Кіріспе

All Saints' Church – Нортгемптонширдегі Эрлс Бартон қаласындағы танымал ағылшын-саксон Англия шіркеуінің приходтық шіркеуі. Ғимараттың құрылысы Дания шапқыншылығынан кейін, шамамен 10 ғасырдың соңында салынған деп есептеледі.

Қалқа

Ерлз Бартондағы мұнара, бәлкім, бастапқыда мұнаралы ғибадатхана болған, жер қабаты шіркеудің негізгі бөлігі ретінде қызмет етіп, шығысқа қарай кішкентай шатыр тіркелген, мысалы, Бартон-на-Хамбердегі Санкт-Петер шіркеуіндегідей, шамамен сол кезеңде салынған. Мұнараның оңтүстік жағындағы есік, ал бастапқыда батыс жағындағы тағы бір ашылу сыртқа шығуға мүмкіндік берген. Жоғарғы қабаттар дін қызметкері үшін тұрғын үй ретінде немесе қазынаны сақтауға арналған қауіпсіз жай ретінде пайдаланылған болуы мүмкін, бірақ мұндай мұнаралар жанғыш ағаш едендері мен көптеген есіктері бар болғандықтан, викингтердің шабуылы кезінде қауіпті тұзаққа айналатыны айтылған. Ең жоғарғы қабатта қоңырау мұнарасы бар. Мұнара тас үйінділерден салынған және сыртынан жабынмен жабылған, тік әк тас пилястр жолақтарымен және тас өрнектерімен әсемделген. Мұнара бұрыштарындағы қабырғалар көлденең тақталарға орналастырылған ұзын тік квино тастарымен нығайтылған, сондықтан бұл «ұзақ және қысқа жұмыс» деп аталады. Мұнараның безендірілу әдісі англосаксондық архитектураға тән, ал безендірілген англосаксон мұнарасы – жергілікті құбылыс, оны Питербороның жанындағы Барнак және Нортгемптонширдегі Стоу Найн Черчес сияқты жерлерде кездестіруге болады. Қабаттар жоғары шығып тұратын тас қабырғалармен бөлінген, әр қабатта қабырғалар сәл жұқарып, әр қабырғада басқыш пайда болады. Тік пилястр жолақтары мұнараның бойымен жоғары қарай жалғасады және төменгі деңгейде тас аркалармен, ал жоғарғы деңгейде үшбұрышты безендірулермен келісіп, кейде тораптық өрнектер құрайды. 12 ғасырда мұнарадан тар англосаксондық шатыры бұзылып, оның орнына кеме салынған, сондықтан мұнара қазір батыс жағында тұр. Бұл кеме 12 ғасырдың соңында кеңейтіліп, 13- және 14 ғасырдың басында жаңартылған. Шатырдың шығыс бөлігі 13 ғасырға жатады.

Архитектуралық ерекшеліктері

Римдік әсер осы мұнараның есіктері мен терезелерінде жақсы көрінеді. Батыс жаққа қараған есікте, қабырғаның екі жағынан пиластр жолақтары жоғары қарай созылып, арка түрінде есік басынан жалғасады. Осы арканың ішінде, төртбұрышты тіреулерден басталатын доға тәрізді қалып орналасқан. Бұл тіреулер тік жолақты өрнекпен әшекейленген. Есік қанаттарының жанындағы қабырғалар үлкен, жалпақ тастардан қаланған, және қабырғаға тік бұрышпен орналасқан. Мұндай қабырға пішіні римдік дәуірден келген. Мұның мысалы ретінде, Хадриан қабырғасындағы Честер бекінісіндегі монша үйін қараңыз. Оңтүстік жақтағы төменгі қабаттағы терезелер балюстра тәрізді тіреулермен және доға тәрізді жоғары жағымен жасалған, ал терезе ашықтары крест пішіндес. Жоғарыдағы қоңырау мұнарасында балюстра тіреулері бар бес терезе орналасқан. Соқыр аркада тек әшекейлік мақсатта қолданылған, себебі аркалар мен үшбұрыштар тіреу қызметін атқармай, тек қана жіп тәрізді қабырғалардан басталады. Шындығында, Уорвик Родвелл Эрлс Бартон мұнарасындағы аркаданың "нашар үйлесімділігін" оның жай ғана әшекей екендігімен түсіндіреді. Родвелл бұл дизайн ағаш құрылымға негіделген, бірақ бөліктері дұрыс жиналмаған деген пікірде. Мұнарадағы терезелердің орналасуы үшбұрыштар мен пиластр жолақтарымен үйлесімді. Тас қолдану осы кезеңде мықты мұнаралар салуға мүмкіндік берді, ал оңай қазылып, кесілген тастар Эрлс Бартон сияқты мұнараларды осылай әшекейлеуге мүмкіндік берді. Барнак тас ломындағы әктас ағылшын-саксон дәуірінен бастап және орта ғасырлар бойы Питерборо және Эли сияқты шіркеулер мен соборларды салу үшін кеңінен қолданылған. Осы типтегі әктас бар жерлерде, Англияның барлық жерінде және Шығыс Англияда, тас тасымалданған жерлерде, ұзын және қысқа тас қалаумен және пиластр жолақтарымен жасалған ағылшын-саксон шіркеулері кездеседі. 1935 жылы Генри Бёрд 15 ғасырлық қызыл экранды суреттеді. Оның жоғарғы бөлігінде осы аймаққа тән бауыршақ түрлері бейнеленген.

Тарих

Барлық қасиеттілер шіркеуінің солтүстігінде, Эрлз Бартон аулындағы үйінді мен арық шіркеуге тікелей жақын орналасқан. Николаус Певснердің пікірінше, помещик шіркеуді өз жеріне тікелей тиістілік деп есептеп, оны бұзуды жоспарлаған. Нормандтар Англияны басып алғаннан кейін Уолтхоф есімді англосаксон Нортгемптонның алғашқы графы атанды. Ол I Уильямның қызы Джудитке үйленді, оған Буартон жері сыйға тартылды, кейін ол Эрлз Бартон деп аталды. Бұл үйінді поместье бөлігі болған болуы мүмкін. Барлық қасиеттілер шіркеуі бастапқыда монастырьға емес, поместьемен байланысты болған деген тұжырым жасауға болады. Нортгемптонширдегі Сулгрейвтегі шіркеудің жанында да жер жұмыстарының іздері табылды, онда англосаксондық залдың қалдықтары анықталды, яғни Барлық қасиеттілер шіркеуі салынған кезде поместьелермен байланысты шіркеулер кездесетін еді.