Кіріспе

Құс түрлері

Ең кіші шақшық (Sternula antillarum) – Солтүстік Америкада және Оңтүстік Американың солтүстігінде жергілікті түрде көбейетін шақшық түрі. Бұл шақшық Ескі әлемнің кішкентай шақшығымен тығыз байланысты және бұрын олар бір түр деп есептелген. Басқа жақын туыстары – Оңтүстік Америкадан сары тұмсықты және Перу шақшықтары. Бұл шақшық шағын, ұзындығы 24-26 см, қанаттарының ені 56-64 см, салмағы 85-115 грамм. Жоғарғы жағы біркелкі, ақшыл сұр, ал төменгі жағы ақ. Басы ақ, қара қапшығы және көзден тұмсық тамырына дейін қара жолағы бар, тұмсығының үстінде кішкентай ақ маңдай дабылы бар; қыста ақ маңдай кеңейеді, ал қара қапшығы кішірейіп, көрінісі нашарлайды. Жазда тұмсығы сары, ұшы қара, ал қыста тұмсығы толығымен қара болады. Аяқтары сарғыш. Қанаттары көбінесе ақшыл сұр, бірақ ең сыртқы қауырсындарында көзге түсетін қара белгілері бар. Су үстінде жылдам, дірілдеп қанат қағып, тұмсығы сәл төмен қарап, дөңгелектеген денесімен ерекше көзге түседі. Бұл көшпенді құс, Орталық Америкада, Кариб теңізінде және Оңтүстік Американың солтүстігінде қыстайды. Көптеген шақшықтар өмірінің бірінші жылын қыстау орнында өткізеді.

С. а. брауни

Батыс популяциясы, Калифорнияның ең кіші тернесі, 1972 жылы шамамен 600 жұптан тұратын, жойылу қаупі төніп тұрған түр ретінде тізілді. Адамдарды қоршау арқылы, яғни қоршаулармен шектеу арқылы белсенді басқару шараларының нәтижесінде Калифорниядағы популяция соңғы жылдары шамамен 4500 жұпқа дейін өсті. Бұл көрсеткіш 1974 жылы санау жұмысы басталған кездегі 582 жұптан едәуір жоғары, бірақ ол әлі де жойылу қаупі төніп тұрған түрше ретінде саналады. Ұялар суға жақын, құмды немесе қиыршық тасты жерлерде, көбінесе сирек өсімдік жамылған немесе шөлді жерлерде орналасқан. АҚШ-тың оңтүстік-шығысында көптеген көбейіс орындары ақ қиыршық тастан жасалған шатырларда орналасқан. Аналық және аталық екеуі де жұмыртқаларды шамамен үш апта бойына күтіп жатыр, ал екеуі де жартылай жетілген балапандарды бағады. Жас құстар төрт апталық шағында ұша алады. Жаңа отбасылар құрылғаннан кейін, құстардың топтары жағалауға жақын көлдік жерлерде пайда болуы мүмкін. Кеш маусымда ұя салу – бұл қайта ұялау немесе кеш келгендердің салдары болуы мүмкін. Дегенмен, тамыздың соңына дейін популяцияның көп бөлігі көбейіп, көбейіс орындарынан кетуі мүмкін.

Тамақтандыру және тұруға арналған ерекшеліктер

Ең кішкентай шағалақайлар негізінен ұсақ балықтар көп кездесетін, сайып келгенде аздап терең болатын эстуарийлер мен лагуналарда аң аулайды. Олар олжаны көріп білгенше, бір орында қалықтап ұшады, содан кейін тамақ алу үшін толық суға батпай-ақ суға сүңгіп түседі. Оңтүстік Калифорнияда соңғы кезде балапандар мен ересектер үшін ең көп кездесетін олжа – күміс балық (Atherinops spp.) және анчоус (Anchoa spp.). Гари Деги, С. Майкл Хоган және т.б., Ұсынылып отырған Тихуана/Сан-Диего бірлескен халықаралық сарқынды суларды тазарту қондырғысының биологиялық бағалауы, АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігінің IX аймағы, Earth Metrics Incorporated, Burlingame, CA, Harvey and Stanley, Alviso, CA.