Кіріспе
Америкалық әрекет фильмдері сериясы
"Dirty Harry" – Сан-Франциско полиция департаментінің қылмыстық істер бөлімінің инспекторы "Dirty" Гарри Каллахан туралы американдық нео-нуар әрекет триллері фильмдері сериясы. Серияға бес фильм кіреді: "Dirty Harry" (1971), "Magnum Force" (1973), "The Enforcer" (1976), "Sudden Impact" (1983) және "The Dead Pool" (1988). Клинт Иствуд барлық бес фильмде Каллахан рөлін сомдап, "Sudden Impact" фильмін режиссерлік етті. Каллахан қылмыскерлер мен кісі өлтірушілерді ұстауға белгіленгенде, оның әдеттен тыс, зорлыққа толы және қатыгездікпен әрекет етуімен танымал. Сонымен қатар, фильм барысында оған әдетте қаза тапқан немесе ауыр жарақат алған серіктес тағайындалады.
"Қылай Гарри" (1971)
"Қылай Гарри" (1971) фильмін Дон Сигел режиссерлік етті, және Клинт Иствуд Гарри Каллахан рөлінде ойнады. Гарри сериялық кісі өлтіруші Скорпионды (Зодиак кісі өлтірушісінен шабыттанған) іздейді. Иствудтың тікелей сөйлейтін, конвенцияға бағынбаған детективтің көркем бейнесі оның келесі рөлдерінің стилін анықтады, ал фильмнің кассадағы сәттілігі оның төрт жалғасын жасауға алып келді. "Жалғыздыққа түскен полицей" тақырыбы кейін көптеген фильмдерде қайталанды. Фильмнің басында Каллахан банк тонаушысын қоршап алып, былай дейді: "Өзіңе бір сұрақ қою керек: 'Мен өзімді бақытты сезінемін бе?' Жарайды, сезінесің бе, қарақшы?". Бұл сөз қанаттанды, бірақ көбінесе "Сенің өзің бақытты сезінесің бе, панк?" деп қате айтылады; екінші фильм, "Магнум күші", Гарридің "Сен өзіңді бақытты сезінесің бе?" деп сұрауымен басталады. Ол 1971 жылғы "Қолыстағы скрипкашы", "Француздық байланыс" және "Алмастар мәңгілік" фильмдерінен кейін кірісі бойынша төртінші орында тұрды.
Магнум күш (1973)
Магнум Форс (1973) фильмін Тед Пост түсірген. Фильмнің негізгі тақырыбы – өз қолдарымен әділет орнату, ал сюжет соттан құтылған қылмыскерлерді аяусыз жазалайтын тәртіпсіз жол полициясының тобының айналасында өрбиді. Гарри қатал әдістерді қолдануға бейім болғанымен, айыпталушыларды қанды-қабақты өлтіруге төзбейді және сол кісі өлтірушілерді тоқтатуға бел буады. Осы фильмде Гарридің атақты сөзі: "Адам өзінің мүмкіндіктерін білуі тиіс".
"Қатқылаушы" (1976)
"Құқық қорғаушы" (1976) фильмін Джеймс Фарго түсірген. Бұл фильмде Гарри тәжірибесі жоқ әйел серіктесімен – инспектор Кейт Мурмен (Тайн Дейли) бірге жұмыс істейді (1976 жылы американдық әйелдерге көптеген полиция бөлімшелерінде патрульдік және жедел-іздестіру жұмыстарын атқаруға жаңа ғана рұқсат берілген еді). Олар өздерін "Халықтың революциялық соққы күші" деп атаған террористік ұйымға қарсы күреседі. Гарри, полиция қызметінің қауіп-қатерімен тәжірибесіз офицерлерді, ер немесе әйел болсын, таныстыруға қарсы. Ол кісі өлтіру бөлімін жаңа серіктесі үшін тым қауіпті деп санайды, себебі ол жақында кадрлар бөлімінде жұмыс істеген. Мур бастапқыда әрмен қана ынталы болғанымен, Гарри үшін өзін бағалы екенін тез дәлелдейді, жылдам жетіліп, Гарридің құрметіне ие болады.
Кенеттен әсер (1983)
"Кенетті соққы" (1983) фильмін Клинт Иствуд түсірген. Егде сап, бірақ әлі де ашулы Каллахан кісі өлтіру ісі бойынша із кесу үшін шағын қалаға жіберіледі. Бұл оны зорталған қызбен тікелей байланыстырады, ол өзін және комада жатқан қарындасын зорлағандардан кек алуды көздейді. Фильм Каллаханның "Еркіндік бер, менің күнімді жаса" деген атақты сөзімен ерекшеленеді.
Өлі тоған (1988)
"Өлі бассейн" (1988) фильмін Бадди Ван Хорн түсірген. Гарри өзі атақты адамдардың өліміне тікелей тікелей ставка жасалатын "өлілер тобының" нысаны екенін біледі. Біреу ойынды бұрмалауға тырысады, бір ойыншының тізіміндегі атақтыларды өлтіру арқылы. Гарридің осы фильмдегі сүйікті сөзі: "Ешқандай сәтің жоқ". Осы фильмнен кейін Иствуд өзінің жасының (1988 жылы 58 жаста) Гарри кейіпкерін пародияға айналдыратынын сезіп, "Киелі Гарри" рөлінен бас тартты.
Актерлік құрам
Фильмдер: "Жалған қаһарман" ("Dirty Harry"), "Күшті ұстаным" ("Magnum Force"), "Орындаушы" ("The Enforcer"), "Кенетті әсер" ("Sudden Impact"), "Өлімдік бассейн" ("The Dead Pool") 1971 1973 1976 1983 1988 Гарри Каллахан Клинт Иствуд Фрэнк ДиДжорджио Джон Митчем Мэр Джон Вернон Джон Кроуфорд Ал Бресслер Гарри Гуардино Гарри Гуардино Скорпио Энди Робинсон Чико Гонсалес Рени Сантони Банк тонаушысы Альберт Попвелл Лейтенант Нил Бриггс Хэл Холбрук Чарли Маккой Митчелл Райан Джон Дэвис Дэвид Соул Ред Астрахан Кип Нивен Майк Граймс Роберт Урих Фил Свит Тим Мэтесон Эрлингтон "Эрли" Смит Фелтон Перри Дж. Дж. Уилсон Альберт Попвелл Кейт Мур Тайн Дали Бобби Максвелл ДеВерэн Букуолтер Лало Майкл Каванаг Карл Дик Дурок Абдул Кеннет Бойд Мики Жоселин Джонс Әке Джон М. Г. Келли Үлкен Эд Мустафа Альберт Попвелл Дженнифер Спенсер Сондра Локк Мик Пол Дрейк Рэй Перкинс Одри Дж. Нинан Лестер Жаннингс Пэт Хингл Хорас Кинг Альберт Попвелл Капитан Джером МакКей Брэдфорд Диллман Капитан Бриггс Брэдфорд Диллман Лейтенант Доннелли Майкл Кьюри Саманта Уокер Патрисия Кларксон Питер Сван Лиам Нисон Ал Куан Эван С. Ким Харлан Рок Дэвид Хант Джонни Скверс Джим Кэрри
Күнә қаласы: сол сары бала
Sin City графикалық романдарының авторы Франк Миллер сұхбатында The Dead Pool фильмін ұнатпай, Sin City оқиғасының аркасын, "Сол сары ібіліс" атты туындысын жасағанын айтты. Миллер: "Мен "Кір Гарридің" соңғы фильмі "Өлі бассейн"ді көргенде, қатты ашуландым. "Бұл "Кір Гарри" фильмі емес, ештеңе емес, жалған жалғасы ғана" дедім. Сондай-ақ, "Бұл "Кір Гарри" туралы соңғы оқиға емес, мен сіздерге нағыз соңғы оқиғаны көрсетіп беремін" дедім. "Сол сары ібіліс" оқиғасындағы тағы бір кейіпкер – Нэнси Каллахан, оның аты Гарри Каллаханның құрметіне қойылған. Брюс Уиллис "Sin City" (2005) фильмінде "оқиғадағы Кір Гарри" Хартиган рөлін сомдады.
Қорғаушы
1985 жылы шыққан бұл фильм Джеки Чанның Америкада түсірген екінші толық метражды фильмі болды. Режиссер Джеймс Гликкенхаус бұл фильмді "Жалқы Гарри" фильмінің үлгісімен жасаған, сол фильмдерден шабыттанды.
Жаңадан келген
Клинт Иствудтың режиссерлік жəне басты рөлдерде ойнауымен, фильмде қарт, опылды полицей, Чарли Шин сомдаған жас полицеймен бірге жұмыс істейді. Фильм жарық көргеннен кейін, сыншылар мен көрермендер Иствудтың екі тұлғасының ұқсастығын байқады.
Гран-Торино
Иствуд 2008 жылы шыққан фильмде төрт жылдық үзілістен кейін актерлік өнерге қайта оралды. Ол сонымен қатар режиссерлік жасап, продюсерлікке қатысты, ал ұлы Кайл мен Джейми Каллуммен бірге фильмнің музыкасын жазды. Иствуд Уолт Ковальски рөлін ойнайды, ол жақында әйелін жоғалтқан, отбасынан шеттеген және әлемге ашулы корей соғысының ардагері. Уолттың жас көршісі Тао Ванг Лорды оның туысы, оның 1972 жылғы Ford Gran Torino көлігін ұрлап, оны бандиттік топқа қабылдау рәсімі ретінде қысым жасайды. Уолт ұрлыққа жол бермейді, содан кейін ол баламен және оның отбасымен қарым-қатынас орнатады. Биограф Марк Элиот Иствудтің рөлін «Аты жоқ адам, Кір Гарри және Уильям Маннидің біріктірілген бейнесі» деп сипаттады, «қартайған, циникке толы, бірақ қажет болған жағдайда күресуге әлі де дайын және қабілетті». Манола Даргис Иствудтің фильмдегі бейнесін «Кір Гарри» мен «Аты жоқ адаммен» салыстырып, «Гран-Торинода, кейіпкер ретінде емес, бірақ бір құбылыс ретінде Кір Гарри қайта келді. Ол фильмде, оның тақырыптарында, жоғары сапалы түсірілімдерінде және, әрине, Мистер Иствудтың бетінде көрінеді. Оның беті қазір монументалды, соншалықты қатты әжімдерге толы, ондағы әжімдер ондаған жылдар бойы болғандай, жай ғана қарт емес, тіпті тасқа айналған ағаш сияқты көрінеді». Клинт Иствуд және «Еркектердің жылауы» кітабының авторы Тания Модлески: «Көптеген сыншылар үшін «Гран-Торино» Иствудтың «Кір Гарри» бейнесінен түбірімен бас тартуының соңғы қадамы. Егер «Кешірілмеген» зорлық-зомбылық пен өздігінен әрекет етуге қатысты көзқарасында беймаз болса, «Гран-Торино» жалғыз, кекшіл батырдың әлсіздігін қабылдағандай көрінеді» және бұл әлсіздік «Волттың жаман адамдарды қару сияқты саусағымен көрсетуімен ерекше атап өтіледі». Хьюстон Chronicle газетінің Эми Бианколли: «Волт, «қарт әке» болса да, Кір Гарримен бірдей есімді болмаса да, оның дауысындағы қарқырақтылықты немесе оның әлемге деген көзқарасының келісімсіздігін жаңылыстыру мүмкін емес» деді. CNN-нің Том Чарти Уолт туралы: «Одан бұрынғы Иствуд батырлары сияқты, Уолт басқалар оған тәуелді екенін қабылдап, өз тәуелсіздігінен бас тартады» деді. The Grand Rapids Press газетінің Джон Серба Уолттың «ашулы, үмітсіз» екенін, Каллаханмен «моральдық нақтылық сезімін бөлісетінін», бірақ Уолттың «Каллаханға тән емес ақыл мен шаршаумен» толы екенін айтты.
Үй медиасы
Warner Home Video компаниясы "Қылай Гарри" фильмінің құқығына ие. Бес фильм DVD форматында үш рет қайта жаңартылды – 1998, 2001 және 2008 жылдары. Олар бірнеше DVD жинағында шығарылды. "Қылай Гарри" фильмдері 2008 жылы Blu-ray дискілерінде алғаш рет жоғары сапада көрсетілді. Warner компаниясының маркетингтік жоспарына сәйкес, "The Dead Pool" фильмі ғана жеке Blu-ray ретінде қолжетімді, ал қалған төрт фильмін жоғары сапада көруге ниеттенген жанкүйерлер жинақты сатып алуға тиіс. 2010 жылы барлық бес фильм "Clint Eastwood Dirty Harry Collection" атты Blu-ray жинағы ретінде жарық көрді.
Романдар
1980 жылдардың басында Warner Books компаниясы Дэйн Хартман псевдонімімен жазылған он екі кітап жариялады, олар "Лас Гарридің" оқиғаларын одан әрі дамытты. Романтар кейіннен 1990 жылдары француз тіліне аударылып, "Суперполицейлер жинағы" деп аталды.
Бейне ойындар
1995 жылы Williams Electronic Games (WMS) 1971 жылғы фильмнен шабыттанған Dirty Harry пинбол машинасы жасады. 4248 данасы өндірілді. Ерекшеліктеріне тапанша тұтқасы, ойын алаңындағы нысаналарды атуға арналған жылжымалы зеңбірек және Клинт Иствудтің өзі жазған арнайы дыбыстық шақырулар кіреді. Ойын режимдері, дыбыстар және нүктелік матрицалық анимациялар фильмдегі оқиғаларды, мысалы, көлік қуу, бардағы төбелес, бомбаны зейсіздендіру және "Сәтті сезіну" режимін көрсетеді. Dirty Harry – 1990 жылғы Dirty Harry фильмдер сериясына негізделген видео ойын. Ол фильмдер сериясына қатысты бірнеше сілтемелерді қамтиды. Dirty Harry, бастапқыда 2007 жылы шығару жоспарланған, 1971 жылғы осы аттас фильмге негізделген The Collective компаниясының жобасы болған, бірақ шығарылмаған видео ойын.