Кіріспе
Пирәндық шейх Саид (1865 – 29 маусым, 1925) – күрд шейхі, 1925 жылғы Шейх Саид көтерілісінің басшысы және Түркияның Пиран тайпасының шейхы. Ол 1865 жылы Хинис қаласында Нақшбанди тәріқатының ықпалды отбасында дүниеге келді, оның әкесі де ықпалды шейх болған. Шейх Саид діни ғылымдарды әкесі Шейх Махмуд Февзи басқаратын медреседе, сондай-ақ аймақтағы бірнеше ислам ғалымдарынан оқыды. Кейіннен ол әкесі шейх Әли құрған жергілікті теккеге қатысты. Ол күрдтердің құпия ұйымының мүшесі болды. 1923 жылы оған Юсуф Зия Бей жақындап, күрдтердің "Азади" құпия ұйымына қосылуын сұрады. Зия Бей мен Азадидің басшысы Халид Бег Сибран түркі тілдес Йөрүк тайпасының сыбағасымен тұтқындалғаннан кейін, ол Азадидің басшысы болды. 1925 жылдың ақпанында басталған көтеріліс Пираннан басталып, тез арада Диярбақыр маңына дейін тарады. Түрік армиясы көтеріліске қарсы тұрып, 1925 жылдың сәуір айының ортасында оны түрік әскерлері қоршап алғаннан кейін тұтқындады. 1925 жылдың 28 маусымында Диярбақырдағы Тәуелсіздік трибуналы оны өлім жазасына кесті және келесі күні Диярбақырда 47 ізбасарымен бірге дарға асты. Оның денесі күрдтердің есте сақтауынан жоғалмауы үшін белгісіз жаппай қабірге жерленді.
Sheikh Said of Piran (, 1865 – June 29, 1925) was a Kurdish sheikh, the main leader of the Sheikh Said rebellion and a sheikh of the Naqshbandi order and the Piran tribe of Turkey. He was born in 1865 in Hınıs to an influential family from the Naqshbandi order, where his grandfather was an influential sheikh. Sheikh Said studied religious sciences at the madrasa led by his father Sheikh Mahmud Fevzi as well from several Islamic scholars in the region. Later he was involved in the local tekke set up by his grandfather Sheikh Ali. was a Kurdish secret organization. In 1923, he was approached by Yusuf Zia Bey, who wanted him to join the Kurdish secret organization Azadî. He became the leader of the Azadî after Zia Bey and Halid Beg Cibran, the leader of the Azadî, were reportedly tipped off by the Yörük tribe and arrested. which began in February 1925 and starting from in Piran, soon spread as far as the surroundings of Diyarbakır. The Turkish army then opposed the rebellion and he was captured in mid April 1925 after having been surrounded by the Turkish troops. He was condemned to death by the Independence Tribunal in Diyarbakır on the 28 June 1925 and hanged the next day in Diyarbakır with 47 of his followers. His remains were buried in an anonymous mass grave in order to prevent his memorization by the Kurds.
Отбасы
Оның алғашқы әйелі Амин Ханим болды, ол орыс-түрік соғысында қайтыс болды. Оның екінші әйелі Фатима Ханим, Азадидің жетекшісі Халит Бег Жибранның қарындасы. Оның немересі Абдулмелик Фырат Түркия Ұлы Ұлттық Мәжілісінің депутаты болды. Фырат өз ата-бабаларының оның әкесіне дейін саясатқа қатыспағанын айтады, себебі олар Осман элитасымен жақсы қарым-қатынаста болған. Актриса Белчим Билгин оның шөбересі.