Кіріспе
Вафио, Вафио немесе Вафеио – Грекияның Лакония аймағындағы ежелгі археологиялық орын. Ол Эвротас өзенінің оң жағасында, Спартадан шамамен 8 шақырым оңтүстікке қарай орналасқан. 1889 жылы Христос Цунтас қазба жұмыстары жүргізген толос немесе ара ұясы түріндегі қабірмен әйгілі. Бұл қабырғамен қоршалған, шамамен 30 метрлік жолдан тұрады, ол диаметрі 10 метрдей күмбезді бөлмеге алып келеді, ал нақты қабір осы бөлменің еденіне ойылып жасалған. Қазылғаннан кейінгі онжылдықтарда қабір көп зақымданған. 1962 жылы консервация жұмыстары кезінде қабырғалар шамамен 6 метр биіктікке дейін қалпына келтірілді. Онда табылған негізгі заттар Афина Ұлттық археологиялық мұражайына жеткізілді, олардың көптегені бүгінгі күнге дейін көрмеге қойылған. Көптеген заттар Миной өнерінің туындылары саналады, ал қалғандары Грекияның материгінде жасалған деп есептеледі. Қабірдегі керамика б.з.д. 1500-1450 жылдарға жатады, бірақ алтын және оюлы асыл тастар көмілген кезде көне болған болуы мүмкін. Атақты алтын Вафио тостағандарының бірі, Криттік тостаған, бәлкім, бұрынғы ғасырдан қалған.
Vaphio, Vafio or Vapheio is an ancient site in Laconia, Greece, on the right bank of the Eurotas, some 5 mile (8 km) south of Sparta. It is famous for its tholos or beehive tomb, excavated in 1889 by Christos Tsountas. This consists of a walled approach, about 97 feet (30 m) long, leading to a vaulted chamber some 33 feet (10 m) in diameter, in the floor of which the actual grave was cut. The tomb suffered considerable damage in the decades following its excavation. During conservation work in 1962 the walls were restored to a height of about
The main objects found there were transferred to the National Archaeological Museum of Athens, where many remain on display. Many are regarded as Minoan art, while others are thought to have been made on mainland Greece. The pottery in the tomb dates to around 1500 to 1450 BC, but the gold and carved gem seals might have been old when buried. The Cretan one of the famous pair of gold Vaphio Cups perhaps dates to the previous century.
Табылған нысандар
Бұлардың ішінде көптеген ою-өрнектелген асыл тастар мен аметист бұрандалар, алтын, күміс, қола, темір, қорғасын, әйнек және кристалдан жасалған бұйымдар бар. Толоста табылған мөрлер мен сақиналардың көбісі стилі мен сюжеті жағынан замандас миной мөрлерімен тым ұқсас болғандықтан, археологтар олардың жергілікті дайындалғанын немесе Криттен әкелінгенін анықтауға шамалары келмейді. Синклер Худ осы кезеңде "көп жағдайда ең жақсы мөрлерді криттік деп санауға болады, ал дөңгеленгендерін – материктік" деп есептеген, бірақ "бұл критерий Криттің шамамен 1450 жылы материкке бағынып қалғаннан кейін күшін жойды" деп мәлімдеді. Вафио – Микен және Миной мөрлерінің (балшыққа басылған "мөр белгілерінен" айырмашылығы) Эгей теңізіндегі ең ірі табылысы. Микендегі А қабір шеңбері сияқты, бұл жиын да көптеген заттардың тегі туралы көптеген пікірталастарға себеп болды. Қабірдегі 43 мөрге түрлі асыл тастар мен алтын кіреді, олардың бірнешеуі криттік табыстармен салыстырылады. Сол жерге жерленген ханзада оларды қазіргі заманғы әшекей білезігі сияқты білегіне таққан сияқты.