Кіріспе

Сан-Хуан қаласындағы бекініс, Пуэрто-Рико

Сан-Кристобаль Кастильосы – Пуэрто-Риконың Сан-Хуан қаласындағы бекініс. Оны испандықтар ескі Сан-Хуанның тарихи қаласына қарсы құрлықтан жасалған шабуылдардан қорғау үшін салған. Бұл Сан-Хуан ұлттық тарихи орнының бөлігі. Сан-Кристобаль Кастильосы – испандықтардың Жаңа әлемде салған ең ірі бекінісі. 1783 жылы құрылысы аяқталғанда, ол шамамен 27 акр жерді алып, Сан-Хуан қаласын ішінара қоршап алған. Сан-Кристобальға қалаға кіру екі есікпен жабылып тұрды. Аймақта шамамен жүз жылға жуық бейбітшілік орнағаннан кейін, қабырғалы қалаға кіретін және одан шығатын көлік қозғалысын жеңілдету үшін 1897 жылы бекіністің шамамен үштен бірі бұзылды. Бұл бекініс бастапқыда Cerro de la Horca немесе Cerro del Quemadero деп аталған төбеде салынған, кейін испандықтардың Кіші Антиль аралдарындағы Сент-Кристофер аралынан ағылшын және голланд басқыншыларын қуған жеңісінің құрметіне Cerro de San Cristóbal деп өзгертілді. Ол кезде ол Пуэрто-Риконың аралдық аумақтық қорғанысының бір бөлігін құрады. Сан-Кристобаль Кастильосында испан отаршылдығы кезінде су сақтауға пайдаланылған бес цистерна бар. Олардың көлемі өте үлкен (24 фут биіктігі, 17 фут ені және 57 фут ұзындығы) және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бомбаға қарсы қоршау ретінде пайдаланылды.

Тарих

Сан-Кристобаль Кастильосы Испанияның Жаңа әлемде салған ең ірі бекінісі саналады. 1783 жылы құрылысы аяқталғанда, ол шамамен 27 акр жерді алып жатты. Оған кіретін жолдар екі қақпа мен көпірлермен қоршалған, бұл жер Сантьягоның ревеллині және Сантьягоның бастионы деп аталды. Астанаға көлік ағынын жеңілдету үшін бұл бөлім 1897 жылы бұзылды. 1634 жылы аймақта алғашқы қорғаныс құрылысы – Фортин-дель-Эспигон немесе Гарита-дель-Диабло салынды. 1765 жылы Сан-Кристобаль құрғақ ормен қоршалған мүйіз тәрізді құрылымға айналды, ол қала қабырғаларының жалғасы болды. Оның ең биік нүктесінде пушкаларды орналастыруға арналған платформа, яки Кабальеро-де-Сан-Мигель орналасқан. Сан-Кристобаль атын сол төбеден алды, онда қалаға құрлықтан жасалған шабуылдарға қарсы негізгі қорғаныс салынған, бірақ ол сонымен қатар солтүстік жағалауды да қорғады. Жұмыс аяқталған кезде ол Американың барлық аймақтарындағы ең кең аумақты испан бекінісіне айналды. 1759 жылы Карл III Испания тағына отырды және 1764 жылы фельдмаршал Александр О’Райли мен инженерлер – полковник Томас О’Дейли және Хуан Франсиско Местреге аралды мықты бекініс, бірінші дәрежелі қорғаныс етіп жасауға бұйрық берді. Бұл жоспарлар Англиямен соғысқа дайындық болды, ол болмай қалмайтын сияқты көрінді. Бұл бұйрық ағылшындардың Гавананы уақытша қоршауымен бірге орын алды. О’Райлидің реформалары нәтижесінде Сан-Карлос равелині және Ла-Тринидад контргардиясы салынды. Одан шығысқа қарай Эль-Абанико деп аталатын бекініс және теңізге қарап тұрған Ла-Принсеса батареясы салынды. 1788 жылы, патшаның қайтыс болған жылы, реформалар аяқталды. Қорғаныс өзінің тиімділігін дәлелдеді, өйткені 1797 жылы британдық генерал Ральф Аберкромби басқаратын жеті мың ағылшын әскерінің басып кіруіне тойтарыс беруге көмектесті.

Тарихи уақыт сызығы

1521 жылы Капаррадан келген испандықтар Сан-Хуан қаласын құрды. 1539 жылы Сан-Фелипе-дель-Моро және Ла-Форталезада порттың кіреберісіне бағытталған алғашқы бекіністі қорғаныстар салынды. 1595 жылы Сэр Фрэнсис Дрейк басқарып келген ағылшын әскері Сан-Хуанға шабуыл жасады, 25 кеме Эль-Мородан отқа түсті. Шабуыл аяқталған соң ағылшындар қашып кетті, бірнеше тұтқынды алып, бірақ шабуылдың себебі болған қазынаны таба алмады. 1625 жылы голландтар Сан-Хуанды құрлық жағынан басып алды. Сан-Кристобаль төбесіне құрлықтан болатын шабуылдарды болдырмау үшін қорғаныс құрылысын салуға бұйрық берілді. 1634 жылы Сан-Хуанның солтүстік-шығысындағы Сан-Кристобаль биіктігінде шағын үшбұрышты редут салынды. 1766–1783 жылдары корольдік инженерлер Томас О’Дали мен Хуан Франсиско Местренің басшылығымен Сан-Кристобальдің қазіргі күнгі құрылысының негізгі кезеңі жүргізілді. 1797 жылы Сан-Кристобаль Сер Ральф Аберкромби басқаратын 7000–13000 сарбаздық британдық шабуылшылардың Сан-Хуанға жасаған шабуылын тойтарды. Аберкромби әскері, Америкадағы испандық аумақтарға жасалған ең ірі шабуылдың бірі, Сан-Кристобальдан шамамен бір шақырымдай жердегі Эскамброн қорғанысында тоқтатылды, бұл орын Сан-Хуанның бірінші қорғаныс желісі ретінде де танымал; Сан-Жеронимо фортинін қараңыз. 1824 жылы Мария де лас Мерседес Барбудо, Пуэрто-Риконың алғашқы тәуелсіздік жақтасы болған саяси белсенді, яғни Пуэрто-Риконың тәуелсіздігін ынтамен қолдаған және Симон Боливар басшылығымен Венесуэла үкіметімен бірігіп, Пуэрто-Рикодағы испан отаршылдығына қарсы көтеріліс ұйымдастырды. Ол сотталып, Кубаға жер аударылатынша фортта тұтқын ретінде ұсталды. 1855 жылы Сан-Кристобаль артиллерия бригадасы испан тәжіне қарсы бүлік көтерді. Кастильо 24 сағатқа бүлікшілердің бақылауында болды, қақпалар қалаға бұрылып, қала тұрғындарының арасында үрей тудырды. 1897 жылы Сан-Хуанның кеңеюіне орын беру үшін Сан-Кристобальдан порттық доктарға дейінгі 18 ғасырға дейінгі қабырғалардың үлкен бөлігі жарылыс арқылы қиратылды. 1898 жылы 10 мамырда капитан Анхель Риверо Мендес Кастильо Сан-Кристобальдың оқ батареясынан USS Yale кемесіне қарсы оқ атып, Пуэрто-Риконың испан-американ соғысына қатысуын белгіледі. Сан-Кристобальдің артиллериялық ұшақтары 1898 жылғы 10 мамырдағы бір күндік бомбалау кезінде АҚШ әскери-теңіз кемелерімен шайқасты. Алты айдан кейін Париж шартының талаптары бойынша Пуэрто-Рико АҚШ территориясына айналды, осылайша испан-американ соғысы аяқталды. 1942 жылы АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан кезде әлі де әскери база ретінде қолданылып, Кастильо Сан-Кристобальдің ежелгі қорғанысына бетондық қораптар мен жер асты басқару орталығы қосылды. Су резервуарлары бомбалаудан қорғану үшін пайдаланылатын. 1949 жылы Сан-Хуан ұлттық тарихи орны жаңа әлемдегі ең әсерлі құрылым ретінде құрылды. 1961 жылы АҚШ армиясы ескі Сан-Хуан бекіністерінен шығып, олар АҚШ Ұлттық парк қызметінің қарауына берілді, тек музей ретінде сақтау үшін. 1983 жылы Сан-Хуан ұлттық тарихи орны Біріккен Ұлттар Ұйымымен Дүниежүзілік мұра ретінде жарияланды.

Ерекшеліктері

Қамал қызметкерлері жүргізетін экскурсиялар. Сан-Хуан және қамал туралы қысқа деректі фильм күні бойы көрсетіледі. Ежелгі қару-жарақтардың атыс демонстрациясы (айдың үшінші жексенбісі). Қамалдың әртүрлі бөлімдерін байланыстыратын кең туннельдер жүйесі. Қорғаушылар үйі және парад алаңы. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ армиясы салған артиллериялық бекет. 200 фунт салмақты нағыз минометтік снарядтар. Қамалдың ең биік нүктесі – Сан-Мигельдің рыцарі, ол қаланың толық панорамасын ашады. Әскерлер жаттығулар өткізген парад алаңының астындағы бес цистерна. Олар 716 000 галлон жаңбыр суын сақтай алады, бұл қамалдың бір жыл бойы сумен қамтамасыз етілуін қамтамасыз етеді. Әскер казармалары мен әскери киімдердің көрмесі. 1897 жылы Ревелин мен Сантьяго қақпасы бұзылғанға дейінгі толық кешенді көрсететін модель. Сувенирлер мен кітаптар сататын дүкен.

"Құдайдың үйі"

Сан-Хуанның бекіністі қабырғаларының көпшілігі әртүрлі жерлерде қарауылдық бұрыштарға (қарауылдар қораптары, испан тілінде "garitas") ие. Сан-Кристобаль бекінісіндегі қарауылдық бұрыштардың бірі "ла Гарита дель Дьябло" ("Шайтанның қарауылдық қорабы") деп аталады. Бұл қарауылдық бұрыш теңіз жағалауын күзетіп, күзетшілерді қорғайтын тиімді қарау орны болып табылады. Бұл қарауылдық қорап 1634 жылы салынған бекіністің ең көне бөліктерінің бірі. Бұл қарауылдық бұрышқа байланысты, ішінде сарбаздардың жоғалып кеткені туралы бірнеше аңыз бар. Алайда, көпшілік сенімге сүйене отырып, жергілікті әңгімелерде айтылатындай, жоғалып кеткен жалғыз сарбаз – Дина есімді әйелімен қашып кеткен Санчес есімді сарбаз болған.