Кіріспе

Иван Тургеневтің 1859 жылғы романы.

"Дворянское гнездо" (Dvoryánskoye gnezdó), сондай-ақ "Жұмыскерлер үйі", "Дворяндардың ұясы" және "Лиза" деп те аударылған, Иван Тургеневтің "Современник" журналының 1859 жылғы қаңтардағы санында жарық көрген романы. Бұл роман орыс қоғамы тарапынан зор қуанышпен қабылданды және 19 ғасырдың соңына дейін Тургеневтің ең даусыз және ең көп оқылатын романы болып қала берді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Романның басты кейіпкері - Федор Иваныч Лавретский, ол Түргеневпен көптеген қасиеттерді бөлісетін дворян. Алыстағы, ағылшыншыл ата мен өте жас кезінде қайтыс болған крепостной ананың баласы Лавретскийді отбасының ауылдағы қожалығында қатал қыз әпкесі тәрбиелейді. Лавретский Мәскеуде білім алады, ал ол жерде оқып жүргенде операда әдемі жас әйелді тыңдайды. Ол қыздың есімі Варвара Павловна, ол қызға ғашық болып, оған үйленуге өтініш жасайды. Тойдан кейін екеуі Парижге көшіп барады, онда Варвара Павловна танымал салондық қонақүйге айналады және оның қонақтарының бірімен қарым-қатынас жасайды. Лавретский бұл туралы оның сүйіктісі жазған хатты тапқаннан кейін ғана біледі. Оның сатқындығынан қатты таңғалған ол онымен барлық байланыстарды үзіп, өзінің отбасылық меншігіне оралады. Ресейге оралғаннан кейін Лаврецкий екі қызы Лиза мен Леночкамен бірге тұратын Марья Дмитриевна Калитинаға барады. Лавретский бірден Лизаға тартылады, оның маңызды табиғаты мен діни бағышталуы кокетшіл Варвара Павловнаның әлеуметтік санасына қарама-қайшы келеді. Лавретский Лизаға ғашық болып жатқанын түсінеді, ал шетелдік журналдан Варвара Павловнаның қайтыс болғанын оқығанда, оған өзінің махаббатын мойындайды және оның өзін жақсы көретінін біледі. Олар бір-біріне махаббатын мойындағаннан кейін, Лавретский үйге оралғанда, оның өлі деп саналған әйелі оның фойесінде күтіп отырғанын табады. Оның өлімі туралы хабарлар жалған екені анықталды, ол достарымен қарым-қатынасын бұзған және Лавретскийден көбірек ақша қажет. Варвара Павловнаның кенеттен пайда болғанын естіген Лиза алыс манараға барып, қалған өмірін монах болып өткізеді. Лавретский бірде монастырға барып, оның хордан хорға жүретінін байқайды. Роман сегіз жылдан кейін орын алатын эпилогпен аяқталады, онда Лавретский Лизаның үйіне оралады және көптеген нәрселер өзгергеніне қарамастан, фортепиано мен бақша сияқты элементтердің бірдей екенін табады. Лавретский естеліктерінен жұбаныш табады және өзінің жеке қайғы-қасіреті мен тіпті сұлулығын көре алады.

Негізгі тақырыптар

Тургенев романының соңында шындықты айтпағанның артық екенін, Лаврецкий мен Лизаның сезімін толық түсіндіру мүмкін емес екенін, ал осы жеке трагедияларды көрсетіп, олардан өтудің дұрыс екенін айтады. Тургенев романды 40 жасқа толғаннан кейін жазды, және ол орта жасқа қатысты өзінің сезімдерін көрсетеді, себебі оның басты кейіпкері өзінің өткен қателіктерімен санасып, азайып бара жатқан болашағында қандай мүмкіндіктер бар екенін анықтауға мәжбүр.

Экранға бейімделу

Романды 1969 жылы Андрей Кончаловский бейімдеді.