Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Австралиялық абориген ақсақалы Томми Джордж (шамамен 1928 жылдың 20 қыркүйегі – 2016 жылдың 29 шілдесі) Австралияның Квинсленд штатындағы Кейп-Йорк түбегіндегі Куку Тайпан руының ақсақалы болған. Ол Аву Лайя (Куку Тайпан тілі) тілінде еркін сөйлейтін соңғы адам еді.
Australian Aboriginal elder
Tommy George Sr. (c. 20 September 1928 – 29 July 2016) was an elder of the Kuku Thaypan clan on Cape York Peninsula, Queensland, Australia. He was the last fluent Awu Laya (Kuku Thaypan language) speaker.
Өмірбаян
Ол өзінің туған жерінде, Риниирру ұлттық саябағының жанында дүниеге келген. Бала кезінде ол және үлкен ағасы Джордж Масгрейв полиция мен әлеуметтік қызметкерлерден жасыру үшін станция иесі Фредерик Шеппардтың пошта сөмкелеріне тығылып отырған. Осының нәтижесінде олар өз халқымен бірге өсіп, дәстүрлі заңдар мен тілді, өз жерлерін басқару тәсілдерін және жерден күнкөріс табу жолдарын үйренді. Жақында олар дәстүрлі жерлерге үздіксіз иелік құқығын сәтті растап, Гно Кум (Саксби су қоймасы) жерлерінің бір бөлігін сақтап қалды. Олар бірлесіп Квинсленд штатының Лора қаласында «Анг Гнарра абориген корпорациясын», екі жылда бір рет өткізілетін дәстүрлі би және мәдениет фестивалін, дәстүрлі білімді жазу жобасын (Мулонг, Виктор Стеффенсенмен бірге) және Кейп-Йорк жер кеңесін құрды. Олар Лаура маңындағы әлемдік деңгейде танымал Квинкан тас суреттерін қорғау үшін күш салды, сондай-ақ арнайы орындарды, оның ішінде тас сурет галереяларын күзету міндетін атқарды. Олар өздерінің бұталар туралы білімімен, тілдерімен және салт-дәстүрлерімен зерттеушілер мен қонақтармен бөлісті. Олардың білімімен бөлісуге бір мысал – Солтүстік Финляндиядағы саам қауымдастықтарымен дәстүрлі білімді жазу әдістерін бөлісу жұмысы. Кейп-Йорк түбегіндегі дәстүрлі тіл, мәдениет немесе жер туралы ғылыми еңбектердің арасында олардың сараптамасын мойындамайтынын табу қиын. Сондай-ақ ол «Шәкер қап жобасы» атты қысқаметражды фильмде де түскен.
He was born in his own country, near Rinyirru National Park. As children, he and his elder brother, George Musgrave, were hidden in mailbags by the station owner, Fredrick Sheppard, to avoid removal by police and welfare officers. As a result, they were able to grow up with their own people, and learn traditional law and language, management practices of their country and how to live off the land. Recently, they were able to successfully claim continuous ownership of traditional lands, and retain custody of some land at Gno Coom (Saxby Waterhole). Together they founded the Ang Gnarra Aboriginal Corporation at Laura, Queensland, the biennial Laura Festival of Traditional Dance and Culture, the Traditional Knowledge Recording Project (Mulong, with Victor Steffensen) and the Cape York Land Council. They campaigned to protect the world renowned Quinkan rock art near Laura, where they carried out custodial duties for special places, including the rock art galleries. They shared their knowledge of the bush, their language and their customs with researchers and visitors. An example of the strength of their sharing was the work they did to share ways of recording traditional knowledge with Sámi communities in Northern Finland. It would be difficult to find a piece of scholarly work on traditional language, culture or country in Cape York Peninsula that does not credit their expertise. He is also in the short film, "The Sugar Bag Project".