Кіріспе
19 ғасырдағы АҚШ-тағы саяси күрес. Банктік соғыс – Эндрю Джексонның (1829–1837) президенттігі кезінде АҚШ-тың Екінші банкін (B. U. S.) қайта құру мәселесі төңірегінде туындаған саяси тартыс. Нәтижесінде Банк жабылып, оның орнына штаттық банктер құрылды. АҚШ-тың Екінші Банкі 20 жылдық лицензиясы бар жеке ұйым ретінде құрылды және ұлттық деңгейде банк қызметін жүргізуге эксклюзивті құқыққа ие болды. B.U.S.-тың мақсаты – бірыңғай валюта енгізу және федералды үкіметті нығайту арқылы американ экономикасын тұрақтандыру болды. Банк қолдаушылары оны бағалар мен саудадағы өзгерістерді тегістеуге, несие беруге, елді дұрыс және бірыңғай валютамен қамтамасыз етуге, қазыналыққа фискалдық қызметтер көрсетуге, алыс қашықтықтағы сауданы жеңілдетуге және штаттық банктердің несие беру саясатын реттеу арқылы инфляцияны болдырмауға қабілетті экономикалық тұрақтандырушы күш ретінде қарады. Джексондық демократтар сыбайлас жемқорлық фактілерін келтіріп, B.U.S.-тың шаруалар мен қолөнершілердің есебінен саудагерлер мен спекулянттарды жақтағанын, тәуекелді жеке инвестициялар мен саясатқа араласу үшін мемлекеттік қаражатты жұмсағанын, шағын топ акционерлер мен қаржы элитасына экономикалық артықшылықтар беріп, тең мүмкіндіктер принципін бұзғанын айтты. Кейбір сарапшылар Банктің мемлекеттік-жекешелік ұйымын конституцияға қайшы деп танып, институттың лицензиясы штаттық егемендікті бұзады деп мәлімдеді. Олар үшін Банк – жемқорлықтың символы және бостандыққа қауіп төндіретін нәрсе болды. 1832 жылдың басында B.U.S. президенті Николас Биддл, сенаторлар Генри Клей (Кентукки) және Дэниел Вебстер (Массачусетс) басшылығымен Ұлттық республикашылармен одақтасып, Банктің 20 жылдық лицензиясын жаңару туралы өтініш берді. Лицензия мерзімі аяқталуға төрт жыл қалғанда, Джексонды 1832 жылғы президенттік сайлау алдында шешім қабылдауға қысым жасау мақсатында бұл қадам жасалды, онда Джексон Клеймен бақталасты. Конгресс Банкті қайтадан бекітуге дауыс берген кезде Джексон заң жобасына вето қойды. Оның ветолық хаты Джексон қозғалысының әлеуметтік философиясының жарқын көрінісі болды, ол "жер иелері, фермерлер, жұмысшылар мен шеберлерді" "ақшалы иелерге" қарсы қойып, қарапайым халықтың есебінен байларға пайда әкелді. B.U.S. Джексоншыларды Ұлттық республикашылардан бөліп тұрған басты мәселе болды. Банк Клейге және B.U.S.-ты қолдайтын газет редакторларына маңызды қаржылық көмек көрсеткенімен, Джексон сайлауда үлкен жеңіске жетті. Биддлдің экономикалық санкцияларынан қорқып, Джексон Банктің федералдық депозиттерін дереу алып тастады. 1833 жылы ол қаражатты ондаған штаттық банктерге бөлуді ұйымдастырды. Жаңа Виг партиясы оның атқарушы билікті теріс пайдалануына қарсы шығып, Сенатта Джексонды ресми айыптады. Банктің аман қалуына қолдау көрсету үшін Биддл Банктік несиелерді қысқарту арқылы жауап берді, бұл жеңіл қаржылық құлдырауға әкелді. АҚШ-тың қаржы және бизнес орталықтарында Биддлдің маневрлеріне қарсылық туды, Банктің қатаң ақша саясатын кері қайтаруға мәжбүр етті, бірақ оның лицензиясын жаңару мүмкіндігі жоғалып кетті. Джексон президенттік кезінде экономика жақсы дамыды, бірақ оның экономикалық саясаты, Банкке қарсы соғысы да 1837 жылғы үрейге себеп болды деп айтылады.
The Bank War was a political struggle that developed over the issue of rechartering the Second Bank of the United States (B. U. S.) during the presidency of Andrew Jackson (1829–1837). The affair resulted in the shutdown of the Bank and its replacement by state banks. The Second Bank of the United States was established as a private organization with a 20 year charter, having the exclusive right to conduct banking on a national scale. The goal behind the B. U. S. was to stabilize the American economy by establishing a uniform currency and strengthening the federal government. Supporters of the Bank regarded it as a stabilizing force in the economy due to its ability to smooth out variations in prices and trade, extend credit, supply the nation with a sound and uniform currency, provide fiscal services for the treasury department, facilitate long distance trade, and prevent inflation by regulating the lending practices of state banks. Jacksonian Democrats cited instances of corruption and alleged that the B. U. S. favored merchants and speculators at the expense of farmers and artisans, appropriated public money for risky private investments and interference in politics, and conferred economic privileges on a small group of stockholders and financial elites, thereby violating the principle of equal opportunity. Some found the Bank's public–private organization to be unconstitutional, and argued that the institution's charter violated state sovereignty. To them, the Bank symbolized corruption while threatening liberty. In early 1832, the president of the B. U. S., Nicholas Biddle, in alliance with the National Republicans under Senators Henry Clay (Kentucky) and Daniel Webster (Massachusetts), submitted an application for a renewal of the Bank's twenty year charter four years before the charter was set to expire, intending to pressure Jackson into making a decision prior to the 1832 presidential election, in which Jackson would face Clay. When Congress voted to reauthorize the Bank, Jackson vetoed the bill. His veto message was a polemical declaration of the social philosophy of the Jacksonian movement that pitted "the planters, the farmers, the mechanic and the laborer" against the "monied interest", benefiting the wealthy at the expense of the common people. The B. U. S. became the central issue that divided the Jacksonians from the National Republicans. Although the Bank provided significant financial assistance to Clay and pro B. U. S. newspaper editors, Jackson secured an overwhelming election victory. Fearing economic reprisals from Biddle, Jackson swiftly removed the Bank's federal deposits. In 1833, he arranged to distribute the funds to dozens of state banks. The new Whig Party emerged in opposition to his perceived abuse of executive power, officially censuring Jackson in the Senate. In an effort to promote sympathy for the institution's survival, Biddle retaliated by contracting Bank credit, inducing a mild financial downturn. A reaction set in throughout America's financial and business centers against Biddle's maneuvers, compelling the Bank to reverse its tight money policies, but its chances of being rechartered were all but finished. The economy did well during Jackson's time as president, but his economic policies, including his war against the Bank, are sometimes blamed for contributing to the Panic of 1837.
Ұлттық банктік жүйені қайта құру
Америка Құрама Штаттарының бірінші банкі 1791 жылы Қазынашылық хатшысы Александр Гамильтонның басшылығымен құрылды. Гамильтон ұлттық банктің құрылуын қолдады, себебі ол федералды үкіметтің билігі мен ықпалын арттырады, сауда мен коммерцияны тиімді басқарады, ұлттық қорғанысты нығайтады және қарызды төлейді деп сенді. Ол Томас Джефферсон мен Джеймс Мэдисон басқаратын аграршылар мен конституционалисттердің шабуылдарына ұшырады. Олар бұл конституцияға қайшы келеді деп санайтын, өйткені Конституция оны тікелей рұхсаттамаған, штаттардың құқықтарын шектеуі мүмкін және көпшілікке, әсіресе фермерлерге ешқандай пайда әкелмей, тек шағын топқа ғана пайда келтіреді деп есептеді. Гамильтонның көзқарасы басым болды және Банк құрылды. Көптеген штаттар мен жергілікті билік өз банктерін құруға кірісті. Штаттық банктер өздерінің банкноттарын шығарды, олар кейде штаттан тыс жерлерде қолданылды, бұл басқа штаттарды бәсекелесу үшін банктер құруға итермеледі. Құрылған күйінде Банк АҚШ үкіметі үшін несие көзі және жалғыз ресми мемлекетаралық банк ретінде жұмыс істеді, бірақ қазіргі заманғы орталық банк сияқты өкілеттіктерге ие болмады: ол ақша-кредит саясатын белгілемейді, жеке банктерді реттемейді, олардың артық резервтерін сақтамайды немесе соңғы құрал ретінде несие беруші болып әрекет ете алмайды, сондай-ақ тек өзінің капиталымен қамтамасыз етілген ақшаны ғана шығара алады, фиаттық ақшаны емес. Президент Мэдисон және Қазынашылық хатшысы Альберт Галлатин 1811 жылы Бірінші банкты қайта құруды қолдады. Олар принциптерге емес, «тиімділікке» және «қажеттілікке» сілтеме жасады. Банктің қарсыластары 1811 жылы Палатада да, Сенатта да бір дауыспен қайта құруға қарсы шықты. Штаттық банктер ұлттық банкті қайта құруға қарсы болды, себебі штаттық банкноттар Бірінші Америка банкіне тапсырылғанда, Банк осы банкноттарды штаттық банктерге ұсынып, оларға алтынмен алмастыруды талап ететін, бұл штаттық банктердің банкноттар шығару және жеткілікті мөлшерде ақшалай резервтерді сақтау мүмкіндігін шектеді. Ол кезде банкноттарды белгілі бір мөлшердегі алтынмен немесе күміспен алмастыруға болады. Ұлттық қаржы жүйесін қайта жаңғырту, сондай-ақ ішкі жақсартулар мен қорғау тарифін қолдауға 1812 жылғы соғыс кезінде ұлттық қауіпсіздік мәселесі түрткі болды. Кейбір адамдардың пікірінше, соғыстың хаосы «ұлттық банк жүйесінің абсолютті қажеттілігін көрсетті». Жаңа ұлттық банкті құруға бағытталған күш-жігер Америка тарихының соғыстан кейінгі кезеңінде, «Жақсы сезімдер дәуірі» деп белгілі кезеңде жүрді. Федералды үкіметтің билігін арттыруға күшті қозғалыс болды. Кейбір адамдар 1812 жылғы соғыстың көп бөлігінде Американың нашар өнім көрсетуіне әлсіз орталық үкіметті кінәлады. Соғысқа қарсылық білдіргені үшін ұятқа қалған Федералистер партиясы, Гамильтонның құрылымы, тарап кетті. Барлық саясатшылар дерлік Джефферсон құрған Республикалық партияға қосылды. Федералистер партиясының жойылуы партиялық саясаттың аяқталуын білдіретін болады деп үміттенілді. Бірақ жаңа бір партиялық жүйеде идеологиялық және аймақтық айырмашылықтар бірнеше мәселе бойынша қайтадан жандана бастады, соның бірі - Банкті қайта құру науқаны. 1815 жылы Мемлекеттік хатшы Джеймс Монро президент Мэдисонға ұлттық банк «қоғамның коммерциялық бөлігін үкіметке одан да көп байланыстырады және оларды оның ісіне қызықтырады. Бұл біздің жүйеміздің ең маңызды мақсаты». Соғыстан кейінгі экономика мен жерлердің өсуімен «ұлттық ақша және қаржы жүйесіне» қолдау артты, шығыс қаржыгерлерінің мүдделерін оңтүстік және батыс республикалық ұлтшылдармен біріктірді. Америка Құрама Штаттары Банкінің қайта тірілуінің түбінде Американың қарапайым аграрлық экономикадан қаржы мен өнеркәсіппен өзара байланысқа түскен экономикаға айналуы жатыр. Батыс жерлерінің кең аумақтары ақ түстілердің қоныстануына ашылды, оған бу күші мен қаржылық несиелердің көмегімен қарқынды даму ілесіп өтті. Республикалық ұлтшылдар кеңеюді және жеке кәсіпкерлікті ынталандыру үшін федералды деңгейде экономикалық жоспарлау қажет деп санады. Сонымен қатар, олар «Гамильтондық банктік саясатты республикаландыруға» тырысты. Оңтүстік Каролинадан келген және мықты ұлтшыл Джон К. Калхун ұлтшылдардың лейбористердің қолдауына ие екенін мақтанды, олар енді «Банктің капиталына үлестіреді». Роаноктың Джон Рэндольф басқаратын Ескі республикашылдардың қарсылығына қарамастан, олар ұлттық банктің қайта жаңғыруын таза гамильтондық және штат егемендігіне қауіп ретінде қарады, бірақ Калхун мен Генри Клей сияқты ұлтшылдардың күшті қолдауымен Америка Құрама Штаттарының Екінші банкінің қайта құру туралы заң жобасы Конгресс тарапынан қабылданды. Заңға Мэдисон 1816 жылдың 10 сәуір күні қол қойды. Америка Құрама Штаттарының Екінші банкіне оның жарғысы бойынша маңызды өкілеттіктер мен жеңілдіктер берілді. Оның штаб-пәтері Филадельфияда орналасқан, бірақ ол кез келген жерде филиалдар аша алатын. Ол ұлттық деңгейде банк ісін жүргізуге эксклюзивті құқыққа ие болды. Ол Қазынашылық қаражатын қосымша төлемсіз аударды. Федералды үкімет Банктің акцияларының бесікте бірін сатып алды, директорлардың бесікте бірін тағайындады және Банкте өзінің қаражатын сақтады. АҚШ қағаздары федералдық облигациялар үшін қабылданатын болды.
1819 жылғы үрей
Джексон демократиясының өркендеуі 1819 жылғы паникадан және 1820 жылғы Миссури дағдарысынан бері жалғасып келе жатқан кең таралған әлеуметтік наразылық пен саяси тәртіпсіздікті пайдалану арқылы қол жеткізілді. Паниканың себебі Наполеон соғыстарынан кейін Еуропа экономикасының жылдам жаңаруы болды, бұл американ тауарларының бағасын төмендетті, сондай-ақ испандық американдық колонияларындағы тәртіпсіздіктердің салдарынан ақша тапшылығына әкелді. Ахуалды Банк президенті Уильям Джонс басқаруындағы Біріккен АҚШ Банкі (Б.А.Б.) алаяқтық пен қағаз ақшаны жылдам шығару арқылы ушықтырды. Ол ақырында несиелерді қайтаруды бастады, бірақ Банк директорлары оны қызметтен шеттетуге мәжбүр болды. Джонстың орнына президент болған Лэнгдон Чевз банктің міндеттемелерін жартысынан астамға азайтып, банкноттардың құнын төмендетіп, резервтегі ақшаны үш еседен астамға көбейту арқылы жағдайды нашарлатты. Нәтижесінде, шетелдегі американ тауарларының бағасы құлдырады. Бұл штаттық банктердің банкроттығына және бизнестің құлдырауына әкеліп соқты, нәтижесінде қысқа мерзімді төмендеу ұзақ депрессияға айналды. Қаржы жазушысы Уильям М. Гуж: «Банк құтқарылды, ал халық қирады» деп жазды. 1819 жылғы паникадан кейін халықтың ашуы елдің банктеріне, әсіресе Б.А.Б.-ға қаралды. Көптеген адамдар Джефферсон үкіметінің құзырын шектеуді талап етті, әсіресе Банк ішіндегі алаяқтық пен сайлауға әсер ету әрекеттері ашық болғаннан кейін. Бұрын АҚШ армиясының генерал-майоры және Флориданың бұрынғы аумақтық губернаторы болған Эндрю Джексон осы алаңдаушылықтарға көңіл бөлді және жеке түрде Банкті паникаға несие беруді шектеу арқылы себепкер деп айыптады. Ол бірқатар меморандумдарда федералды үкіметті кең таралған зәбір-золымдықтар мен сыбайлас жемқорлық үшін сынады. Бұл ұрылық, алаяқтық және пара алу сияқты құқық бұзушылықтарды қамтыды және Ұлттық Банктің филиалдарында жиі орын алды. Миссисипи штатында Банк Наччес қаласынан тыс филиалдар ашпады, бұл ауылдық жерлердегі шағын фермерлерге оның капиталын пайдалану мүмкіндігін бермеді. Плантторлар мен басқа да экономикалық элиталар, байланыстары барлар, несие алуда көбінесе жеңілдіктерге ие болды. Тарихшы Эдвард Е. Баптисттің сөзіне сүйенсек, «Штаттық банк өзінің директорларымен байланысты адамдар үшін банкомат сияқты болуы мүмкін». Мұндай мысалдардың бірі Кентукки штатында болды, онда 1817 жылы штат заң шығарушы органы Кентукки банкіне өтелетін ноталармен қырық банкке рұхсат берді. Инфляция тез өсті және Кентукки банкі Ұлттық банкке қарызға батты. Банктің қарызынан және кең таралған сыбайлас жемқорлықтан шаршаған Кентуккиді қоса алғанда, бірнеше штат Ұлттық банкке салық салып, оны таратуға мәжбүрледі. МакКаллох пен Мэриленд штаты арасындағы сот ісінде (1819) Жоғарғы Сот Банктің конституциялық екенін және федералды үкіметтің агенті ретінде оған салық салуға болмайтынын шешті. 1819 жылы Монро Николас Биддлді Филадельфиядан Банктің мемлекеттік директоры етіп тағайындады. 1823 жылы ол бірауыздан оның президенті болып сайланды. Джексонның ерте биографы Джеймс Партонның айтуынша, Биддл «қаламға тез, сымбатты, еркін сөйлейтін, құрметке лайық, жомарт, бірақ іс жүзінде қабілетсіз адам еді; дауылды теңізге және жағалауға жақын жерге лайық емес». Биддл Банктің Конгресс пен атқарушы биліктен тәуелсіз жұмыс істеуге құқығы бар деп сенді, «Президенттен төменгі деңгейдегі үкіметтің ешбір лауазымды адамының Банктің ісіне араласуға ең аз құқығы, ең аз өкілеттігі жоқ» деп жазды.
Джексонның өрлеуі
1812 жылғы соғыс аяқталуы ақ нәсілді ер адамдардың сайлау құқығының кеңеюімен бірге болды. Көптеген штаттарда дауыс беру үшін мүлікке иелік ету талабы жойылды, яғни АҚШ-тағы дерлік барлық ақ нәсілді еркектер сайлауға құқылы болды. Джексон соғыстағы батырлығымен көпшілік арасында танымал болды. Олардың қолдауымен ол 1824 жылы президенттікке кандидат болады. Сайлау Джексон, Калхун, Джон Куинси Адамс, Уильям Х. Кроуфорд және Клей арасындағы бес үміткердің арасындағы бәсекеге айналды. Олардың барлығы Республикалық партияның мүшелері еді, ол елдегі жалғыз саяси партия болып табылды. Калхун вице-президенттікке кандидаттықтан бас тартып, үміткерлердің санын төртке дейін азайтты. Джексон сайлаушылар алқасында да, жалпы дауыс беруде де шешуші үстемдікке ие болды. Бірақ ол сайлаушылардың көпшілігін жеңе алмады, сондықтан сайлау сайлаушылар алқасының ең көп дауыс алған үш үміткерінен біреуін таңдайтын Өкілдер палатасында шешілді. Клей төртінші орынды иеленді. Алайда, ол сонымен қатар Өкілдер палатасының спикері болды және сайлауды Адамстың пайдасына бұрып, одан кейін Клейді Мемлекеттік хатшы етіп тағайындады – бұл лауазым бұрын президенттікке жол ашатын. Джексон халықтың еркін бұзу мақсатымен жасалған, осылай аталған "сыбайлас келісімге" ашуланды. Президент болып сайланғаннан кейін Адамс федералды үкіметтің билігін күшейтуге тырысып, ірі инфрақұрылымдық жобалар мен басқа да бастамаларды іске қосты, бұл штаттардың егемендігін шектеуге және орталық үкіметтің рөлінен шығуға бағытталған деп саналды. Оның басқару кезеңіндегі келіспеушіліктер бір партиялық дәуірдің аяқталуына әкелді. Адамсты қолдаушылар өздерін Ұлттық республикашылар деп атады. Джексонның жақтастары Джексоншылар деп, кейін демократтар деп аталды. 1828 жылы Джексон қайтадан президенттікке кандидат болады. Көптеген ескі республикашылар 1824 жылы Кроуфордты қолдаған. Адамс әкімшілігінің орталықтандыру саясатына алаңдаған олардың көпшілігі Джексонға қосылды. Джексонның үкіметтік принциптері, соның ішінде қарызды азайту және билікті штаттарға қайтару туралы ұсыныстары олардың өздеріне сәйкес келетіндігіне байланысты бұл ауысу оңай болды. Джексон "Джексон және реформа" ұранымен сайлауға түсіп, Джефферсонның шектеулі үкімет қағидаларына оралуды және Адамстың орталықтандыру саясатын тоқтатуды уәделеді. Демократтар белсенді және күрделі науқанды бастады. Олар Адамсты сыбайлас жемқорлықтың және алаяқтық республикашылдықтың таратушысы, американдық демократияға қауіп төндіретін тұлға ретінде сипаттады. Науқанның негізінде Эндрю Джексонның 1824 жылы президенттікке үміткерлігінен "сыбайлас келісім" арқылы ғана айырылғаны және Джексонның жеңісі халықтың еркіне жасалған бұл сатқындықты түзетуге уәде бергені туралы сенім болды. Джексонның президенттікке жолында құлдық мәселесі маңызды болмаса да, оңтүстіктегілер федералды биліктің штаттар есебінен құлдықтың заңдылығына қалай әсер етуі мүмкін екеніне күдікпен қарады, сондықтан ол Екінші банкке қарсылық білдірді. Демократ Натаниел Мейкон: "Егер Конгресс Конституцияға сәйкес банктер, жолдар мен каналдарды жасай алса, онда ол АҚШ-тағы кез келген құлды босата алады" деді. 1820 жылы Вирджиниялық Джон Тайлер "егер Конгресс банкті құра алса, ол құлды азат етуі мүмкін" деп жазды. Джексон Джефферсонның Солтүстік-Оңтүстік одағын қайта жаңғыртудың чемпионы және оның нәтижесін алған тұлғасы болды. Джексондық қозғалыс ескі республикашылдық қағидаларды – шектеулі үкіметті, қатаң Конституциялық түсіндіруді және штаттардың егемендігін қайта бекітті. "Жасанды теңсіздікті" туғызатын артықшылықтарды беретін федералды институттар қатаң Конституциялық түсіндіруге оралу арқылы жойылатын болады. "Оңтүстіктің плантаторы мен Солтүстіктің қарапайым республикашылы" жалпы ақ нәсілді еркектердің сайлау құқығының көмегімен қолдау көрсетеді. Нәтижесінде Джексон сайлауда шешуші жеңіске жетіп, жалпы дауыс берудің 56 пайызын және сайлаушылар алқасының 68 пайызын алды. Джексондық коалиция өзінің қатты ақша мен қағаз ақша фракциялары арасындағы негізгі келіспеушіліктермен күресуге мәжбүр болды, сондықтан Джексонның серіктестері банктік және қаржы реформасы туралы платформа ұсынбады, өйткені мұны жасау "Джексонның нәзік теңгерімді коалициясын бұзуы мүмкін". Джексон және басқа да қатты ақша жақтастары қағаз ақша "байларды байытатын, кедейлерді кедейлендіретін, арамдайтын және адамгершілігін құлдыратып, бұзатын жүйенің" бір бөлігі деп есептеді. Алтын мен күміс – "әділетті және тұрақты" валютаның жалғыз жолы. Қағаз ақшаға деген жеккөрушілік Американ революциясынан бұрын пайда болды. Революциялық соғыс кезінде қағаз ақшаны көптеп басып шығарудан туған инфляция сенімсіздікті күшейтті, және оған қарсылық Гамильтонның АҚШ Бірінші банкінің жарғысын алудағы қиындықтарының маңызды себебі болды. Қағаз ақша жақтастары оңай несие алуды қалады. Американдық оңтүстік-батыстағы мақта өсірушілердің көптеген үміткерлері Банктің қағаз ақша басып шығармауынан, одан да аз несие беруінен наразы болды. Банктер кірісінен артық ақша беруі керек. Банктер ақша бергенде, жаңа ақша шығарылады, бұл "несие" деп аталады. Бұл ақша қағаз болуы керек, әйтпесе банк кірісінен артық ақша бере алмайды және жаңа валюта ештеңеден пайда болмайды. Сондықтан экономиканы дамыту үшін қағаз ақша қажет. Банктер тым көп несие берсе, артық қағаз ақша басып шығарып, валютаны девальвациялайды. Бұл несие берушілердің банктерден құны төмендеген қағаз ақшаны қайтарып алуын, ал қарыздардың сол девальвацияланған валютамен қарыздарын төлеуге тырысуына әкеледі, бұл экономиканы күйретуге әкеледі. Қатты ақша мен қағаз ақша арасындағы айырмашылыққа назар аудармау және Банктің танымал болуы салдарынан Екінші АҚШ банкі 1828 жылғы сайлауда маңызды мәселе болған жоқ. Шындығында, Биддл осы сайлауда Джексонқа дауыс берді. Джексонның өзі, Банкке қарсы болғанымен, Пенсаколада филиал ашуды ұсынған. Ол сонымен қатар Нэшвилдегі филиал президенті мен кассиріне ұсыныс жазған сертификатқа қол қойды. Банк 1819 жылғы дағдарыстан кейін көптеген жағдайларда жақсарды және күнделікті өмірдің бір бөлігі болып қабылданды. Елдің қаржылық істерін басқарудағы рөлі орталық еді. Банк елдің қағаз ақшасының көп бөлігін басып шығарды, бұл оны қатты ақша жақтастарының мақсатына айналдырды, сонымен қатар кішірек банктердің қызметін шектеді, бұл оңай несие алуды қалайтын адамдардың наразылығын тудырды. 1830 жылға қарай Банктің қорында 50 миллион доллар (~ ) ақша болды, бұл оның қағаз валютасының құнының шамамен жартысы болды. Ол штаттық банктерге ақша қоры сақтауды міндеттеу арқылы тұрақты өсуді қамтамасыз етуге тырысты. Бұл кішірек банктердің аз ақша беруіне, бірақ олардың вексельдерінің сенімді болуына әкелді. Джексон 1829 жылғы желтоқсанға дейін АҚШ банкімен байланысты шағымдарын жария етпеді.
Бастапқы көзқарастар
Джексон 1829 жылы наурыз айында Ақ үйге кіргенде, Банкті жою оның реформалар күнтәртібінің бөлігі болған жоқ. Президент барлық банктерге қарсы болса да, оның алғашқы кабинетінің бірнеше мүшесі АҚШ Банкі мәселесіне қатысты сақтық танытуды кеңес берді. 1829 жыл бойы Джексон және оның жақын кеңесшісі Уильям Беркли Льюис АҚШ Банкінің әкімшілерімен, соның ішінде Бидлмен де достық қарым-қатынас сақтады, ал Джексон АҚШ Банкінің Нешвиллдегі филиалымен жұмыс істеуді жалғастырды. Биддл Банкті экономикалық өсім кезеңінде тиімді басқарғандықтан, Екінші Банктің 1820 жылдары жұртшылық алдындағы беделі ішінара қалпына келді. 1819 жылғы үрейден кейін қалған наразылықтың бір бөлігі басылды, бірақ кейбір батыс және ауылдық аймақтарда Банкке қарсы пікірлер сақталды. Тарихшы Брей Хаммондтың айтуынша, "Джексондықтар Банктің қоғамдағы беделінің жоғары екенін мойындауға тиіс болды". Бірақ Биддл үшін өкініштісі, 1828 жылғы сайлауда Адамсты қолдап, Банк саяси араласты деген қауесет тарады. Джексонға қарсылардың пікірінше, АҚШ Банкінің Луисвилл, Лексингтон, Портсмут, Бостон және Жаңа Орлеандағы филиалдары Адамсты жақтаған клиенттерге жеңілдікпен қарыз берген, Адамстың жақтастарын Банк директорлар кеңесіне пропорционалды емес үлесте тағайындаған және Адамстың сайлау кампаниясына тікелей қаржы жұмсаған. Бұл айыптаулардың кейбіреуі дәлелденбеді, тіпті президентке адал адамдар оларды жоққа шығарды, бірақ Джексон өзінің бірінші мерзімінде Банктің саяси араласуы туралы ақпарат алуын тоқтатпады. Саяси қақтығыстың күрттенуін болдырмау үшін кейбір Джексондықтар Биддлді екі партиядан да кандидаттарды АҚШ Банкінің қызметкерлері ретінде таңдауға шақырды, бірақ Биддл жұмысқа алуда партиялық емес, тек жұмысқа қабілеттілік пен бизнес істеріне білімі қарастырылуы керек деп талап етті. 1829 жылдың қаңтар айында Джон Маклин Бидлге Кентуккидегі сайлауға Банк араласып жатыр деген айыптауларға байланысты саяси бейтараптылықты сақтауға шақырды. Биддл "кеңесте партияларды тең бөлудің кез келген жүйесінің үлкен қаупі – бұл директорлардың сандық тепе-теңдігін түзету үшін сіздерге қабілетсіз немесе нашар білімі бар адамдарды таңдауға мәжбүр ету" деп жауап берді. 1829 жылдың қазан айына қарай Джексонның жақын серіктестері, әсіресе Мемлекеттік хатшы Мартин Ван Бюрен, жаңа ұлттық банк құру жоспарларын жасады. Бұл жоспарлар қаржы ресурстарын Филадельфиядан Нью-Йоркке және басқа қалаларға ауыстыруды көздеген болуы мүмкін. Биддл Джексонды Банктің жарғысын жаңаруды қолдауға көндіру мүмкіндіктерін мұқият зерттеді. Ол 1829 жылдың қараша айында Льюиске ұлттық қарызды төлеу туралы ұсыныс жасады. Джексон ұсынысты қуана қабылдады және жеке өзі Бидлге жоспарды алдағы жылдық үндеуінде Конгресске ұсынатынын уәде етті, бірақ Банктің конституциялықлығына күмәнданатынын айтты. Бұл оның екінші мерзімге сайланған жағдайда Банктің жарғысын жаңартуға кедергі келтіруі мүмкін екенін көрсетеді.
Конгресстегі жыл сайынғы сөз, 1829 жылдың желтоқсаны
1829 жылғы 8 желтоқсанда Конгреске арналған жылдық үндеуінде Джексон Бидлдің қарызды өтеу жоспарын мақтады, бірақ Конгреске Банктің конституциялықтығын анықтау жөніндегі шараларды ертерек қабылдауға кеңес берді және мекеме "біркелкі және сау валюта құрудың маңызды мақсатына жете алмады" деп қосты. Егер мұндай мекеме АҚШ үшін шынымен қажет болса, оның жарғысы конституциялық наразылықтарды болдырмау үшін қайта қаралуы керек екенін атап өтті. Джексон оны Қаржы министрлігінің құрамына қосуды ұсынды. Көптеген тарихшылар Банктің валютасына қатысты мәлімдеме шындыққа сай емес екеніне келіседі. Тарихшы Роберт В. Реминидің айтуынша, Банк "елдің несиелік және валюталық ресурстарын толық бақылап, олардың күшін және тұрақтылығын арттырды". Банктің валютасы елдің барлық немесе дерлік барлық аймақтарында қолданысқа ие болды. Джексонның Банкке қарсы мәлімдемелері саяси жағынан маңызды болды, себебі олар "банктерден немесе басқа да экономикалық артықшылықтардан зардап шеккен азаматтардың наразылығын басуға" мүмкіндік берді. Джексонның сын-ескертпелерін "банкқа қарсы, берік ақша қолдаушылары" және шығыстағы қаржылық топтар, әсіресе Нью-Йорк қаласындағы, ұлттық банктың оңай несие беруге қойған шектеулеріне наразылық білдіргендер де қолдады. Олар бай және жақын байланыстары бар спекулянттарға үлкен сомада ақша беру арқылы барлық азаматтарға пайда әкелер еді деген экономикалық өркендеу мүмкіндігін шектеді деп мәлімдеді. Джексон осы пікірлерін білдіргеннен кейін, мекеменің болашағына қатысты күрт белгісіздік туындағандықтан Банктің акциялары құлдырады. Джексонның үндеуінен кейін бірнеше апта өткен соң Биддл Банктің жаңа жарғысын алу мақсатында көп жылдық, аймақтық байланыс науқанын бастады. Ол Б.А.Қ. мақалаларының, эсселердің, памфлеттердің, философиялық трактаттардың, акционерлердің есептерінің, конгресс комитеттерінің есептерінің және петициялардың мыңдаған даналарын қаржыландыруға және таратуға көмектесті. Бірінші қадамдардың бірі Джексонның Банктің валютасы туралы мәлімдемелерін жоққа шығару үшін Б.А.Қ. Джексониандықтары мен Конгресстегі Ұлттық республикашылармен жұмыс істеу болды. 1830 жылғы наурыз айында Мэриленд штатының сенаторы Сэмюэл Смит жазған есеп осы мақсатқа қызмет етті. Сәуір айында Оңтүстік Каролина штатының өкілі Джордж Макдаффи де осыған ұқсас есеп жазды. Смит есебінде Б.А.Қ. "күміске тең дәрежеде қауіпсіз, күмістен гөрі ыңғайлы және құнды валюта ұсынды, ал күміске алмасу үшін оны іздеуге құштарлық танытады" делінген. Бұл 1816 жылғы жарғылық пікірталас кезінде Калхунның айтқан сөздерін қайталады. Бұл есептер жарияланғаннан кейін Биддл Банк кеңесіне Банк қаражатының бір бөлігін басып шығару және тарату үшін пайдалануға рұқсат сұрап барды. Биддл мен оның пікіртастас әріптестерінен тұратын кеңес келісім берді. Есептердің тағы бір салдары – Джексонның мәлімдемесінен кейін төмендеген Банк акцияларының қайта өсуі болды. Джексонның үндеуіне қарамастан, Ақ үйден Банкке қатысты нақты саясат қалыптаспады. Джексонның кабинет мүшелері Банкке ашық шабуыл жасауға қарсы болды. Қаржы министрлігі Биддлмен қалыпты жұмыс қарым-қатынасын сақтады, Джексон оны Банктің мемлекеттік директоры қызметіне қайта тағайындады. Льюис және басқа да әкімшілік инсайдерлері Биддлмен конструктивті әңгімелерді жалғастырды, бірақ жақын достарымен жеке хат алмасу кезінде Джексон мекемені "сыбайлас жемқорлықтың гидрасы" және "біздің бостандықтарымызға қауіпті" деп бірнеше рет атады. 1830 және 1831 жылдардағы оқиғалар Б.А.Қ. Джексониандықтарының Банкке қарсы шабуылдарынан уақытша ауыртты. Ең көрнекті мысалдардың екеуі – Болу оқиғасы және Пегги Итон ісі болды. Бұл күрестер вице-президент Калхунның Джексоннан алыстауына және ақырында отставкаға кетуіне, бастапқы кабинет мүшелерінің барлығының біреуін қоспағанда ауыстырылуына, сондай-ақ Джексонның қарсыластары оны "ас үй кабинеті" деп атаған ресми кабинеттен бөлек кеңесшілердің бейресми тобының құрылуына әкелді. Джексонның Қаржы министрлігінің төртінші аудиторы Амос Кендалл және Вашингтон глобусының редакторы Фрэнсис П. Блэр басқаратын ас үй кабинеті Джексон қозғалысының мемлекеттік үгіт-насихат органы болды, саясатты жасауға көмектесті және ресми кабинеттен гөрі Банкке қарсы болды.
Конгресске жыл сайынғы сөз, 1830 жылдың желтоқсаны
1830 жылы 7 желтоқсанда Конгресске екінші жылдық үндеуінде президент Банктің болуына қатысты конституциялық наразылықтарын тағы да ашық білдірді. Ол жеке акционерлері жоқ, толыққанды мемлекеттік болатын ұлттық банк құруды ұсынды. Бұл банк қарыз беруге немесе жер сатып алуға қатыспай, тек Қаржы министрлігі үшін кедендік баждарды өңдеумен ғана айналысатын еді. Бұл үндеу Банк жақтастарына үгіт-насихат жұмыстарын күшейту қажеттігін көрсетті. 1831 жылы 2 ақпанда Ұлттық республикашылар банк жарлығын қайта қарау стратегиясын жасап жатқанда, Миссури штатынан Джексондық сенатор Томас Харт Бентон Сенатта Банктің заңдылығына шабуыл жасап, жарлықты қайта қарау мәселесі бойынша ашық пікірсайыс ұсынды. Ол Банкті "ақшалы трибунал" деп сынап, "қағаз ақша саясатына қарсы қатты ақша саясатын" жақтады. Сөйлесі аяқталғаннан кейін, Массачусетс штатынан шыққан Ұлттық республикашыл сенатор Дэниел Вебстер Банк тақырыбындағы пікірсайысты тоқтату үшін дауыс беруге шақырды. Дауыс беру нәтижесі 23-ке 20 болып, оның күткенінен тартыс болды. Бентонның сөзінше, дауыс саны "беспокойство тудыруға жеткілікті, бірақ резолюцияны қабылдауға жеткіліксіз" еді. Банкке қарсы болған "Globe" газеті Бентонның сөзін жариялап, Джексонның мақтауына ие болды. Содан кейін Globe газеті президент қайта сайлауға ниеттенгенін хабарлады.
Этоннан кейінгі кабинет және келісімге келу
Джексон өзінің алғашқы кабинет мүшелерінің көпшілігін ауыстырғаннан кейін, жаңа ресми кабинетіне екі Банкке жақын басшыны қосты: Луизиана штатының мемлекеттік хатшысы Эдвард Ливингстон және Делавэр штатының қазынашылық хатшысы Луис Маклейн. Биддлдің сенімді серігі Маклейн Джексонға Банк саясаты бойынша тура және принципті қарапайым адам ретінде әсер етті. Джексон олардың келіспеушілігін «шынайы пікірлердің айырмашылығы» деп атады және Маклейннің «ашықтығын» бағалады. Қаржы министрінің мақсаты – АҚШ Банкі Джексонның президенттік мерзімінде, тіпті қызметі шектелген жағдайда да сақталуын қамтамасыз ету болды. Ол Биддлмен құпия түрде реформалар пакетін жасау үшін жұмыс істеді. Джексонға ұсынылған пакетте федералдық үкіметтің қызметін қысқарту және 1833 жылдың наурызына дейін ұлттық қарызды төлеу – Джексонның мақсаттарының бірін орындау көзделген. Қарыз шамамен 24 миллион долларға жетеді, ал Маклейн оны Банктегі мемлекеттік облигацияларды сатудан түскен 8 миллион доллар және күтілетін 16 миллион долларлық кіріс есебінен төлеуге болатынын есептеді. Үкіметтік облигацияларды сату Банктің жарғысына маңызды өзгерістер енгізуді талап ететін, оған Джексон қолдау көрсетті. Қарыз төленгеннен кейін, болашақ кірістер әскери шығындарға жұмсалуы мүмкін еді. Маклейннің реформалық пакетінің тағы бір бөлігі мемлекеттік жерлерді сату және түскен қаражатты штаттарға бөлуді қамтиды, бұл Джексонның орталық үкіметтің өкілеттіктерін азайтуға деген жалпы ұстанымына сәйкес келеді. Бұл орындалғаннан кейін, әкімшілік 1936 жылы Екінші Банкті қайтадан рұқсат етуге келісім беретін еді. Ал Маклейн Джексоннан Конгреске жасаған жылдық үндеуінде Банкті атап өтуден аулақ болуын сұрады. Джексон Маклейннің ұсынысын қуана қабылдады, ал Маклейн өзінің жетістігі туралы Биддлге жеке хабарлады. Биддл Джексонның қайта рұқсаттасу мәселесі бойынша үнсіздік сақтағаннан гөрі, қайта рұқсаттасу Конгрестің шешімі екенін жариялаған ашық мәлімдеме жасағанын қалағандығын айтты. Дегенмен, ол жалпы жоспарға келісті. Бұл реформалар Джексон мен Биддлдің қайта рұқсаттасу мәселесі бойынша келісімге келуін қажет етті, ал Маклейн мен Ливингстон делдалдық рөл атқарды. Президент 1832 жылғы қайта сайлау науқанына дейін Конгресте қайта рұқсаттасу туралы заң жобасын қарауды тоқтатуды талап етті, бұл талабына Биддл келісті. Джексон бұл мәселені саяси жауапкершілік ретінде қарастырды – қайта рұқсаттасу екі палатада да қарапайым көпшілік дауысымен қабылдалуы мүмкін еді – және осылайша, қайта сайлану алдында заң жобасын мақұлдау немесе қабылдамау туралы қиын жағдайға түсуі мүмкін еді. Кешіктіру осы тәуекелдерді жойар еді. Джексон Банктің конституциялық екендігіне күмәнданды.
Конгресске жыл сайынғы сөйлеуі, 1831 жылдың желтоқсаны
Джексон Маклейннің желтоқсандағы Конгреске арналған жылдық үндеуіндегі тілегіне келісті, себебі Банкті қайта құруға қатысты күш-жігер сайлаудан кейін ғана басталады деп есептеді. Содан кейін Маклейн Конгреске қаржы министрінің жылдық есебінде реформалар мен қайта құру мерзімін ұзартатын ұсыныстарын ұсынады. Маклейн Банк жарғысын өзгертуге тырысқанына қарамастан, сол кезде Джексон кабинетіндегі Б.А.Қ.-қа қарсы болған жалғыз адам – Бас прокурор Роджер Б.Тэни, Джексонның орталық банкты жою ниетінен ешқашан бас тартпайтынын болжады. Шындығында, ол Джексон бастапқыда Банкті сақтауды жоспарламаған деп сенді. Джексон, Маклейнмен ақылдаспай, кейін Тэнидің наразылықтарын ескергеннен кейін жобаның мәтінін өзгертті. 6 желтоқсандағы үндеуінде Джексон қарсылық танытпады, бірақ Тэнидің ықпалымен, оның Банкті қайта құруды қолдауы Биддл күткендей нақты болмады, ол Банктің тағдырына тек уақытша тоқтатты. Келесі күні Маклейн Конгреске есебін ұсынды. Есепте Банктің, соның ішінде штаттық банктерді реттеудегі жұмысы мақталып, 1832 жылдан кейін қайта құрылған мемлекеттік банкты қайта құруға шақырды. Банкке қарсылар екі үндеуге де қатты ошашарып, ашуланды. Джексондық баспасөз президенттің Банкке қатысты тартымды және келісімді тоннан көңілі қалды, соның салдарынан институтқа қарсы жаңа және қауқыпты шабуылдар жасады. Маклейннің сөйлеген сөзі радикалды өзгерістер мен қайта құру мерзімін ұзартатын шақыруға қарамастан, Джексондықтар тарапынан кеңінен айыпталып, сынға ұшырады. Олар оны «Гамильтондық» сипаттама ретінде сипаттап, қолданыстағы қазынашылық саясатына «радикалды өзгерістер» енгізуде айыптады және демократиялық принциптерге шабуыл ретінде қарады. Мысалы, өкіл Черчилль К.Кэмбреленг: «Қаржы есебі мүмкін болатынның ең нашары – Александр Гамильтонның Ұлттық банк және өндіріс туралы есептерінің жаңа нұсқасы, және демократия мен реформа дәуіріне мүлдем сәйкес келмейді» деп жазды. Сенат хатшысы Уолтер Лоури оны «өте федералды» деп сипаттады. «Глоб» хатшы Маклейнге ашық шабуыл жасамады, бірақ оның орнына Банкке қарсы басылымдардан алынған жауыз эсселерді қайта басып шығарды. Содан кейін Маклейн Блэрді «Глоб» газетінің редакторы лауазымынан алуға тырысты. Джексон Блэр отставкаға кету туралы ұсыныс жасағаннан кейін бұл туралы білді. Ол Блэрді өзінің орнын алмастыруға ниеті жоқ екеніне сендірді. Өз тарапына кеткен деген айыптаулардан алаңдап, Джексон: «Менде уақытты созу саясаты болған емес» деді. Ол Маклейнді жұмыстан шығармады, бірақ оны одан да қашықтықта ұстады. Осы аралықта Тэнидің ықпалы арта берді және ол Президент кабинетінің жалғыз мүшесі болды, ол «Ас үй кабинетіндегі» кеңесшілердің ішкі шеңберіне қабылданды.
Ұлттық Республикалық партияның шабуыл жасауы
Ұлттық республикашылар қайта жаңалауды қолдау үшін ұйымдастыра берді. Джексонның сөз сөйлегеннен кейін бірнеше күн өткен соң, партия мүшелері 1831 жылдың 16 желтоқсанында съезге жиналып, сенатор Клейді президенттікке ұсынды. Олардың сайлау стратегиясы 1832 жылы Джексонды банкты қайта рұқсат ету мәселесінде жеңу болды. Осы мақсатта Клей палата мен сенатта қайта жаңалау туралы заң жобаларын енгізуге көмектесті. Клей мен Массачусетс сенаторы Дэниел Вебстер Джексон қайта сайланса, ол банкты жоятынын ескертті. Олар АҚШ банкі сайлаушылар арасында жеткілікті танымал екеніне сенімді болды, сондықтан президенттің оған жасаған кез келген шабуылы атқарушы билікті теріс пайдалану ретінде қарастырылатын болады. Ұлттық республикашылдардың жетекшілері банкты қолдады, себебі олар оның жақтаушылары болғандықтан емес, оның Джексонды жеңу үшін өте қолайлы мәселе болып көрінгендіктен. Әкімшілік өкілдері, соның ішінде Маклейн, АҚШ банкіне қарсылық білдіретін ультиматумдар беруден сақ болды. Биддл Джексонның банк мәселесінде келісімге келеріне сенбеді, бірақ әкімшіліктен хабар алған кейбір тілшілері, соның ішінде МакДаффи, банк президентіне Джексон қайта жаңалау заңын вето қоймайтынына көндірді. Алайда Маклейн мен Льюис Биддлге 1832 жылғы сайлаудан кейін күтетін болса, қайта жаңалау мүмкіндігі артатынын айтты. "Егер сіз қазір өтініш берсеңіз, - деп жазды Маклейн Биддлге, - сіз сәтсіздікке ұшырайсыз, ал күте қалсаңыз, сәттілікке жетесіз". Көптеген тарихшылар 1832 жылдың басында Биддлдің Клей мен Вебстердің саяси қысымына байланысты қайта жаңалауды қолдағанын айтады, бірақ банк президенті басқа факторларды да қарастырды. Томас Кадуалер, АҚШ банкінің директоры және Биддлдің жақын досы, 1831 жылдың желтоқсан айында Конгрестегі дауыстарды санағаннан кейін қайта жаңалауды ұсынды. Сонымен қатар, Биддл банк акционерлерінің тілегін ескеруі керек болды, олар жарғының мерзімі аяқталуға жақын уақытта қайта жаңалау үшін күресудің белгісіздігінен қашынғысы келді. Шындығында, Джексон 1829 жылғы алғашқы жылдық хабарында банк акционерлері Конгреске ертерек өтініш беретінін болжаған болатын. 1832 жылдың 6 қаңтарында Конгрестің екі палатасында банкты қайта жаңалау туралы заң жобалары енгізілді. Өкілдер палатасында МакДаффи, Жолдар және құралдар комитетінің төрағасы ретінде, заң жобасын талқылауға шығарды. Джексондық Джордж М. Даллас сенатқа заң жобасын ұсынды. Клей мен Вебстер Джексонға зиян келтіріп, оның жеңілісіне әкелетініне үміттене отырып, ветоны шақыруды жасырын жоспарлады. Алайда олар Биддлге Джексонның 1832 жылғы сайлауға жақын заң жобасына вето сала қоймайтынын айтты. Ұсыныстарда банктың жылжымайтын мүлікті иелену және жаңа филиалдар ашу өкілеттіктерін шектеу, Конгреске банктың ұсақ банкноталар шығаруына кедергі келтіру және президентке банктың әрбір филиалына бір директор тағайындау құқығын беру сияқты кейбір шектеулі реформалар көзделді.
Джексондық қарсы шабуыл
Биддл мен Клейдің одақтастығы Конгресс пен атқарушы биліктегі АҚШ-қа қарсы күштердің қарсы шабуылына себеп болды. Джексон одақтас ретінде талантты және қабілетті адамдарды жинады. Ең бастысы, олар Сенаттағы Томас Харт Бентон және Теннесси штатынан Өкілдер палатасының мүшесі, болашақ президент Джеймс К. Полк, сондай-ақ Блэр, Қазынашылық аудиторы Кендалл және оның кабинетіндегі бас прокурор Роджер Тэни болды. 1832 жылдың 23 ақпанында Джексонның өкілі Грузиялық Огустин Смит Клейтон Банктің жарғысын бұзғаны туралы айыптауларды тергеу туралы ұсыныс енгізді. Мақсаты – Банк жақтастарын қорғануға мәжбүр ету болды. Кез келген тергеуге кедері келтіру әрекеті жұртшылық арасында күдік тудыратындықтан, бұл кешіктіру тактикасын шексіз тоқтату мүмкін емес еді. Көптеген заң шығарушылар Банк әкімшілерінің жомарттығынан пайдаланды. Жоспар мақұлданды және екі партиялық комиссия мәселені қарау үшін Филадельфияға жіберілді. Клейтонның комиссиясының есебі Банкке қарсы коалицияны біріктіруге көмектесті. Бұл кешігудің нәтижесінде Америка халқы үшін мәселе нақтыланды және күшейді. Джексонның жақтастары Банкке қарсы шабуылдарды жалғастырудан пайда тапты, тіпті Бентон мен Полк Джексонды күрес "ұтылған күрес" екенін және қайта жарғылау туралы заң жобасы әлбетте қабылдалатынын ескертті. Биддл, Чарльз Джаред Ингерсолл арқылы жұмыс істеп, Джексонды қайта жарғылауды қолдауға көндіруге тырысты. 28 ақпанда Камбреленг егер қайта жарғылау туралы заң жобасы қабылданса, президент "өзінің ветосымен оны бізге қайта жібереді" деп үміттенедінін айтты. Келесі күні Ливингстон Конгресс Джексонға ұнайтын заң жобасын қабылдаса, президент "оған бірден қол қояды" деп болжады. Тарихшы Брей Хаммондтың сөздерімен айтқанда, "Бұл өте үлкен "егер" еді, және хатшы оны түсінді". Джексон Банкті жоюға және қайта жарғылау туралы заң жобасына вето қоюға шешім қабылдады. Көптеген орташа демократтар, соның ішінде Маклейн, Банк жақтастарының ертерек қайта жарғылауды итермелеудегі мақтан тұруына таңырды және оның шешімін қолдады. Шындығында, Ливингстон кабинетте жалғыз болды, өйткені ол ветоға қарсы болды, ал Джексон оны елемеді. Осы кезеңде Тэнидің ықпалы зор өсті, ал Камбреленг Ван Бюренге ол Джексонның ресми кабинетіндегі "салауатты қағидалармен қаруланған жалғыз тиімді адам" екенін айтты. Биддл Вашингтонға жеке өзі қайта жарғылау үшін соңғы күш салу үшін келді. Соңғы алты айда ол АҚШ филиалдарының басшыларымен бірлесіп жұмыс істеді, Конгресте қарастырылатын АҚШ жақтас петицияларға қол жинады. Конгрессмендер Банк туралы мақалалар жазуға шақырылды, оларды Биддл басып шығарып, бүкіл елге таратты. Франсис Блэр Globe газетінде Б.А.Ш. президентінің заң шығару процесіндегі осы әрекеттерін Банктің еркін үкіметке қатысты сыбайлас жемқорлық әсерінің дәлелі ретінде жариялады. Бірнеше айлық пікірталас пен күреснен кейін, Конгресстегі АҚШ Ұлттық Республикашыларының жақтастары ақыры жеңіске жетіп, 11 маусымда Сенат 28-20 дауыспен Банктің жарғысын қайта бекітті. Палатада демократтардың 141-72 көпшілігі болды, бірақ 3 шілдеде қайта жарғылау туралы заң жобасын 107-85 дауыспен қолдады. Көптеген солтүстік демократтар Джексонға қарсыларға қосылып, қайта жарғылауды қолдады. Джексонның үстеліне жіберілген соңғы заң жобасында Банктің бастапқы жарғысына өзгерістер енгізілді, бұл президенттің көптеген наразылықтарын басуға бағытталған. Банк жаңа он бес жылдық жарғыға ие болады; Қазынашылық департаментіне Банктің барлық шетелдік акционерлерінің есімдерін, соның ішінде олардың иелік еткен акцияларының мөлшерін хабарлайды; егер ол мүлкіне бес жылдан астам уақыт ұстаса, қатаң жазаларға ұшырайды және жиырма доллардан төмен номиналдағы банкноттарды шығармайды. Джексондықтар Банк шағын фермерлерді жиі алдап, қағазды арзандатылған ақшамен сатып алады деп мәлімдеді, яғни белгілі бір сома шегерілді. Олар бұл фермерлерге әділетсіз болып, кредиторларға материалдық байлық жасамай пайда табуға мүмкіндік береді деп мәлімдеді, ал кредитор қызмет көрсетуді жүзеге асырып, одан пайда алуға құқылы деп дәлелдеді. Биддл Джексон заң жобасына вето қояды деп болжаған көптеген бақылаушыларға қосылды. Көп ұзамай Джексон ауырып қалды. Ван Бюрен 4 шілдеде Вашингтонға келді және Джексонды көруге барды, ол оған: "Банк, мырза Ван Бюрен, мені өлтірмекші, бірақ мен оны өлтіремін" деді.
Вето қою
Ливингстонның Бидлге берген уәдесіне қайшы, Джексон қайта шарты жобасына вето қоюға бел буды. Вето хабарламасын негізінен «Асүй кабинетінің» мүшелері, атап айтқанда Тейни, Кендалл және Джексонның немере інісі және көмекшісі Эндрю Джексон Донелсон жасаған. Маклейн бұл іске қатысы жоқ екенін айтты. Джексон 1832 жылдың 10 шілдесінде Конгресске және американдықтарға мұқият дайындалған хабарды жеткізу арқылы заң жобасына ресми түрде вето салды. «Американың саяси тарихындағы ең танымал және тиімді құжаттардың» бірі саналатын Джексонның хабарында үкімет тармақтарының салыстырмалы өкілеттігін күрделі түзету қажеттігі айтылды. Джексонның сөзіне қарағанда, атқарушы билік американдықтардың мүддесі үшін әрекет еткенде, Жоғарғы Соттың шешімдеріне мойынсұнуға немесе Конгресс қабылдаған заңдарға сәйкес келуге міндетті емес. Ол Банктің конституцияға қайшы келетініне және оны конституциялық деп жариялаған Жоғарғы Соттың «халық пен штаттардың келісімі»сіз мұны жасауға билігі жоқ екеніне сенді. Бұрынғы президенттер вето құқығын тек заң жобаларының конституциялықлығына қарсылық білдіргенде ғана қолданған. Заң жобасына вето қою арқылы және өзінің ой-пікірлерінің көпшілігін американдықтардың мүддесі үшін әрекет еткендігіне негіздеп, Джексон президенттің билігі мен ықпалын едәуір кеңейтті. Ол Банкті тек Қаржы министрлігі арқылы әрекет ететін атқарушы биліктің агенті ретінде сипаттады. Осылайша, Джексон Конгресс Банкке әсер ететін заң шығаруды бастамас бұрын атқарушы басшымен кеңесуге міндетті деп мәлімдеді. Джексон, негізінен, президент ретінде заң шығарушы билікті өз қолына алды. Джексон Банктің елдің қаржысын тұрақтандыруға ешқандай үлес қосқанын мойындамады және валютаны реттеуге және Б.У.С-тің негізгі мақсаттары - спекуляцияларды болдырмауға мүмкіндік беретін бір ғана балама институттың нақты ұсыныстарын ұсынбады. Ветоның практикалық салдары өте зор болды. Вето құқығын кеңейту арқылы Джексон президенттің заң шығару процесіне қатысу құқығын алды. Болашақта Конгресс заң жобасына шешім қабылдағанда президенттің тілегін ескеруі керек болды. Вето хабарламасы «тамаша саяси манифест» болды, ол қаржы секторындағы ақшалай биліктің аяқталуын және атқарушы биліктің қорғауындағы мүмкіндіктерді теңестіруді талап етті. Джексон банктерге қарсы тақырыптарды жетілдірді. Ол Банктің акцияларының бестен бірі шетелдіктерге тиесілі екенін және штаттарға өз азаматтарына ғана тиесілі акциялар бойынша салық салуға рұқсат етілгендіктен, шетелдік азаматтар оны оңай жинақтай алатынын айтты. Ол идеалданған «сапалы республикашылды» және «нағыз халықты» - «әдепті, еңбекқор және еркін» - қуатты қаржы институты - «жарағай» банкке қарсы қойды, оның байлығы жемқор саяси және бизнес элиталардың артықшылықтарынан алынған. Джексонның хабарында «таланттардың, білімнің немесе байлықтың теңдігі» арасындағы айырмашылық көрсетілді, бұл ешқашан қол жеткізілмейді, ол Банктің алға тартқанын мәлімдеген «жасанды айырмашылықтардан». Джексон өзін популистік тұрғыда түпкілікті құқықтарды қорғаушы ретінде таныстырды: Билік пен байлық байланысты болуы керек деп сенгендерге бұл хабар алаңдатады. Дэниел Вебстер Джексонды таптық соғысты насихаттағаны үшін айыптады. Ол Сенатта былай деп мәлімдеді: «Бұл байларға қарсы кедейлерге ықпал етуге тырысады. Ол басқа таптардың бейбітшілік пен наразылығын өздеріне қарсы аудару мақсатында халықтың бүтін топтарына қарсы шабуыл жасайды. Бұл - мемлекеттік құжат, оны қолдану үшін ешбір тақырып аса қызықты емес, оның адресі мен сұранысы үшін ешбір құмарлық аса жанды емес». Осы уақытта Вебстер Банкті қорғаудағы «қызметтері» үшін жыл сайын кішкене жалақы алатын, бірақ сол кезде заң шығарушылар өз мүдделерін алға жылжыту үшін корпорациялардан ақшалай төлем қабылдау әдеттегі нәрсе емес еді. Өзінің экономикалық көзқарасын таныстыруда Джексон партиясының қатаң ақша мен оңай несие қанаттарының негізгі үйлесімсіздігін жасыруға мәжбүр болды. Бір жағынан, қазiргi Республикашыл идеалистер металл ақшаның пайдасына барлық қағаз несиелерге қарсы принциптік ұстанымға келді. Джексонның хабарында Банк штаттардың құқықтарын бұзу деп сынға алынып, федералды үкіметтің «нағыз күші жеке адамдар мен штаттарды мүмкіндігінше өздеріне қалдырудан тұрады» деп мәлімделген. Алайда Джексонның қолдаушыларының басым көпшілігі жергілікті бақылау болғанша банктер мен қаржыны қолдайтын, несие беру оңай аймақтардан келген. Филадельфиядағы орталық банкке қарсы күрестің арқасында Джексон өзінің қатаң ақшаға деген ұмтылысын жасырды, егер осы ұмтылыс қабылданса, ол Джексоншылдарды қолдайтын инфляцияға да зиян келтіретін еді, сияқты Б.У.С. Джексонның Банкке қарсы шабуылдарындағы кейбір шатастыратын немесе қасақана бұрмаланған мәлімдемелеріне қарамастан, кейбір тарихшылар оның сын-ескертпелерінің бір бөлігін әділ деп санайды. Банк зор саяси және қаржылық билікке ие болды және Бидлдің не істей алатынына ешқандай шектеу қойылмады. Ол қарыздар мен «қызмет ақыларын», мысалы Вебстермен, конгрессмендерге ықпал ету үшін пайдаланды. Ол кейбір кеңселерге үміткерлерге көмектесті. Ол өз жарғысын да жиі бұзды. Миссисипи штатының сенаторы Джордж Пойндекстер Банкке қайта шарты қолдағаннан кейін 10 000 долларлық қарыз алды. Бірнеше айдан кейін ол бастапқы қарызы төленбегеніне қарамастан, тағы 8 000 доллар қарыз алды. Бұл процесс Банктің жарғысын бұзды. Клей өзінің қиын жағдайға түскенін кешігіп түсінді және ветоны жоюға бар күшін салды. Сенатта сөйлеген сөзінде Вебстер Джексонның президенттің Конгресс қабылдаған және Жоғарғы Сот бекіткен заңды конституциялық емес деп жариялай алатыны туралы мәлімдемесін сынады. Вебстер сөйлегеннен кейін Клей тұрып, Джексонның вето билігін беспрецеденттік кеңейтуі немесе «бұрмалауы» үшін оны қатаң сынады. Вето тек ерекше жағдайларда қолданылуы керек, сондықтан бұрынғы президенттер оны сирек немесе мүлдем қолданбады. Алайда Джексон ветоны атқарушы билікке заң шығару процесіне араласуға мүмкіндік беру үшін жиі пайдаланды, бұл Клей «өкілдік үкіметінің рухымен үйлеспейтін» идея деп есептеді. Бентон Банктің жемқор екенін және 1832 жылғы сайлауға белсенді түрде әсер етуге тырысқанын айтып, сынға алды. Клей 1813 жылы Томас Бентон мен оның бауыры Джесси Эндрю Джексонмен болған төбелес туралы сарказммен жауап берді. Бентон бұл мәлімдемені «атты соққы» деп атады. Клей одан мәлімдемесін қайтаруды талап етті. Бентон бас тартты және оны қайталады. Екі адамның төбелес күйіне жететіндей дау-жанжал болды. Тәртіп соңынан қалпына келтірілді және екеуі де Сенаттан өз мінез-құлқы үшін кешірім сұрады, бірақ бірін-бірі емес. Банкке жақтас күштер конституциялық көпшілікті жинауға сәттілік таба алмады - Сенатта 22–19 қарапайым көпшілікті ғана жинады - және 1832 жылдың 13 шілдесінде вето қолдау тапты.
To those who believed that power and wealth should be linked, the message was unsettling. Daniel Webster charged Jackson with promoting class warfare. He proclaimed on the Senate floor:It manifestly seeks to influence the poor against the rich. It wantonly attacks whole classes of the people, for the purpose of turning against them the prejudices and resentments of other classes. It is a State paper which finds no topic too exciting for its use, no passion too inflammable for its address and its solicitation. Webster was at around this time annually pocketing a small salary for his "services" in defending the Bank, although it was not uncommon at the time for legislators to accept monetary payment from corporations in exchange for promoting their interests. In presenting his economic vision, Jackson was compelled to obscure the fundamental incompatibility of the hard money and easy credit wings of his party. On one side were Old Republican idealists who took a principled stand against all paper credit in favor of metallic money. Jackson's message criticized the Bank as a violation of states' rights, stating that the federal government's "true strength consists in leaving individuals and States as much as possible to themselves." Yet the bulk of Jackson's supporters came from easy lending regions that welcomed banks and finance, as long as local control prevailed. By diverting both groups in a campaign against the central bank in Philadelphia, Jackson cloaked his own hard money predilections, which, if adopted, would be as fatal to the inflation favoring Jacksonians as the B. U. S. was purported to be. Despite some misleading or intentionally vague statements on Jackson's part in his attacks against the Bank, some of his criticisms are considered justifiable by certain historians. It enjoyed enormous political and financial power, and there were no practical limits on what Biddle could do. It used loans and "retainer's fees", such as with Webster, to influence congressmen. It assisted certain candidates for offices over others. It also regularly violated its own charter. Senator George Poindexter of Mississippi received a $10,000 loan from the Bank after supporting recharter. Several months later, he received an additional loan of $8,000 despite the fact that the original loan had not been paid. This process violated the Bank's charter. Too late, Clay "realized the impasse into which he had maneuvered himself, and made every effort to override the veto". In a speech to the Senate, Webster rebuked Jackson for maintaining that the president could declare a law unconstitutional that had passed Congress and been approved by the Supreme Court. Immediately after Webster spoke, Clay arose and strongly criticized Jackson for his unprecedented expansion, or "perversion", of the veto power. The veto was intended to be used in extreme circumstances, he argued, which was why previous presidents had used it rarely if at all. Jackson, however, routinely used the veto to allow the executive branch to interfere in the legislative process, an idea Clay thought "hardly reconcilable with the genius of representative government". Benton replied by criticizing the Bank for being corrupt and actively working to influence the 1832 election. Clay responded by sarcastically alluding to a brawl that had taken place between Thomas Benton and his brother Jesse against Andrew Jackson in 1813. Benton called the statement an "atrocious calumny". Clay demanded that he retract his statements. Benton refused and instead repeated them. A shouting match ensued in which it appeared the two men might come to blows. Order was eventually restored and both men apologized to the Senate, although not to each other, for their behaviors. The pro Bank interests failed to muster a supermajority—achieving only a simple majority of 22–19 in the Senate—and on July 13, 1832, the veto was sustained.
1832 жылғы сайлау
Джексонның ветосы 1832 жылғы сайлаудың басты мәселесіне айналдырды. Қарашадағы жалпы сайлауға дейін төрт ай қалғанда, екі партия да күрестің орталығында Банк мәселесін көтеріп, ауқымды саяси шабуылдар жасады. Джексондықтар мәселені Джексон мен "Халықтың" және Бидл мен "Аристократияның" арасындағы таңдау ретінде ұсынды, сонымен бірге банктік және несиелік жүйеге қатысты сын-ескертпелерін азайтып көрсетті. "Хиккори клубтары" жаппай митингтер ұйымдастырды, ал Джексонды қолдаған баспасөз "елді Банкке қарсы үгіт-насихатпен жаулап алды". Бұл, негізгі газеттердің үштен екісі Банктің қайта құрылуын қолдағандығына қарамастан болды. Ұлттық республикалық баспасөз вето туралы хабарламаны деспотиялық, ал Джексонды тиран деп сипаттап, қарсылық білдірді. Президенттікке үміткер Генри Клей сайлауда "Джексонға вето қоямын" деп уәде берді. Жалпы алғанда, Банкті қолдаушылар Джексонның сәтсіздіктерін жүйелі түрде тізімдеп көрсетуге бейім болды, Демократиялық партия баспасөзінің күш-қуаты жетіспеді. Биддл сайлауға ықпал ету үшін қымбат тұратын кампания ұйымдастырды, Джексонға Биддлдің республикалық үкімет пен америкалық бостандыққа саяси араласу арқылы қарсы екенін көрсетуге жеткілікті дәлелдер ұсынды. Биддлдің көмекшілерінің кейбіреуі оған бұл туралы хабарлады, бірақ ол олардың кеңесін қабылдамады. Ол сондай-ақ Джексонның ондаған мың вето хабарламаларын ел бойынша таратып, оларды оқығандардың оның бағалауымен келісіп, оның мәні "анархия манифесті" екенін, тікелей "халыққа" бағытталғанын түсінеді деп сенді. "Кампания аяқталды, мен жеңіске жеттік деп ойлаймын", - деді Клей 21 шілдеде жеке сөйлегенде. Джексонның кампаниясы жоғары ұйымдастырушылық шеберлігінен пайда тапты. Демократиялық партияның алғашқы съезі 1832 жылдың мамыр айында өтті. Ол Джексонды ресми түрде президенттікке ұсынбады, бірақ Джексонның тілегі бойынша Мартин Ван Бюренды вице-президенттікке ұсынды. Джексонның жақтастары шерулер мен барбекюлер ұйымдастырды және Джексонға құрмет көрсету үшін "Ескі Хиккори" лақап атымен белгілі Джексонның құрметіне хиккори бағаналарын орнатты. Джексон кандидаттардың сайлау науқанына белсенді қатыспау дәстүріне сәйкес, әдетте осы іс-шараларға қатыспауды таңдады. Дегенмен, ол көбінесе ынталы халықтың арасында қоршалған күйде болды. Ұлттық республикашылар елде алғаш рет қолданылған танымал саяси карикатураларды жасады. Олардың бірі "Андрей I патша" деп аталды. Онда Джексон толық патшалық киімде, скипетр, ермін шапан және тәжбен бейнеленген. Сол қолымен ол Конституцияның жыртылған көшірмесіне қарап тұрып, "Вето" деп жазылған құжатты ұстап тұр. Клей де Анти-масондық партияның Уильям Уирттің кандидатурасынан зардап шекті, ол маңызды штаттарда, көбінесе солтүстік-шығыста Ұлттық республикашылдардың дауыстарын тартып алды. Нәтижесінде Джексон халықтың дауысының 54,6% және 286 сайлаушының 219-ын алып, үлкен жеңіске жетті. Алабама, Джорджия және Миссисипи штаттарында Джексон ешқандай қарсылықсыз жеңіске жетті. Ол сондай-ақ Нью-Гэмпшир және Мэн штаттарында жеңіске жетіп, Жаңа Англиядағы дәстүрлі федералисттік/ұлттық республикалық үстемдікті бұзды. Палата да Джексонды толық қолдады. 1832 жылғы сайлауда оған Джексонға қарсы 100 мүшеге қарағанда 140 Джексонды қолдайтын мүше болды.
Соғыстың қайталануы және 1832 жылы Конгресске жолдауы
Джексон өзінің жеңісін 1836 жылы 20 жылдық мерзімі аяқталғанға дейін Біріккен АҚШ Банкін (Б.У.С.) жоюға берілген халықтың мандаты ретінде қарастырды. 1832 жылғы сайлау науқанының соңғы кезеңінде Кендалл мен Блэр Джексонды федералдық салымдарды – Банктің капиталының 20 пайызын – әкімшілікке жақын жеке банктерге аударудың орынды екеніне көндірді. Олардың пікірінше, Биддл 1824 және 1828 жылғы сайлауларда Джексонның саяси қарсыластарын қолдау үшін Банктің ресурстарын пайдаланған, сондай-ақ Биддл Джексонның ветосын және қайта сайлануын кек ретінде қаржылық дағдарыс тудыруы мүмкін еді. Президент Банкті "толық жойылмаған, бірақ әлсіреген" деп мәлімдеді. 1832 жылғы желтоқсандағы Одақ Жолдауында Джексон Конгреске Б.У.С.-тің "халықтың ақшасына" қауіпсіз сақтау орны болып табылатынына күмәнді екенін жеткізді және оны тергеуді сұрады. Жауап ретінде демократтар бақылап отырған Өкілдер палатасы тексеру жүргізіп, салымдардың толығымен қауіпсіз екенін жариялаған бөлінген комитет есебін (4–3) ұсынды. Джексондық Джеймс К. Полк басқарған комитеттің азшылық тобы наразылық білдірді, бірақ Палата 1833 жылғы наурызда көпшіліктің қорытындыларын 109–46 дауыспен мақұлдады. Осы "салқын" қабылдаудан ашуланған Джексон, өзінің жақын кеңесшілерінің (Kitchen Cabinet) кеңесі бойынша, Б.У.С. қаражатын тек атқарушы билік арқылы алуды шешті. Әкімшілік уақытша 1832 жылдың күзінен 1833 жылдың қысына дейін ең қызып кеткен Нуллификация дағдарысымен алаңдалды. Дағдарыс аяқталған соң, Джексон қайтадан Банк мәселесіне назар аударды.
Қазынашылық хатшысын іздеу
Кендалл мен Тейни үкіметтік салымдарды қабылдайтын кооперативтік мемлекеттік банктерді іздеуді бастады. Сол жылы Кендалл "жазғы сапар" жасады, оның барысында ол үкімет қаражатын орналастыруға болатын әкімшілікке жақын жеті мекемені тапты. Жыл соңына қарай бұл тізім 22-ге дейін өсті. Осы уақытта Джексон өзінің ресми кабинетін Банктің салымдарын алып тастауға дайындауға кірісті. Вице-президент Мартин Ван Бюрен бұл маневрді жасырын түрде мақұлдады, бірақ 1836 жылғы күтілетін президенттік сайлауына қауіп тудырады деп қорқып, операциямен байланысын ашық мойындаудан бас тартты. Қаржы министрі Маклейн бұл шешімге қарсы шығып, қаражатпен араласу "экономикалық апатқа" әкелетінін айтты және Джексонға Конгресс салымдарды қауіпсіз деп жариялағанын еске салды. Джексон кейіннен екі Банкке жақын кабинет мүшесін басқа лауазымдарға ауыстырды: Маклейнді Мемлекеттік хаттар министрлігіне, ал Ливингстонды Франциядағы АҚШ елшісі ретінде Еуропаға. Президент Маклейннің орнына Пенсильваниядан Банкке қарсы сенімді оппоненті Уильям Дюэнды тағайындады. Дюэн Филадельфияның көрнекті адвокаты еді, оның әкесі, сондай-ақ Уильям Дюэн, Джефферсонның белгілі газеті "Филадельфия Аврорасын" басқарған. Дюэннің тағайындалуы, Екінші Банкке қарсы күресті жалғастырудан басқа, Джефферсон идеалдары мен Джексон демократиясы арасындағы байланыстың белгісі болуы тиіс еді. "Ол ескі үлгінің бір бөлігі, мырза", - деді Джексон кіші Дюэн туралы. Маклейн 1832 жылдың желтоқсан айында Дюэнмен кездесіп, оны Қаржы министрі лауазымына тағайындалуды қабылдауға шақырды. Ол Джексонға 13 қаңтарда қабылдау туралы хат жіберді және 1 маусымда ант берді. Дюэн тағайындалған кезде Джексон және оның "жақын кеңесшілер тобы" салымдарды алып тастау жоспарында алда болып кеткен еді. Банк мәселесі бойынша келісімге қарамастан, Джексон Таниді осы лауазымға тағайындауды ойластырмады. Олар Маклейнмен бұл мәселеде қатты келіспеді, ал оның тағайындалуы Маклейнге қорлау ретінде қабылдалар еді, ол Танидің орнын алмастыру идеясына "күшті қарсылық көрсетті". 1816 жылғы Банк жарғысының талаптарына сәйкес, АҚШ Қаржы министрі Конгресспен бірлесіп, федералдық салымдарға қатысты барлық шешімдерді қабылдауға құқылы болды. Министр Дюэн қызметінің бірінші күнінде Кендалл оған, ол Қаржы министрлігіндегі бағынышты қызметкері ретінде, Дюэннің салымдар мәселесі бойынша Президентке жүгінуін күтетінін айтты. Дюэн қарсылық білдірді, ал Джексон жеке араласып, Банктің құлауын қамтамасыз ету үшін саяси мандатын түсіндірген кезде, оның Қаржы министрі оған Банктің тағдырын анықтау үшін Конгресспен кеңесу қажеттігін айтты. Ван Бюрен бұл мәселені 1834 жылдың 1 қаңтарына дейін кейінге қалдыру туралы Маклейннің ұсынысын абайлап қолдады. Джексон бас тартты. Ван Бюренге ол былай деп жазды: "Осылайша, салымдарды Конгресс отырысынан кейінге дейін ұзарту - бұл [B.U.S.] қалаған әрекетті жасау, яғни қоғамды қиын жағдайға түсіру, мемлекеттік банктерді жою және мүмкін болса, Конгресстің ықпалына ене білу және үштен екісін алып, Банкті қайта жаңарту". Ван Бюрен бас иді. Джексонның ұстанымы Дюэннің ғана емес, сонымен қатар Маклейн мен Соғыс министрі Льюис Кастың наразылығын тудырды. Осы артықшылықтар бойынша Дюэнмен бірнеше апта бойы жанжалдасқаннан кейін, Джексон салымдарды алып тастау уақыты келді деп шешті. 18 қыркүйекте Льюис Джексоннан егер Конгресс салымдарды қалпына келтіру туралы бірлескен қаулы қабылдаса, ол не істейтінін сұрады. Джексон: "Мен оған вето қоямын" деп жауап берді. Содан кейін Льюис Конгресс оның ветосын жоққа шығарса, не істейтінін сұрады. "Осындай жағдайда, - деді ол, тұрып, - онда, мырза, мен президенттікке отставкаға кетемін және Эрмитажға қайтамын". Келесі күні Джексон Дюэннің шешім қабылдағанын білу үшін хабаршы жіберді. Дюэн 21-ге дейін уақыт сұрады, бірақ Джексон дереу әрекет етуді қалағандықтан, Эндрю Донелсонды жіберіп, бұл жеткіліксіз екенін және келесі күні Блэрдің "Глобусында" салымдарды алып тастау ниеті туралы жариялайтынын айтты. Келесі күні "Глобус" газетінде салымдар 1 қазаннан бастап немесе одан бұрын алынып тасталатыны туралы хабарлама жарияланды. Министр Дюэн Джексонмен келісімге келе алмаса, отставкаға кететінін уәде еткен еді. Джексонның бұл уәдесі туралы сұрағына ол: "Мен мұны ойсыз айттым, мырза, бірақ мен қазір осы жолға баруға мәжбүрмін" деді. "Глобустың" шабуылынан кейін Дюэн Джексон тарапынан бірнеше күннен кейін, 1833 жылдың 22 қыркүйегінде, жұмыстан босатылды. Екі күннен кейін Маклейн мен Кас Джексонның кеңесін елемегендігіне көз жеткізіп, Президентпен кездесіп, отставкаға кететінін ұсынды. Ақырында олар өз департаменттерімен айналысып, Банктің беделін арттыратын ешнәрсе айтпаған жағдайда қызметте қалуға келісті. Бас прокурор Тани ол үшін салымдарды аударуға уәкілеттік беру үшін дереу Қаржы министрі болып тағайындалды және ол Кендаллды алып тастауға жауапты арнайы агент етіп тағайындады. Әскери-теңіз министрі Леви Вудберидің көмегімен олар 25 қыркүйекте жарияланған ұлттықтан салымдық банкингке ресми көшуді жариялаған бұйрық дайындады. 1 қазаннан бастап барлық болашақ қаражат таңдалған мемлекеттік банктерге орналастырылады, ал үкімет өзінің қалған қаражатын B.U.S.-тан операциялық шығыстарды жабу үшін пайдаланады, олар таусылғанша. Егер B.U.S. қарсы шараларға барса, әкімшілік бірқатар мемлекеттік банктерді аударым ордерлерімен жасырын түрде жабдықтауға шешім қабылдады, бұл қаражатты B.U.S.-тан оларға аударуға мүмкіндік береді. Бұл тек B.U.S.-тан келген кез келген жауырық әрекеттерге қарсы қолданылуы керек еді.
183334 жылы кен орындарын және паниканы жою
Тейни, уақытша қазынашылық хатшысы ретінде, Банктің төрт тоқсандық бөлігінде бөлінген мемлекеттік депозиттерін алып тастауды бастады. Федералдық қаражатты алуға таңдалған мемлекеттік банктердің көпшілігі Джексон партиясының көрнекті мүшелерімен саяси және қаржылық байланыста болды. Оппозиция бұл банктерді "жануарлар банктері" деп атай бастады, себебі олардың көпшілігі Джексон әкімшілігінің мүшелері ойлап тапқан жануарларға арналған жобаларды қаржыландырды. Тейни Б.А.Қ.-ның жазалау шараларын тудырмау және орталық банктың реттеушілік ықпалын тым күрт жоймау үшін, депозиттерді алып тастау процесінде сақтықпен әрекет етуге тырысты. Ол бес мемлекеттік "жануарларға арналған" банкке АҚШ қазынашылығының кепілдігімен жалпы сомасы 2,3 миллион доллар болатын вексельдерді ұсынды. Егер Биддл мемлекеттік банктердің біріне қағаз ақшаны ұсынса және ақшалай төлем талап етсе, банктер оған депозиттерді Банктен алуға және өтімділігін сақтауға мүмкіндік беретін вексельдерді ұсына алатын еді. Алайда, банктердің бірі Б.А.Қ.-ның резервтерін ертерек пайдаланып, спекуляциялық кәсіпкерлікке қатысты. 1834 жылдың шілдесінде жарияланған Сенат есебіне сәйкес, кем дегенде екі депозиттік банк Демократиялық партия газеттерінің редакторлары, жеке тасымалдау фирмалары және Пошта департаментінің жоғары лауазымды қызметкерлері қатысқан жанжалға ұшырады. Джексон өзінің саясаты "Мистер Биддл мен оның Банкін қой сияқты тыныш және зиянсыз" ететінін болжады. Биддл Сенатты депозиттерді қалпына келтіру үшін бірлескен қаулылар қабылдауға шақырды. Ол Палатаны қаулыларды қабылдауға мәжбүрлеу үшін "сыртқы қысымды" қолдануды жоспарлады. Клей күмән білдірді. Тарихшы Ральф Кэттерлл былай деп жазады: "1832 жылы Биддл "сайлау науқаны үшін ештеңе сезінбеген" сияқты, 1833 жылы Генри Клей де банк үшін аз немесе ештеңе сезінбеді". Вебстер және Джон Кэлхун Клейден бөлінді. Вебстер Банкті 12 жылға лицензиялау жоспарын жасады, ол Биддлдің қолдауын алды, бірақ Кэлхун 6 жылдық лицензияны қалады, және олар келісімге келе алмады. Ақырында, Биддл депозиттерді алып тастауға байланысты дауға сақтықпен және кекшілдікпен жауап берді. 1833 жылдың 7 қазанында Биддл Филадельфияда Банк директорлар кеңесімен кездесу өткізді. Ол Банктің ақшалай резервтерін жинақтау үшін алдағы айларда пайыздық ставкаларды көтеретінін мәлімдеді. Сонымен қатар, Биддл жеңілдіктерді азайтып, несиелерді талап етті және мемлекеттік банктерден Б.А.Қ.-қа берешегін өтеуін талап етті. Бұл, кем дегенде, Банктің ресурстары мен жалғаса бермелі кірістілігіне қауіп төндіретін бірнеше факторларға орынды жауап болды. Джексонның ветосы және жаңа федералдық лицензия алу мүмкіндігінің төмендеуі Банктің істерін тез арада аяқтау керектігін білдірді. Содан кейін мемлекеттік депозиттерді алып тастау, Джексондықтардың Кентуккидегі филиалдарда банк операцияларын жасау арқылы Банктің беделін және төлем қабілетін саботаждауға тырысқанын көрсететін конгресс куәлігі, бірыңғай валютаны сақтау жауапкершілігі, әкімшіліктің мемлекеттік борышты қысқа мерзімде өтеу мақсаты, нашар егін жинау және Банктің коммерциялық фирмаларға несие беруді және акционерлерге дивидендтерді қайтаруды жалғастырады деген үміт болды. "Бұл құрметті Президент, үндістердің басын шауып, судьяларды түрмеге жапқандықтан, Банкпен өз қалауын орындай аламын деп ойлайды. Ол қателеседі", - деді Биддл. Алайда, Биддлдің саясатының артында жазалаушылық ниет те жатты. Ол Конгресс пен Президентті жаңа Банк лицензиясы бойынша келісімге келуге мәжбүрлеу үшін қаржылық дағдарысты әдейі туғызды, бұл олардың Банктің қажеттілігіне жұртшылықты көндіретініне сенді. 1834 жылдың 27 қаңтарында Уильям Эпплтонға жазған хатында Биддл былай деп жазды:
Бастапқыда Биддлдің стратегиясы сәтті болды. Елде несие берудің қиындауынан кәсіпорындар жабылып, адамдар жұмыссыз қалды. Бизнес лидерлері депозиттерді алып тастаудың дефляцияның сөзсіз салдары екенін ойлай бастады, сондықтан олар Банкті қайта лицензиялау туралы петициялармен Конгрессті толтырды. Желтоқсан айында Президенттің кеңесшілерінің бірі Джеймс Александр Гамильтон Нью-Йорктегі бизнестің "нағыз қиын жағдайда екенін, тіпті банкротқа жақын екенін" айтты. Кэлхун қаржыны алып тастауды атқарушы биліктің конституциялық емес кеңейтілуі деп айыптады. Ол Джексонды қаржы мәселелерінде білімсіздікпен айыптады. Алайда Джексон американдық сайлаушылардың басым көпшілігі оны қолдайды деп сенді. Олар Банктік конгрессмендер оны депозиттерді алып тастағаны үшін импичмент жасауға тырысқан жағдайда Конгрессті оның жағына шығуға мәжбүрлейтін еді. Джексон, Конгресс сияқты, қаржылық қиындықтарды жеңілдету үшін бірдеңе жасауын сұрап, петициялар алды. Ол оларды Биддлге жіберу арқылы жауап берді. Нью-Йорк делегациясы штаттың саудагерлерінің кездесетін мәселелері туралы шағымдану үшін оның қабылдауына келгенде, Джексон былай деді:
Николас Биддлге барыңыз. Бізде мұнда ақша жоқ, джентльмендер. Биддлдің барлық ақшасы бар. Оның қазіргі уақытта қазынасында миллиондаған ақшалай ақша жатыр, бірақ сіздер маған банкрот болудан құтылу үшін келесіздер. Мен сіздерге, джентльмендер, бәрі саясаттан туындады демеймін. Адамдар Джексонның кеңесін орындап, Биддлге барды, ол "қаладан кеткенін" анықтады. Биддл Банктің "елге көмектесу туралы кез келген ұсақ-түйек сөздермен міндетінен бас тартуын" қабылдамайды. Одан көп ұзамай, Глобде Джексон ақша туралы әңгімелесу үшін оған енді делегациялар келмейтіні жарияланды. Демократиялық партияның кейбір мүшелері Джексонның 1836 жылы бітетін Банкті атқарушы билік құралдарымен тоқтату әрекетінің даналығы мен заңдылығына күмән келтірді. Бірақ Джексонның стратегиясы ақырында жеміс берді, өйткені қоғамдық пікір Банкқа қарсы бұрылды.
Виг партиясының пайда болуы және президент Джексонның сынға алынуы
1834 жылдың көктемінде Джексонның саяси қарсыластары – Ұлттық республикашылдар, антимасондар, евангелистік реформаторлар, штаттардың құқықтарын жақтаушылар және кейбір Б.У.С. Джексондықтар жаңа саяси партия құру үшін Нью-Йорк штатының Рочестер қаласында бас қосты. Олар өздерін вигтер деп атады, бұл атау британдық партияның сол аттас атауымен байланысты болды. Британ вигтері монархияға қарсы болғандай, американ вигтері президенттің тираниясы деп санайтын әрекеттерін сынады. Нью-Йорк саудагері Филип Хоун бұл терминді Джексонға қарсыларға қатысты қолданған алғашқы адам болуы мүмкін, және ол Клей 14 сәуірде Сенатта сөйлеген сөзінен кейін одан әрі танымал болды. "Метемпсихоз сияқты", – деп әжуалады Блэр, "ескі торилер енді өздерін вигтер деп атайды". Джексон және министр Тейни Конгреске депозиттерді алып тастауды қолдауға шақырды, Биддлдің кредиттің уақытша тоқтатылуын әдейі жасауы орталық банк елдің мемлекеттік депозиттерін сақтауға лайық емес екенін көрсетеді деп мәлімдеді. Вигтер бақылап отырған Сенат Джексонға наразылық білдіру үшін оны айыптауға тырысты. Шабуылға жетекшілік еткен Генри Клей Джексонды "көктемдік Цезарь" деп сипаттады, ал оның әкімшілігін – "әскери диктатура" деп атады. Джексон Клейді "белгісіз және мас адам сияқты ашуға толы" деп жауап берді. 28 наурызда Джексон АҚШ Конституциясын бұзғаны үшін 26–20 дауыспен ресми түрде айыпталып, жазаланды. Бұл үшін депозиттерді алып тастау және Дуэнді қызметтен босату себеп болды. Қарсыластар бір-бірін халықты өкілдік етуге құқылы емес деп айыптады. Джексондық демократтар сенаторлар оларды таңдаған штаттық заң шығарушы органдарға қарыздар екенін атап көрсетті, ал вигтер басшыны сайлаушылар емес, халықтың тікелей дауысымен сайланғанын көрсетті. Джексондық демократтар бақылап отырған Өкілдер палатасы басқаша әрекет етті. 4 сәуірде ол мемлекеттік депозиттерді алып тастауды қолдайтын қаулылар қабылдады. Ways and Means комитетінің төрағасы Джеймс К. Полк басшылығымен палата Банкті "қайтадан лицензиялауға болмайды" және депозиттерді "қайтаруға болмайды" деп жариялады. Ол депозиттік банктерге фискалдық агенттер ретінде жұмыс істеуге рұқсат беруді жалғастыруға және Банк паниканы әдейі тудырғанын тексеруге дауыс берді. Джексон бұл қаулылардың қабылдануын "ұлы жеңіс" деп атады, өйткені ол Банктің жойылуын іс жүзінде бекітті. Конгресс талап еткендей, палата комитетінің мүшелері Филадельфияға Банкті тергеуге келгенде, оларды банк директорлары құрметті қонақтар ретінде қарсы алды. Директорлар көп ұзамай мүшелер Банктің кітаптарын тексеру мақсатын жазбаша түрде көрсетуі керек екенін жазбаша түрде мәлімдеді, содан кейін ғана оларға беріледі. Егер жарғыны бұзу туралы айыптама қойылса, нақты айыптама айтылуы тиіс. Комитет мүшелері бұдан бас тартты, сондай-ақ оларға ешқандай кітап көрсетілмеді. Содан кейін олар нақты кітаптарды сұрады, бірақ оларды алуға 10 айға дейін уақыт кетеді деп естіді. Ақырында олар нақты кітаптарға сотқа шақыру қағаздарын алуға қол жеткізді. Директорлар бұл кітаптарды ұсына алмайтындарын, өйткені олар Банктің иелігінде жоқ екенін мәлімдеді. Тергеу әрекеттері сәтсіз аяқталып, комитет мүшелері Вашингтонға оралды. Биддлдің пікірінше, Джексон Банктің жарғысын бұзып, мемлекеттік депозиттерді алып тастады, яғни мекеме қоғамдық мүдделерді қорғау және ұлттық экономиканы реттеумен айналысатын орталық банк ретінде жұмыс істеуін тоқтатты. Содан бері Биддл саясатты жасағанда тек Банктің жеке акционерлерінің мүдделерін ғана ескеретін болды. Комитет мүшелері өздерінің қорытындыларын палатаға жеткізген кезде, олар Биддл мен оның әріптестерін Конгреске "қарсылық көрсеткені" үшін тұтқындауды ұсынды, бірақ бұл күш-жігер сәтті болмады. Дегенмен, бұл оқиға Банкке қатысты қоғамдық пікірдің одан да төмендеуіне себеп болды, көптеген адамдар Биддл конгресс мандатын әдейі бұзғанына сенді. Демократтар кейбір сәтсіздіктерге ұшырады. Полк Ұлыбританияға министр болып тағайындалған Эндрю Стивенсонның орнына палата спикері болып сайлануға түсті. Оңтүстік тұрғындары оның Ван Бюренмен байланысын анықтағаннан кейін, ол Теннессиден келген Джон Белл, Джексонның алып тастау саясатына қарсы болған демократтан жеңіліс тапты. Осы арада вигтер Джексонның бірнеше кабинетінің тағайындалған адамдары, көптеген айлар бойы өз қызметтерінде болғандарына қарамастан, Сенатпен ресми түрде ұсынылып, бекітілуі керек екенін айта бастады. Вигтер үшін бұл әбден конституцияға қайшы болды. Конгресс сессиясы кезінде тағайындалған және Сенатпен бекітілмеген кабинет мүшелеріне Меклейн Сыртқы істер министрі, Бенджамин Ф. Батлер Бас прокурор және Тейни Қаржы министрі кірді. Меклейн мен Батлер оңай бекітілмек, бірақ Тейни жауласып алған Сенат тарапынан сөзсіз қабылдамайтын еді. Джексон осы үш тағайындаманы бірден ұсынуға тиіс болды, сондықтан ол оларды Сенат сессиясының соңғы аптасына дейін, 23 маусымға дейін ұсынуды кейінге шегерді. Күтілгендей, Меклейн мен Батлер бекітілді. Тейни 28–18 дауыспен қабылданбады. Ол дереу отставкаға кетті. Тейнидің орнына Джексон Вудбериді тағайындады, ол депозиттерді қолдағанмен, 29 маусымда бірауыздан бекітілді. Осы арада Биддл Сенатты Стивенсонды Ұлыбританияға министр етіп тағайындамауға шақырып, Уэбстерге хат жазды.
АҚШ банкі құлдырауы
1834 жылы экономика айтарлықтай жақсарды. Биддл өзінің қысқарту саясаты үшін ауыр сынға ұшырады, тіпті оның жақтастарынан да, сондықтан ол қысқартуларды жеңілдетуге мәжбүр болды. Банк Директорлар кеңесі шілде айында бірауыздан барлық қысқартуларды тоқтатуға дауыс берді. 1834 жылғы Ақша соғу туралы заң 1834 жылдың 28 маусымында Конгресспен қабылданды. Ол екі партияның, соның ішінде Калхун мен Вебстердің маңызды қолдауын алды. Заңның мақсаты – алтынның құнын төмендетуді болдырмау, алтын монеталардың нарықтық құнмен қатар жүруін және айналымнан шығарылмауын қамтамасыз ету болды. Алғашқы Ақша соғу туралы заң 1792 жылы қабылданды және алтын мен күміс монеталар арақатынасын 15:1 деп белгіледі. Саудалық бағалар шамамен 15,5:1 көрсеткішіне жақындады. Осының салдарынан, 10 долларлық алтын монетаның нақты құны 10,66 доллар мен 2/3 болды. Ол номиналды құнынан төмен бағаланғандықтан, айналымға сирек түсті. Заң бұл көрсеткішті 16:1 дейін көтерді. Джексон Банк қиын жағдайда болғандықтан, алтынды қауіпсіз түрде елге қайтаруға болатынын сезінді. Бірақ бұл Джексонның үмітінше сәтті болмады. Дегенмен, ол экономикаға оң әсер етті, сондай-ақ Еуропадағы жақсы егін жиналымы да осыған көмектесті. Нәтижесінде, Биддлдің қысқарту саясатынан басталган дағдарыс аяқталды. Джексон Банкті қайта лицензиялауға немесе жаңасын құруға дайын екенін білдірді, бірақ ең алдымен депозиттік банктік жүйедегі "экспериментіне" әділ баға беруге рұқсат беруді талап етті. Банкті қолдаушылардың цензурасы – олардың соңғы әрекеті болды, және көп ұзамай жағдай өзгерді. Американың қаржы орталықтарындағы бизнес көшбасшылары Биддлдің Джексонға қарсы соғысы, Джексонның Банкке қарсы соғысынан да зияндырақ екеніне көз жеткізді. Барлық қайта лицензиялау әрекеттері сәтсіздікке ұшырағандықтан тоқтатылды. Банктен қалған қаражатты қайтарып алғаннан кейін ұлттық экономика гүлденді, ал федералдық үкімет кедендік түсімдер мен мемлекеттік жерлерді сату арқылы барлық қарыздарын төлей алды. 1835 жылдың 1 қаңтарында Джексон бүкіл мемлекеттік қарызды төледі, бұл АҚШ тарихындағы бірінші және жалғыз осы сияқты жағдай. Бұл мақсатқа Джексонның қаражатты дұрыс пайдалануды жоюға бағытталған реформалары мен оның шамадан тыс деп санаған заңдарға вето қоюы арқылы қол жеткізілді. 1835 жылдың желтоқсан айында Полк Беллді жеңіп, Палата спикері болып сайланды. 1835 жылдың 30 қаңтарында АҚШ Президентіне жасалған алғашқы қастандық әрекеті АҚШ Капитолийінің жанында болды. Джексон Оңтүстік Каролина өкілі Уоррен Р. Дэвистің жерлеуінен кейін шығыс кіреберісі арқылы шығып бара жатқанда, Англиядан келген жұмыссыз үй бояушысы Ричард Лоуренс Джексонды екі тапаншамен атуға тырысты, бірақ екеуі де оқ атпады. Джексон өз таяғымен Лоуренске шабуыл жасады, ол ұсталып, қарусыздандырылды. Лоуренс оқ ату себебін әртүрлі түсіндірді. Ол Джексонды жұмысынан айырғаны үшін кінәлады. Ол президент өлгеннен кейін "ақша көп болатынын" (Джексонның Банкпен күресіне сілтеме) және ол "президент құлағанға дейін көтеріле алмайтынын" мәлімдеді. Соңында Лоуренс тергеушілерге өзінің 1485 жылдан бері қайтыс болған ағылшын королі – нақтырақ айтқанда, Ричард III екенін және Джексонның оның хатшысы екенін айтты. Ол ақылсыз деп танылып, психиатриялық емханаға жатқызылды. Джексон бастапқыда өміріне қастандық жасауға бірнеше саяси қарсыластарының қатысы болуын күдіктенді. Оның күдіктері ешқашан дәлелденбеді. 1837 жылдың қаңтарында Бентон Джексонның айыптауын Сенат жазбасынан жою туралы ұсыныс енгізді. Бұл шамамен 13 сағатқа созылған пікірталаспен басталды. Соңында дауыс беру өтті, нәтижесінде 25 дауысқа 19 дауыспен айыптау жойылды. Содан кейін Сенат хатшысы Сенат журналының түпнұсқа қолжазбасын алып, оны 1834 жылдың 28 наурызына, яғни айыптау қолданылған күнге дейін ашты. Ол жою туралы ұсынысқа сәйкес, айыптау туралы мәтіннің айналасына қара сызықтар салды және мәтіннің үстіне: "Сенаттың бұйрығымен, Иеміздің жылы 1837 жылдың 16 қаңтарында жойылды", - деп жазды. Содан кейін Джексон "жоюшылар" үшін үлкен кешкі ас ұйымдастырды. Джексон сол жылдың 4 наурызында қызметтен кетіп, оның орнына Ван Бюрен келді. Биддлдің тудырған дағдарысын ескере отырып, экономика 1830 жылдан 1837 жылға дейін бесiншi 6,6% жылдық өсімді көрсетті. 1836 жылдың ақпанында Банк Пенсильвания штатының заңдарына сәйкес жеке корпорацияға айналды. Бұл Банк жарғысының мерзімі бітуге бірнеше апта қалғанда болды. Биддл институтты таратуға жол бермеу үшін осы маневрді ұйымдастырды. Бұл Филадельфия филиалының жұмысын жалғастыруға мүмкіндік берді, бірақ шамамен 6 миллион доллар тұрады. Банкті сақтап қалуға тырысқан Биддл Еуропадан үлкен сомада ақша қарыздап алды және мақта нарығынан пайда табуға тырысты. Бірақ депрессия салдарынан (төменде қараңыз) мақта бағасы құлдырады, бұл бизнеске тиімсіз болды. 1839 жылы Биддл АҚШ Банкінің директоры лауазымынан кетті. Кейіннен ол шамамен 25 миллион долларға сотталды, бірақ қылмыстық сөздер бойынша тазаланды, бірақ өмірінің соңына дейін сот процестеріне қатысып өтті. Банк 1839 жылы төлемдерді тоқтатты. Тергеу оның операцияларындағы үлкен алаялықты көрсеткеннен кейін, Банк 1841 жылдың 4 сәуірінде ресми түрде жабылды.
1837 жылғы спекуляциялық бум және үрей
Джексонның B.U.S. -ті жойғаны кейбіреулердің пікірінше, 1837 жылғы дүрбелең деп аталатын үлкен қаржылық дағдарысқа әкелетін оқиғалар сериясын іске қосуға көмектесті. Бұл дағдарыстың бастамалары 1830-шы жылдардың ортасында экономикалық көпіршіктің пайда болуына байланысты, ол Джексонның екінші өкілеттігі кезінде қабылданған фискалдық және ақша-несие саясатынан пайда болды, халықаралық саудадағы өзгерістермен бірге АҚШ-та үлкен мөлшерде алтын мен күміс шоғырландырылды. Осы саясаттар мен дамулардың ішінде 1834 жылғы монеталық актінің қабылдануы, Мексика президенті Антонио Лопес де Санта-Аннаның іс-қимылдары және Биддл мен Баринг Бразерс, ірі британдық сауда банкі арасындағы қаржылық серіктестік болды. Британдықтардың акциялар мен облигацияларға инвестициялауы америкалық көлік компанияларын, муниципалдық және штаттық үкіметтерді капиталға айналдырды. Вудбери банктердің ақшалай қаражаттың мөлшерлемесі 1830-шы жылдардың басындағы деңгейге сәйкес болуын қамтамасыз етті. Алайда несие беру банктерде сақталған алтын мен күміс мөлшеріне тікелей байланысты болғандықтан, Құрама Штаттарға қымбат металдардың ағылуы американдық банктерді көбірек қағаз ақша басып шығаруға талпындырды. Осы жылдары ақша массасы мен айналыстағы банкноттардың саны едәуір өсті. Бұрынғы B.U.S. тарапынан қарастырылған реттеуші бақылаудан босатылған мемлекеттік жарғылық қаржы институттары жер сату, ішкі жақсарту жобалары, мақта өсіру және құлдықта жылдам экономикалық кеңеюге ықпал еткен тәуекелді несие беру практикасына кірісе бастады. 1820 жылдары жер сатудан федералды үкімет жылына орташа есеппен шамамен 2 миллион доллар табады. Бұл сан 1834 жылы 5 миллион долларға, 1835 жылы 15 миллион долларға, ал 1836 жылы 25 миллион долларға дейін өсті. 1836 жылы президент Джексон депозит және бөлу туралы заңға қол қойды, ол Қазынашылық департаментінің бюджет артығымен қаржыны елдің ішкі бөлігінде орналасқан әртүрлі депозиттік банктерге аударды. Қазынашылық хатшысы осы заңнаманың нәтижесінде депозиттік банктердегі несиелік талаптарды реттей алмады. Көп ұзамай Джексон Specie Circular-ға қол қойды, бұл 320 акрдан астам жерлерді сату үшін тек алтын мен күміс монетамен төлеуді талап ететін атқарушы бұйрық. Бұл екі шара да бағалы металдарды Атлантика жағалауынан батыс аймақтарға ауыстырды, елдің қаржы орталықтарын сыртқы шоктарға бейім етті. Тағы бір үлкен мәселе - Америка Құрама Штаттары, Египет және Үндістаннан келетін мақтаның мол өнімдері өнімнің артығын жасады. Мақта бағасының төмендеуі қаржылық паниканың көп зардабын тигізді. Бұл мақта түсімдері көптеген американдық несие құралдарына ғана емес, сонымен қатар Американың оңтүстік-батысында (сонда Луизиана мен Миссисипиде) қалыптасқан көпіршікке де байланысты болды. Оңтүстік плантаторлары көп көлемде мемлекеттік жер сатып алып, қарызын өтеуге тырысып, көбірек мақта өндірді. Джексонның екінші өкілеттік мерзімі ішінде мақта бағасы бірте-бірте төмендеді. 1836 жылдың соңында Англия банкі американдық мақта өндірушілерге несие беруден бас тарта бастады. Банк директорлары пайыздық мөлшерлемені 3 пайыздан 5 пайызға дейін көтерді және америкалық импорттық саудагерлерге бұрын берілген ашық сауда практикасының кейбірін шектеді. Директорлар олардың ақшалай қорлары төрт миллион фунтқа дейін азайып кеткеніне алаңдаушылық білдірді, олар мұны американдық бағалы қағаздарды сатып алу мен Англияны азық-түліктің көп бөлігін импорттауға мәжбүр еткен нашар өнімге кінәлады (егер азық-түлік импорты сауда тапшылығын тудырса, бұл ақшалай экспортқа әкелуі мүмкін). Бірнеше ай ішінде мақта бағасы толықтай төмендеді. 1837 жылдың наурыз айында Нью-Орлеандағы ірі мақта комиссиясы үйі Герман, Бриггс және Компания банкроттығын жариялады, бұл Нью-Йорк вексельдік брокерлік компаниясы Дж. Л. & С. Жозеф және Компанияны да солай істеуге итермеледі. Мамыр айында Нью-Йорк банктері ақшалай төлемдерді тоқтатты, яғни олар толық номиналды құнға ақшалай несие құралдарын өтеуден бас тартты. Келесі бірнеше жылда ішкі сауда төмендеді, банктер, теміржол және сақтандыру компанияларының акцияларының бағасы төмендеді, ал жұмыссыздық өсті. 729 банкінің 194-і өз есігін жапты. Өндірістік аудандардағы мыңдаған адам несиелер тоқтаған кезде жұмыссыз қалды. Шаруалар мен плантаторлар бағаның дефляциясынан және қарызды өтеудің спиральінен зардап шекті. 1842 жылдың жазында сегіз штат пен Флорида аумағы қарызын өтемеді, бұл халықаралық инвесторларды ашуға салды. Вигтер мен демократтар дағдарыс үшін бір-бірін кінәлады. Вигтер Джексонның specie circular-ын сынап, Банкті қайта жаңаруды талап етті. Демократтар circular-ды қорғады және паниканы ашкөз спекулянттарға кінәлады. Джексон circular-дың қажеттілігін мәлімдеді, өйткені жерді қағазбен сатып алуға рұқсат беру тек спекулянттардың ашкөздігін күшейтеді, осылайша дағдарысты нашарлатады. Оның сөзіне göre, circular-дың мақсаты – шамадан тыс спекуляцияны болдырмау.
Мұра
Банктік соғыс АҚШ-тағы банктік жүйенің мәртебесін толыққанды шешпеді. Ван Бюреннің 1837 жылғы экономикалық дағдарысқа берген жауабы – тәуелсіз қазынашылық құру болды, онда мемлекеттік қаражатты банктердің араласуынсыз мемлекеттік қызметкерлер басқаратын еді. Вигтер мен консервативті демократтардың коалициясы бұл заң жобасын қабылдаудан бас тартты. Тәуелсіз қазынашылық жүйесі тек 1840 жылы бекітілді. 1840 жылы Вигтердің кандидаттығынан сайланған Уильям Генри Харрисон, Конгресте көпшілікке ие болғандықтан, жаңа ұлттық банк құруды көздеп, Тәуелсіз қазынашылықты жойды. Бірақ Харрисон билікке келгеннен кейін бір ай өткен соң қайтыс болды, ал оның орнына келген Джон Тайлер Банкті қайта құруға бағытталған екі заң жобасына вето қойды. Ел қайтадан депозиттік банк жүйесіне оралды. Тәуелсіз қазынашылық 1846 жылы Полк президенттігі кезінде қайта құрылды. 1913 жылы Федералдық резерв жүйесі құрылғанға дейін АҚШ-та тағы да орталық банк жүйесі болмады. Роберт В. Ремини Банктің «саясатта қолданған күші тым зор болды. Ол жеке тұлғаларды сыбайлас жемқорлыққа тарту үшін тым көп ақша жұмсады. Сондықтан Джексон одан құтылуы керек деп ойлады. Бұл өкінішті, себебі бізге ұлттық банк қажет, бірақ оны бақылау қажет». Ол 1837 жылғы дағдарыстың Банктің құлауынан туындағанын жоққа шығарады, оны «жалпы әлемдік экономикалық құлдырау» деп сипаттайды, бірақ бұл дағдарысты «күшейткен болуы мүмкін» екенін мойындайды. Ричард Хофстадтер Банктің саясатқа тым көп араласатынын мойындайды, бірақ Джексонның оған қарсы соғыс ашуын сынап, «Биддл банкін жойып, Джексон жабайы аңдарды ұстауға арналған жалғыз тиімді тежеуді алып тастады, демократиялық үкіметке төнген қауіпті жойды, бірақ бұл үшін тым жоғары баға төледі. Ол Биддлдің бір дағдарысты, ал «сүйікті банктердің» екінші дағдарысты күшейтуіне себепкер болды және елді өзі мұра еткеннен де нашар ақша-несие жүйесіне итермеледі». Хофстадтер Шлезингердің Джексонның бағдарламасы «Жаңа келісімнің» алдағысы болды деген пікірін сынап, екеуінің де ерекше екенін айтады, себебі Джексон қаржы мен инфрақұрылымға үкіметтің араласуын азайтуды қаласа, Рузвельт көбірек араласуды қалаған. Хаммонд өзінің «Революциядан Азаматтық соғысқа дейінгі Америкадағы банктер мен саясат» еңбегінде Шлезингерді сынап, Банк пен Биддлдің әрекеттерін мақтайды, Джексонның оған қарсы соғысы 1913 жылы Федералдық резерв құрылғанға дейін емделмейтін экономикалық тұрақсыздық кезеңін тудырды деп мәлімдейді. Тарихшы Джон Мичэм Джексонның 2008 жылғы өмірбаянында Банктің жойылуы елдің мүддесіне қайшы келгенін айтады. Дэниел Уокер Хоу Джексонның қатаң ақша саясатын сынап, оның Банкке қарсы соғысы оның көптеген қолдаушыларын құраған қарапайым адамдарға «ешқандай пайда әкелмегенін» мәлімдейді. Оның пікірінше, үкімет ұлттық банктің тұрақтандырушы ықпалынан айырылып, инфляциялық қағаз ақшамен аяқталды. «Американың сәтсіздігі ұлттық банктің болашағын келісім арқылы және үкіметтік қадағалаудың күшін арттыру арқылы шешуге мүмкіндік болды», - деп жазады Хоу. «Джексон мен Биддл екеуі де елдің игілігі үшін тым қасарысқан. Ұлы банктік соғыс екі тараптың да жеңіліспен аяқталған қақтығысына айналды».