Кіріспе

Өсімдіктерде терлеу ағысы – тамырлармен сіңіріліп, ксилема арқылы жапырақтарға тасымалданатын су мен ерітінділердің үздіксіз ағыны, ол субстоматалық қуыстың ауа/апопласт интерфейсінде буланып кетеді. Оны капиллярлық күш және кейбір өсімдіктерде тамыр қысымы қозғалтады. Басты қозғаушы күш – транспирация нәтижесінде топырақ пен субстоматалық қуыс арасындағы су потенциалының айырмашылығы.

Осмоз

Су топырақтан тамырларға осмос арқылы өтеді. Тамыр шаштарының ұзын және жұқа пішіні беттік ауданын арттырады, соның арқасында көбірек су енуі мүмкін. Топырақтағы су потенциалы тамыр шаштарының цитоплазмасынан жоғары болады. Тамыр шаштарының жасуша мембранасы жартылай өткізгіш болғандықтан, осмос процесі жүзеге асады; және су топырақтан тамыр шаштарына өтеді. Транспирация ағынының келесі кезеңі – судың ксилема тамырларына өтуі. Су кортекс жасушалары арқылы (тамыр жасушалары мен ксилема тамырлары арасында) немесе оларды айналып, жасуша қабырғалары арқылы өтеді. Содан кейін су ксилема тамырлары арқылы жапыраққа диффузия арқылы көтеріледі: тамырдың жоғарғы және төменгі бөлігі арасындағы қысымның өзгеруі. Диффузия ксилема тамырындағы су мен жапырақ арасындағы су потенциалы градиенті болғандықтан болады (су жапырақтан булану арқылы шығады). Бұл су жапырақ бойымен жоғары қарай диффузияланады дегенді білдіреді. Жапырақтардан судың жоғалуына байланысты ксилема тамырларының жоғарғы және төменгі бөлігі арасында да қысым өзгерісі болады. Бұл тамырдың жоғарғы бөлігіндегі су қысымын төмендетеді, нәтижесінде су тамырлармен жоғары қарай қозғалады. Транспирация ағынының соңғы кезеңі – судың жапыраққа өтуі, содан кейін транспирация процесі. Біріншіден, су ксилема тамырларының жоғарғы бөлігінен мезофилл жасушаларына өтеді. Содан кейін су жасушалардан буланып, жапырақ жасушалары арасындағы кеңістікке түседі. Осыдан кейін су жапырақтан (және бүкіл өсімдіктен) диффузия арқылы, жапырақ саңылаулары арқылы шығады.