Екінші дүниежүзілік соғыстағы тұтқын лагері: Stalag XXI A
Stalag XXI-A
Екінші дүниежүзілік соғыстағы неміс әскерінің тұтқын лагері – Stalag XXI A (Острожешув). Польшалық, француз, британдық және басқа тұтқындар ұсталған. Тарихы, орналасқан жері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыстағы Германияның тұтқын лагері
World War II German prisoner of war camp
Stalag XXI A – Германия әскерінің Екінші дүниежүзілік соғысындағы тұтқынға алған лагері, ол неміс оккупациясы астындағы Польшаның Остшешуов қаласында орналасқан. Онда негізінен поляк, француз және британдық соғыс тұтқындары, сондай-ақ голланд, бельгиялық және югослав тұтқындары ұсталған. Бұл ХХІ әскери округіндегі төрт негізгі неміс тұтқын лагерінің бірі болды, Шюбиндегі Stalag XXI B, Вольштиндегі Stalag XXI C және Познаньдегі Stalag XXI D лагерлерімен бірге.
Stalag XXI A was a German Army World War II prisoner of war camp located in Ostrzeszów in German occupied Poland. It held mostly Polish, French and British POWs, but also Dutch, Belgian and Yugoslav. It was one of four main German POW camps in the Military District XXI, alongside the Stalag XXI B in Szubin, Stalag XXI C in Wolsztyn and Stalag XXI D in Poznań.
Дулаг
Лагерь 1939 жылдың қыркүйегінде, Польшаға басып кіргеннен кейін, поляктар үшін Дюлаг транзиттік лагері ретінде құрылды. Ол қаланың 30-дан астам ғимаратында және жерлерінде орналасқан. Шамамен 22 000 поляк әскери тұтқыны және 12 000 поляк азаматы осы лагерьден өтті. Сондай-ақ, Ниепокалоновтан келген францискандық монахтар да онда ұсталды, олардың ішінде кейіннен Аушвиц концлагерінде қаза тапқан және қазір католик шіркеуінің қасиеттісі саналатын Максимилиан Колбе болды. Лагерьдегі тығыздық өте жоғары болғандықтан жағдай нашар, азық-түлік жетіспеді, санитарлық жағдай нашар, ал медициналық көмек дерлік болмады. Неміс дәрігерлері жараланған немесе ауырған тұтқындарды зорлап, тіпті "дизентериямен ауыратын науқастарды аштықпен емдеуді" ұсынды. Тұтқындарға көмектесу үшін Острешовтың поляктары лагерь тұтқындарына азық-түлік, киім, аяқ киім, жамылғылар мен кітаптарды жасырып әкелді, сондай-ақ лагерьден қашуға көмектесті. Жаза ретінде немістер 1939 жылдың қыркүйек және желтоқсан айларында Острешовтан поляктарды алғаш рет қуды, ал Винариде поляктарды жаппай қырғынға ұшыратқан кезде қаладан бірнеше поляк кепілдікпен ұсталғандарды өлтірді. Көптеген поляк әскери тұтқындары әскери тұтқын мәртебесінен айырылып, Женева конвенцияларын бұзу арқылы мәжбүрлі еңбекке жіберілді. Яһуди тегінен шыққан поляк әскери тұтқындары яһудилер лагерлеріне депортацияланды.
The camp was established in September 1939, shortly after the invasion of Poland which started World War II, as a Dulag transit camp for Poles. It was located in over 30 buildings and places throughout the town. Some 22,000 Polish POWs and 12,000 Polish civilians passed through the camp. Also Franciscans from Niepokalanów were held there, including Maximilian Kolbe, who was later killed in the Auschwitz concentration camp and is now considered a saint of the Catholic Church. Conditions in the overcrowded camp were poor, food was scarce, sanitary conditions were bad and medical aid was practically nonexistent. There were cases of abuse of wounded or sick POWs by German doctors, and one even recommended "treating dysentery patients with starvation." To aid the prisoners, the Poles of Ostrzeszów smuggled food, clothing, shoes, blankets and books for the camp's inmates, as well as assisted in escapes from the camp. In retaliation, the Germans carried out the first expulsions of Poles from Ostrzeszów already in September and December 1939, and murdered a number of Polish hostages from the town during the large massacres of Poles in Winiary. Many Polish POWs were deprived of their POW status and sent to forced labour in a blatant breach of the Geneva Conventions. Polish POWs of Jewish origin were deported to camps for Jews.
Сталаг
1940 жылдың қаңтарында лагерь түрлі ұлттардан келген одақтас әскери тұтқындарына арналған Stalag XXI A тұтқындар лагеріне айналдырылды. Бастапқыда лагерьде поляктар ғана орналасты, бірақ 1940 жылдың мамыр айынан бастап француз, марокколық, алжирлік және француз Суданынан келген әскери тұтқындар да қамалды. 1940 жылдың тамызында Дюнкерк шайқасынан әкелінген британдық экспедициялық корпусының әскери тұтқындары лагерьге жеткізілді. Сонымен қатар, голланд, бельгиялық және поляк әскери тұтқындары да әкелінді. 1940 жылдың желтоқсанында көптеген поляк әскери тұтқындары басқа лагерлерге жер аударылды, ал 1941 жылдан 1943 жылға дейін тұтқындалған әскери тұтқындардың көпшілігі британдықтардан құралды. 1942 жылы лагерьге бірнеше югославтар да қамалды. Жергілікті поляктар поляк және басқа одақтас әскери тұтқындарына медициналық және санитарлық жабдықтармен, тіпті көрінбейтін сиямен көмектесіп, олардың лагерьдегі нақты жағдай туралы отбасыларына хат арқылы хабар беруіне мүмкіндік берді.
In January 1940 the camp was converted into the Stalag XXI A POW camp for Allied POWs of various nationalities. Initially only Poles were housed in the camp, but from May 1940, also French, Moroccan, Algerian and French Sudanese POWs were imprisoned there. In August 1940, British Expeditionary Force POWs from the Battle of Dunkirk were brought to the camp. Also some Dutch, Belgian and Polish POWs were brought there. In December 1940, most Polish POWs were deported to other camps, and from 1941 to 1943 Britons formed the majority of the detained POWs. Some Yugoslavs were imprisoned in the camp in 1942. Local Poles continued their assistance to Polish and other Allied POWs, by smuggling medical and sanitary supplies, and even invisible ink so that POWs could report the true conditions of the camp in letters to their families.
Қарсылық және қашу
1940 жылы наурыз айында Отандық армияның жергілікті бөлімі бес польшалық әскери тұтқынның лагерден қашуына көмектесті, сондай-ақ польшалық астыртын баспасөзді лагерге контрабанда арқылы кіргізді және британдық тұтқындарға радио әкелді.
A local unit of the Home Army resistance organization facilitated the escape of five Polish POWs from the camp in March 1940, and also smuggled Polish underground press to the camp, and smuggled a radio for the British POWs.
Тарату
1943 жылы тірі қалған әскери тұтқындар басқа жерлерге көшірілді, ал лагерь, Скокиден келген Oflag XXI C лагеріне орын ашу үшін таратылды. Оның тұтқындарының көп бөлігі норвегиялық офицерлерден тұрды.
In 1943, surviving POWs were moved to other locations, and the camp was dissolved to make space for the Oflag XXI C camp moved from Skoki. Its prisoners were mostly Norwegian officers.