Кіріспе

Дэвид Грейг бастапқыда азық-түлік дүкені болды, кейіннен Ұлыбританиядағы өсіп келе жатқан супермаркеттердің біріне айналды. Бастапқы бизнесті Солтүстік Лондонның Хорнси қаласындағы Грейг отбасы құрды. 1970 жылдары бұл бизнес алғаш рет Мидлендс аймағындағы Wrensons азық-түлік дүкендері желісіне сатылды, содан кейін біріктірілген топ Дэвид Грейг деген атқа ие болды. Біріктірілген компанияны британдық Fitch Lovell конгломераты сатып алып, ақырында топтың Key Markets супермаркет желісіне қосылды.

Дәуіт Грейгтің алғашқы компаниясы

Дэвид Грейг желісі 1870 жылы шотланд туған шкаф жасаушының әйелі, Мэри Грейг Хорнсидегі 32 High Street мекенжайында шағын дүкен ашқанда құрылған деп есептеледі. 1881 жылы оның ұлы Дэвид Грейг оған қосылып, сол жылғы халық санағында өзін «тауар сатушы» деп сипаттады. 1890 жыл шамасында Брикстонның жанындағы Лофбороу-Джанкшнде екінші дүкен ашылды. Бұл, мүмкін, 232 Coldharbour Lane мекенжайындағы дүкен болған, онда 2020 жылы желінің ерекше сериф қаріпімен жасалған «Brilliant cut» алтын жазуы бар ағаштан жасалған «Дэвид Грейг» фассады табылған. 1895 жылы Дэвид Грейг маргаринды май ретінде сатқандығы үшін айыпталды. Компания Англияның оңтүстігінде, соның ішінде Экзмут базарында, Лондонда, Виндзорда, Басингстокте және Клэктонда дүкендер ашып, кеңейе берді. Компанияның дүкендерін жобалау үшін архитектор Филипп Вуллат Хоумның қызметі пайдаланылды. 1928 жылы компания Лондонның Уотерлоо жолындағы 145 мекенжайында жаңа бас кеңсесін ашты, ол «Скотч Хаус» деп те аталды. Джон мен Мэри Сенсбери бір жыл бұрын Холборнда алғашқы азық-түлік дүкенін ашқан және бастапқыда олар дос болған. Алайда, екі отбасы арасында қарым-қатынас шиеленісіп, Грегс отбасының даму үшін жерлерді сатып алу туралы ауызша келісімді бұзды деген күдік туды. 1958 жылы Дэвид Грейг 86 жасында қайтыс болды, ал бизнесті оның ұлы Дэвид Росс Грейг басқарды. 1962 жылы компания ет және балық дүкендерінің желісі Colebrook & Co. компаниясымен бірікті. Компания инновациялық шешімдерді енгізе берді, майды металданған целлюлоза қаптамасына орауды алғаш рет қолданды. Дегенмен, 1971 жылы компанияның дүкендерінің саны 134-ке дейін азайды, ал айналымы 24 миллион фунт стерлингті құрады. 1971 жылы Wrensons Мидлендс аймағын қамтитын шағын азық-түлік дүкендерінің желісі болды, олардың айналымы шамамен 5 миллион фунт стерлингті құрады. Бизнес 1972 жылдың сәуір айында Мартин мен Питер Грин ағайындарынан 700,000 фунтқа сатып алынды, олар бұрын Adsega супермаркет желісін құрып, оны Tesco-ға сатқан болатын. Wrensons-ты сатып алғаннан кейін көп ұзамай Грин ағайындары Манчестердегі Т. Редманс дүкендерінің жетпіс дүкенін қосты. Осыдан кейін сол жылдың маусым айында Дэвид Грейг 10 миллион фунтқа сатып алынды, қаржыландыру Slater Walker компаниясынан түсті. Грейг отбасы бірнеше мүшелерінің қайтысы және мұраға байланысты үлкен салық төлеу қажеттігіне байланысты бизнесті сатуға мәжбүр болды. Жаңа Wrenson тобы қазан айында акционерлік қоғамға айналдырылды, акциялардың проспексісінде біріктірілген топтың 266 дүкені бар екені, оның 66-сы өзін-өзі қызмет көрсету форматында екені көрсетілді. Компания Грейгтің Бромли, Хай-Уайкомб, Мейденхед, Рамсгейт, Торквей және Плимут қалаларындағы дүкендерін 1,9 миллион фунтқа сатты, ал Уотерлоо жолындағы бұрынғы бас кеңсесі 3,25 миллион фунтқа сатылымға қойылды.

Дэвид Грейгке оралу және қайтыс болу

1973 жылы біріктірілген топ ресми түрде өзінің атауын Wrensons-тан David Greig Ltd-ге өзгертті, бірақ келесі жылы бөлшек сауда конгломераты Combined English Stores тарапынан сатып алуға ұсыныс түсті. 12,5 миллион фунт стерлингтік келісімге қол жеткізілді, бірақ Combined English Stores акционерлері келісімнен бас тартты, себебі Дэвид Грейгтің жоспарланған сауда көрсеткіштерінің дұрыстығына күмән туды. Алайда, сәуір айында басқарма азық-түлік өңдеу, көтерме сауда және бөлшек сауда конгломераты Fitch Lovell-ден 6 миллион фунт стерлингтік ұсынысты қабылдады. Келісім орындалды, ал Fitch Lovell дүкендерді 3,4 миллион фунтқа сату арқылы сатып алу бағасының жартысын қайтарып алды. 1976 жылға қарай David Grieg Stores 86 дүкенге дейін азайды, содан кейін Fitch Lovell-дің Key Markets тізбегімен қайта брендтелді. Брикстон қаласындағы 54-58 Atlantic Road мекенжайындағы David Greig дүкені қазірде супермаркет емес, бірақ "DG" әріптерін қамтитын фасады салыстырмалы түрде түпнұсқа күйінде сақталған. Толық атауы фасадан алынып тасталса да, ол дүкен кіреберісі алдындағы мозаикалық еденде көрініп тұр. Historic England ұйымы Дэвид Грейг дүкендерінің сақталған екі мысалын II дәрежелі мұражай ретінде тізімге енгізді – біріншісі 2000 жылы 177 Streatham High Road мекенжайындағы филиал (тізімдеме туралы толық ақпарат алу үшін: https://historicengland.org.uk/listing/the-list/list-entry/1380345?section=official-listing), екіншісі 2017 жылы No.65 Lordship Lane, East Dulwich мекенжайында. Екеуі де 19 ғасырдың соңына тән интерьерлерін сақтап қалған. 23 St Georges Street, Canterbury (қазіргі Superdrug) мекенжайындағы ескі David Greig ғимаратын 1952 жылы Robert Paine and Partners компаниясы жобалаған. 1995 жылы ол English Heritage ғимараттарды қорғау бағдарламасы бойынша мұражай ретінде тізімге енгізілді. Қабырғада оның негізін қалаушысы Дэвид Грейг және Дэвид Росс Грейгтің құрметіне арналған жазу бар. 1990 жылдары Superdrug дүкенді жөндеу кезінде мәрмәр ауыстырылғанда, жазуды қайта жасау үшін тас шебері шақырылды. Оны бүгінге дейін көруге болады. 1955 жылға қарайтын Canterbury дүкенінің түсірілімдері Лондонның Кино мұражайының қорында сақтаулы (HM0355 сілтеме нөмірі). Ол өзінің әйелі Ханна Сьюзеннің естелігіне арнап Уорвикширдегі Альсестерде де бір нысан салған. Қазіргі спорт, өнер және қоғамдық қызметтер орталығы "The Greig" деп аталады және Ханна Сюзан Грейг Мемориал Компаниясы Лимитед басқаруында. Отбасылық кесене Лондонның Бромли қаласындағы Magpie Hall Lane зиратында орналасқан. 2019 жылдың қараша айында қазіргі иелері жөндеу жұмыстарын жүргізгеннен кейін No.257 Old Kent Road мекенжайындағы David Greig дүкенінің тақтасы табылған.