bring Chopin to Paris, hoping to replicate the success of Franz Liszt. However, Chopin's father cannot afford the expenses. While discussing the future, Chopin's attention is diverted by the plight of Polish people being taken prisoners by the Russian authorities. He becomes determined to fight for Poland's freedom. Amidst his secret political activities, Chopin continues his musical journey with the support of Elsner, who is still determined to see him succeed in Paris. Chopin is invited to perform at Count Wyszynka's banquet, but he discovers that the Russian Governor of Poland is among the guests. Outraged, Chopin refuses to play for the oppressors and storms out. His friends warn him of the impending danger, urging him to flee to Paris. With Elsner's help, Chopin finally arrives in Paris, where they meet Pleyel, who initially dismisses them until he hears Chopin's Polonaise. Impressed, Pleyel promises to arrange a concert for Chopin. The professor takes Chopin to Café de la Bohème, where they encounter famous personalities such as Liszt, Victor Hugo, Alexandre Dumas, and Honoré de Balzac. Despite a turbulent encounter with a critic, Friedrich Kalkbrenner, Chopin is introduced to Liszt, who introduces him to George Sand, a writer known for her masculine attire. The night before Chopin's crucial debut, a letter arrives bearing tragic news of his friends' arrests and deaths in Poland. Overwhelmed by grief, Chopin performs the first bars of his Heroic Polonaise during his concert and abruptly leaves the stage. The reviews are harsh, except for one written by George Sand, who praises Chopin as a genius. Sand invites Chopin and Elsner to a reception hosted by the Duchess of Orléans, where Chopin's talent is acknowledged by Liszt and the attendees. Pleyel expresses interest in promoting Chopin's music and arranges a meeting for the following day. However, Chopin chooses to spend time with Sand instead, reveling in their success. Sand convinces Chopin to stay with her in Majorca, where he can focus solely on composition. While Sand supports Chopin's fame, her insistence on keeping him away from the concert stage prolongs his life as he battles tuberculosis. Back in Paris, Pleyel eagerly awaits Chopin's return to arrange concerts and publish his music. Meanwhile, Elsner faces financial struggles and returns to teaching. The professor learns from Liszt that Chopin occasionally performs at salons and secures invitations for Elsner. With news of Poland's crushed uprising and the plight of their imprisoned comrades, Constantia, a friend of Chopin's, implores him to rally support or gather funds to aid the cause. Initially disengaged, Chopin's sense of patriotism is awakened when Constantia brings him Polish earth. Chopin reunites with Elsner and ends his relationship with Sand to embark on an international tour to raise money for Poland, fully aware that it will further deteriorate his health. His illness worsens, and during a passionate performance, blood stains the keys. Eventually, the strain of the tour takes its toll, and Chopin's health deteriorates further. On his deathbed, he longs to see Sand one last time, but she, posing for Delacroix, refuses to visit. Chopin dies with Kalkbrenner, Pleyel, Elsner, and Constantia by his side, while Liszt plays the piano in the adjacent room.
Қабылдау
"Есте сақтауға арналған ән" бірнеше "Оскар" сыйлығына ұсынылды: басты рөлдегі үздік актер (Корнел Уайльд), үздік түсірілім, түсті, үздік фильм монтажы, үздік музыка, драмалық немесе комедиялық фильмге арналған музыкалық қосымша, үздік дыбыс жазу (Джон П. Ливадари) және үздік сценарий, түпнұсқа әңгіме. Шопен – нағыз поляк патриоты болғанымен, Видор Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде түсірілген фильмде Шопеннің патриотизмін күрт романтизациялайды. Ол Шопеннің Елснермен арақатынасын ойдан шығарып, Шопеннің Сандпен арақатынасын айқын бұрмалайды, Шопеннің жаны үшін Елснер мен Санд арасында "жақсы мен жаманның" күресін жасауға тырысады. Сценарий кейде Шопеннің өмірінің шын оқиғасынан гөрі, соғыс кезінде өзінен құрбан етуді насихаттауға көбірек ұқсайды. Айн Рэнд фильмді өткір сынға алды, поляк ұлтшылдарына қарсы Джордж Сэнд кейіпкерін жақтады – бұл фильм жасаушылардың бағалауына қарама-қарсы құндылықтық үкім: "Фильмде Джордж Сэнд жаман, себебі ол Шопенге тыныш және сәнді өмір сүруге мүмкіндік беретін жеке кеңістік ұсынады, оның барлық қажеттіліктерін қамтамасыз етеді, денсаулығына қарайды және оны әлемді ұмытып, тек музыка жазуға толыққанды берілуге шақырады, ол осыны асыға күтеді. Фильмдегі жас поляк қызы жақсы, себебі ол Шопенді өзі сүйетін жұмысын тастап, 'халық үшін' ақша жинау үшін концерттік турнеге шығуға шақырады, себебі ол мақсатты ұлттық немесе революциялық деп сипаттайды, және бұл барлығын ақтауы керек – сондықтан ол Шопеннен оның генийінен бас тартуын, композициялауды құрбан етуін және ақы төлейтін көрермендерді көңілдіру үшін шығуын талап етеді, тіпті ол концерт ойнауды жек көреді, туберкулезбен ауырады және дәрігерлер турнедегі жүктеме оны өлтіретінін ескертті". Виктор Браун атап өтті: "Джордж Сэнд пен Шопеннің қарым-қатынасының аяқталуы фильмде көрсетілгеннен мүлдем басқа жеке себептерге байланысты болды – негізінен Шопеннің Сандтың ажырасқан қызын анасына қарсы жақтауы. Шындығында, Джордж Сэнд өзінің поляк ұлттық ісіне ашық қолдау көрсетті, бұл Шопенмен қарым-қатынасы аяқталғаннан кейін де ұзаққа созылған адалдық болды. 1848 жылғы Франция революциясы кезінде Джордж Сэнд 1848 жылдың 15 мамырында Парижде өткен поляк ынтымақтастығы демонстрациясына қатысып, Польшаны азат ету үшін француз армиясын жіберуді талап етті". Пианист Хосе Итурби фортепиано музыкасын орындады, сонымен қатар Шопен мен Джордж Сэнд Майоркаға келген сахна үшін B минорлы сонатаның бір бөлігін оркестрледі. Пианист Ервин Нирегихазидің қолы пианинода ойнайтын көрінеді.
A Song to Remember was nominated for several Academy Awards: Best Actor in a Leading Role (Cornel Wilde), Best Cinematography, Color, Best Film Editing, Best Music, Scoring of a Dramatic or Comedy Picture, Best Sound, Recording (John P. Livadary), and Best Writing, Original Story. Though Chopin was a true Polish patriot, Vidor highly romanticizes Chopin's patriotism in the film, which was produced during World War II. He fictionalizes Chopin's relationship with Elsner (who did not really accompany him to Paris) and greatly distorts Chopin's relationship with Sand to produce a "good vs. evil" struggle for Chopin's soul between Elsner and Sand. The script occasionally sounds more like propaganda for wartime self sacrifice over individualism than like the real story of Chopin's life. Ayn Rand was sharply critical of the film, strongly taking the side of the George Sand character as against the Polish nationalist ones – a value judgment diametrically opposite to that taken by the film makers: "George Sand, according to the film, is evil because she provides a beautiful, private retreat where Chopin can live in peace and luxury, because she takes care of his every need, attends to his health, and urges him to forget the world and devote himself exclusively to the work of writing music, which he is desperately eager to do. The young Polish girl, according to the film, is good because she urges Chopin to drop the work that he loves and go out on a concert tour to collect money 'for the people', for a cause that is identified as national or revolutionary or both, and this is supposed to justify everything – so she demands that Chopin renounce his genius, sacrifice his composing and go out to entertain paying audiences – even though he hates concert playing, is ill with tuberculosis and has been warned by the doctors that the strain of a tour will kill him". Victor Brown noted that "The breakup of George Sand's relationship with Chopin was for personal reasons completely different from those shown in the film – mainly Chopin's siding with Sand's estranged daughter against her mother. In fact, George Sand was an outspoken supporter of the Polish national cause in her own right, an allegiance which lasted long past the end of the relationship with Chopin. During the Revolution of 1848 in France, George Sand took part in a Polish solidarity demonstration held in Paris on May 15, 1848, calling for the French Army to be sent to liberate Poland". The pianist José Iturbi played the piano music, and also orchestrated part of the B minor Sonata for the scene when Chopin and George Sand arrive in Majorca. The hands of pianist Ervin Nyiregyházi are shown playing the piano.
Мұра
Либерацтың әйгілі электр шамдығы "Есте сақтауға арналған ән" фильміндегі ұқсас реквизиттен шабыттанды.
Liberace's trademark electric candelabrum was inspired by a similar prop in A Song to Remember.