Кіріспе

Chagres (ˈtʃaɣɾes), бір кездері Панама тасмуындағы Атлантика мұхитының басты порты болған, қазір Сан-Лоренцо бекінісінің (lang es) тарихи орнындағы құлаған ауыл. Бекініс қираған жерлері мен ауыл орны Колон қаласынан батысқа қарай 13 шақырым жерде, Шагрес өзенінің тегісіне қарап тұрған мүйісте орналасқан.

16 - 17 ғасырлар: Ашық жерлер мен бекіністер

1502 жылы төртінші және соңғы саяхатында Христофор Колумб Шагрес өзенін ашты. Қазынаға тартылған қарақшылар шамамен 1560 жылдан бастап Панаманың жағалауына шабуылдауды бастады. Лас-Крусес жолының (Камино Реал де Крусес) Атлантикалық бастығын қорғау үшін Испания Шагрес өзенінің құйылысында Сан-Лоренцо бекінісін салды. Бұл жұмыс 1598 жылы король Филипп II-нің бұйрығымен басталды. 1587 жылдан 1599 жылға дейін бекіністер теңіз деңгейіндегі артиллериялық батареяға айналды.

18-19 ғасырлар: құлдырау және қайта тууы

1739 және 1740 жылдары британдық адмирал Эдвард Вернон Портобело мен Шагредегі испан бекіністеріне шабуыл жасады. Бурбон реформаларымен Испания Портобелодағы саудадан бас тартып, Шагрестегі және ағын бойындағы Гатундағы бекіністерін нығайтты. Портобелоның маңызы төмендегенде, Шагрес оны аймақтың басты Атлантикалық порты ретінде басып өтті. Алайда, 18 ғасырдың ортасына қарай испандықтар аймақтың екі тас жолынан да бас тартып, Оңтүстік Американың төңкергінен, Хорн мүйісінен айналып өтуді жөн көрді. Бір ғасырдан астам уақыт бойы Сан-Лоренцо форты түрме ретінде пайдаланылды, немесе "Янки Шагрес" – түпнұсқа ауыл мен бекіністің қарсы жағасында бой көтерген, батыстың қарқынды даму кезеңіндегі қала. Шагрестің маңызының қайта жандануы қысқа ғана болды. Шагрес өзенінде бу кемелерінің пайда болуы 1853 жылы аймақты кесіп өтуге кеткен уақытты бірнеше күннен он екі сағатқа дейін қысқартты, бірақ 1855 жылы Панама теміржолының салынысы континенттер аралық саяхат уақытын шамамен үш сағатқа дейін азайтты. Осының нәтижесінде теміржолдың Атлантикалық терминалы Колон Панаманың Атлантикалық портына айналды, ал Шагрес маңыздылығын жоғалтты. Сан-Лоренцо форты 1908 жылдан бері мемлекеттік қорғауға алынған. Қазіргі уақытта Сан-Лоренцо фортының қираған қалдықтары мен Шагрес ауылының орны Сан-Лоренцо қорғалған аймағының құрамында, бұрынғы Канал аймағының аумағында орналасқан. 1980 жылы ЮНЕСКО Сан-Лоренцо фортын, солтүстік-шығысқа қарай шамамен 48 шақырым қашықтықта орналасқан Портобело бекіністі қаласымен бірге "Панаманың Кариб теңізі жағындағы бекіністер" деген атаумен Дүниежүзілік мұра нысаны деп жариялады. Ұйым бұл бекіністерді былай сипаттайды: "Кариб теңізінің жағалауындағы Панаманың бұл форттары – 17 және 18 ғасырлардағы әскери сәулет өнерінің тамаша үлгілері, олар Испания королінің Атлантикалық сауданы қорғау үшін салған қорғаныс жүйесінің бір бөлігі болып табылады."

Көркем шығармаларда

Ричард Адамстың «Кеме мысығының испан Мэніндегі оқиғалары мен батырлық істері: Алькестистің қайғылы жоғалуы және Шагрес портының таңқаларлық өртелуі» атты балалар кітабында Шагрес маңызды орын алады.