Кіріспе

Мексикалық суретші (1920–2006)

Хуан Сориано (шын аты Хуан Франсиско Родригес Монтойя; 18 тамыз 1920 – 10 ақпан 2006) – мексикалық суретші, кескіндемеші, мүсінші және театр өнеріндегі еңбектерімен танымал. Ол өте ерте жасынан-ақ дарынды бала ретінде көзге түсіп, оның туралы көптеген жазушылар шығармалар жазған. Ол Америка Құрама Штаттары мен Еуропаның қатар-қатар Мексикадағы Музео де Арт Модерно және Паласио де Беллас Артес сияқты маңызды орындарында көрмелер өткізді. Оның монументальді мүсіндерін Мексиканың түрлі аймақтарында және Еуропада да кездестіруге болады. Оның еңбектері үшін Мексиканың Ұлттық өнер сыйлығымен, «Chevalier des Arts et Lettres» орденімен және Францияның Құрмет Легионының мүшесі атағымен марапатталды.

Өмір

Сориано Гвадалахарада Хуан Франсиско Родригес Монтойя болып дүниеге келді. Әкесі Рафаэль Родригес Сориано, анасы Амалия Монтойя Наварро болған. Бала кезінен бастап ол өзін Хуан Сориано деп атай бастады, анасының әкесінің тегін артық көрді. Ол өзінің туған отбасын «ерекше» деп сипаттады.

Ол дарынды бала болды, 1933 жылы әпкесі оны суретші Альфонсо Мишель Мартинеске таныстырды, ол оған экспрессионизм және нео-барокко сурет салудың қазіргі стильдерін үйретті. Содан кейін Гвадалахарадағы «Эволюция» студиясында Франсиско Родригес «Каркалладан» оқыды, онда Рауль Ангиано мен Хесус Герреро Гальван да білім алды. Осы кезде ол Хесус Рейес Феррейраның үйіне және бизнесіне жиі баратын. Рейес оған өзінің шеберханасында сәнді орама қағазы жасау жұмысын тапсырды, бірақ Сориано бұл жұмыс қиын болғанын сезді. Дегенмен, осы уақыт оған Луис Барраган және Роберто Монтенегро сияқты өнерпаздармен танысуға, кітаптар мен журналдардағы еуропалық өнерді көруге және Рейес жинаған Хосе Мария Эстраданың портреттерін табуға мүмкіндік берді. Сориано алғашқы рет мұражайға барып, Хосе Васкончелос редакциялаған классикалық кітаптарды оқи бастады. Оның алғашқы көрмесі оған Хосе Чавес Морадо, Лола Альварес Браво және Мария Изкьердо сияқты суретшілермен танысуға көмектесті, олар оны 1935 жылы он бес жасында, қарындасы Мартамен бірге Мехико қаласына көшіп баруға ынталандырды. Хуан Сориано 2006 жылы 85 жасында Мексика қаласындағы Сальвадор Зубиран атындағы Ұлттық тамақтану институтында көптеген аурулар салдарынан қайтыс болды. Суретші өмірінде және қайтыс болғаннан кейін өнері мен еңбегі үшін көптеген сыйлықтар мен наградалар алды. 1950 жылы ол «Salón de Invierno» көрмесінде бірінші орынды жеңіп алды, ал 1957 жылы Халиско штатының үкіметінен Хосе Клементе Ороско сыйлығын алды. 1963 жылы Мехикодағы Хуан Хосе Арреола атындағы «Casa del Lago» театрдағы жұмыстарына арналған ретроспективалық көрме өткізді. 1976 жылы Францияның Кань-сюр-Мер қаласында өткен VII Халықаралық сурет фестивалінде жүлде алды. 1984 жылы «Instituto Cultural Cabañas» институтының «Алтын медалімен» марапатталды.

Өнер

Мексикалық мурализм қозғалысының екінші толқынының бір бөлігі саналатын Сорианоның туындыларына сурет салу, мүсін жасау, керамика, графика, иллюстрациялар, гобелендер, сондай-ақ Эжен Ионеско, Педро Кальдерон де ла Барка, Франсиско де Кеведо, Хуан Ибаньес және тағы басқалардың туындылары үшін костюмдер мен декорациялар жасау кіреді. Оның еңбектерін Октавио Паз, Карлос Пеллисер және Елена Понатовска сияқты көптеген жазушылар жоғары бағалаған, ал өнер сыншысы Луис Кардоса и Арагон оны «күлкіші, көрнекті ойлардың суретшісі» деп атады. MMAC – архитектор Хавьер Санчес Коррал басқаратын JSa Arquitectura компаниясының жобасы. Оның орналасқан жері Куэрнаваканың 1500 жылдық тарихы бар ерекше қаласы Аматитланды Куэрнаваканың тарихи орталығымен байланыстырып, қалалық өмірді жаңарып етіп көрсетеді. Бұл Морелос штатындағы ең ірі көрме алаңы болып табылады, ол уақытша көрмелерге арналған екі галереядан – Орталық галерея мен Кубтан, сондай-ақ көп салалы Ашық форумнан тұрады. Мұражайда кітапхана, мүсіндік бақ және қоғамдық бағдарламаларға арналған шеберханалар бар. Мұражай 300 миллион песоға салынды және Сорианоның 1200-ге жуық туындысын, оның ішінде мүсіндерін, суреттерін, сызбаларын және фотосуреттерін қамтиды. Мұражай ашылуына байланысты даулар туды. Ол ашылмас бұрын, Coordinadora Morelense de Movimientos Ciudadanos (Морелос штатының азаматтық қозғалыстарының үйлестірушісі) атты ұйым жобалық құны 195 миллион песодан 300 миллион песоға дейін өскенін мәлімдеп, сотқа шағымданып, талап қойды. Сонымен қатар, мұражай батыс аймағынан шыққан суретшінің туындыларын басымдықпен көрсетуге бағытталғандығын, ал жергілікті суретшілерді назардан тыс қалдырғандығын айтты. Мұражай ашылғаннан кейін жергілікті өнер қауымының өкілдері жаңа губернатордың мұражайға куратор таңдауы саяси себептерге (ол бұрынғыда жергілікті жануарларды бақылау қызметкері болған) негізделгенін, біліктілікке емес, айтты.