Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бейсбол жетекшісі
Baseball executive
Эффа Луиза Мэнли (туған аты Брукс; 27 наурыз 1897 – 16 сәуір 1981) – американдық спорт жетекшісі. Ол 1935 жылдан 1948 жылға дейін күйеуі Эйб Мэнлимен бірге Негрок лигасындағы «Ньюарк Иглз» бейсбол франшизасын тең иеленді. Осы кезеңде ол команданың бизнес-менеджері қызметін атқарды және күйеуінің Негрок Ұлттық лигасының қазынашысы лауазымындағы көптеген міндеттерін орындады. 2006 жылы ол қайтыс болғаннан кейін Негрок лигалары жөніндегі арнайы комиссия шешімімен Ұлттық бейсбол даңқы залына енгізілген алғашқы (және 2024 жылдың наурыз айына дейін жалғыз) әйел атанды.
Effa Louise Manley (née Brooks; March 27, 1897 – April 16, 1981) was an American sports executive. She co owned the Newark Eagles baseball franchise in the Negro leagues with her husband Abe Manley from 1935 to 1948. Throughout that time, she served as the team's business manager and fulfilled many of her husband's duties as treasurer of the Negro National League. In 2006, she posthumously became the first (and, as of March 2024, only) woman inducted into the National Baseball Hall of Fame, chosen by the Special Committee on Negro Leagues for her work as an executive.
Ерте өмір
Мэнли Филадельфияда (Пенсильвания) дүниеге келді, онда мектепке барды. Ол шляпа жасау ісімен айналысты. Мэнлидің нәсілдік тегі толыққанды белгісіз. Оның биологиялық ата-анасы ақ нәсілді болуы мүмкін, бірақ оны қара нәсілді әкесі мен анасы тәрбиеледі. Мэнлидің анасы Берта Коул Брукс (туған аты Форд) кім екені даулы. Көптеген кітаптарда Берта неміс екені айтылса, Эффа анасының әжесінің американдық индейіш болғанын мәлімдеді, бірақ шындығында оның әжесі неміс болған. Берта көптеген халық санауы мен құжаттарда қара нәсілді деп тіркелген, бірақ бұл санаушылардың пікіріне және қателіктеріне байланысты болуы мүмкін. Оның африкалық түбірлері бар екені нақты дәлелденбеді. Көптеген адамдар Мэнлидің әкесі оның биологиялық әкесі деп есептегендіктен, оны қара нәсілді деп санайды. Алайда, Боб Люктің "Бейсболдағы ең танымал әйел" кітабында Эффаның тігінші анасы Берта Форд Брукс пен Бертаның ақ нәсілді жұмыс берушісі, Филадельфия қор биржасының брокері Джон Маркус Бишоптың заңсыз қарым-қатынасынан туғаны айтылады. Автор Тед Шварц: "Ол қара болып көрінетін ақ әйел еді. Ол қалаған кез келген қонақүйге тегіс кіре алатын". Сұхбатының бірінде ол терісінің түсінен туындаған жағдайдан ләззат алғанын айтты. Ол күйеуі Эйб Мэнлидің оны Нью-Йорктегі Тиффаниге сақина алуға алып кеткенін, онда ол бес караттық үлкен тас таңдағанын еске алды. Ол дүкендегі барлық сатушы қыздардың осы "қарт негрдің жас ақ қызға бес караттық сақина сатып алуын" көруге асыққандарын және оның бұл көріністен қатты ләззат алғанын баяндады. 1977 жылы Мэнли ауызша тарих жобасы үшін сұхбат берді, ол Кентукки университетінің кітапханаларындағы Луи Б. Нанн ауызша тарих орталығында сақтаулы.
Manley was born in Philadelphia, Pennsylvania, where she attended school. She entered the hatmaking business. Manley's racial background is not completely known. Her biological parents may have been white but she was raised by her black stepfather and her mother. The racial background of Manley's mother Bertha Cole Brooks (née Ford) is contested. Most books say Bertha was German, Effa claimed her maternal grandfather was Native American, but her maternal grandfather was German. Bertha is listed as black on many censuses and documents, however, this could have been due to census takers and biases. No African ancestry has been proven conclusively. Most assumed Manley's stepfather was her biological father and therefore classify her as black. However, according to the book The Most Famous Woman in Baseball by Bob Luke, Effa was born through an extramarital union between her seamstress mother, Bertha Ford Brooks, and Bertha's white employer, Philadelphia stockbroker John Marcus Bishop. Author Ted Schwarz wrote, "She was a white woman who passed as a black She could stay in any hotel she desired." In an interview she gave, she seemed to enjoy the confusion her skin color created. She related a story of when her husband, Abe Manley took her to Tiffany's in New York for an engagement ring. She picked out a huge five carat stone. She remarked at how every salesgirl in the store was on hand to get a glimpse of this "old Negro man buying this young white girl a five carat ring" and how she got a kick out of it. In 1977, Manley was interviewed for an oral history project which is archived at the Louie B. Nunn Center for Oral History at the University of Kentucky Libraries.
Ньюарк бүркіттері
Ол 1935 жылы Нью-Йорк Янкис ойынында танысқаннан кейін Эйб Мэнлиге үйленді, ол оны Нью-Джерси штатындағы Ньюарк Иглз клубының жұмысына белсенді түрде қатыстырды. Ол маркетинг саласында ерекше дағды көрсетті және Азаматтық құқықтар қозғалысын қолдайтын іс-шараларды жиі ұйымдастырды. Оның ең маңызды жетістігі – 1946 жылы «Бөрілердің» Негр әлемі сериясінде жеңіске жеткені. Ол лиганың барлық ойыншыларының жағдайын жақсартуға ұмтылды. Ол жақсы кесте, жалақы және тұру орындары туралы талаптар қойды. Оның ойыншылары кондиционерленген Flxible Clipper автобусында саяхаттады, бұл Негр лигалары үшін зәулім саналды. Ол команданың күнделікті басқаруын өз қолына алды, ойын кестелерін жасады, команданың саяхатын жоспарлады, жалақыны басқарды және төледі, жабдықтар сатып алды, келісімшарттар бойынша келіссөздер жүргізді, жарнамамен және насихатпен айналысты. Оның ынтасының арқасында 185-тен астам құрметті қонақ, соның ішінде Нью-Йорк қаласының мэрі Фиорелло Ла Гвардия (алғашқы допты лақтырған) және Нью-Йорк штатының Жоғарғы сотының судьясы Чарльз К. Локвуд 1935 жылы «Бөрілердің» алғашқы ойынын тамашалауға келді. Оның иелігінде болған кезде Ларри Доби (1947 жылы Америка лигасына енген алғашқы ойыншы), Монте Ирвин және Дон Ньюкомб сияқты болашақ ірі лига жұлдыздары «Бөрілер» құрамында өнер көрсетті. Мэнли 1945 жылы Джеки Робинсонмен екінші лига келісімшартына қол қойған Бруклин Доджерс клубының бас директоры Бранч Рикиді сынады. Ол Негр лигаларының командаларының ірі лигаға келісімшарт жасаған ойыншылар үшін өтемақы талап етуі дұрыс деп есептеді (Кливленд Индианс клубының иесі Билл Вик Добидің келісімшарты үшін оған 10 000 доллар, ал команда тізімінде қалған жағдайда тағы 5 000 доллар төледі).
She married Abe Manley in 1935 after meeting him at a New York Yankees game, and he involved her extensively in the operation of his own club, the Newark Eagles in Newark, New Jersey. She displayed particular skill in the area of marketing and often scheduled promotions that advanced the Civil Rights Movement. Her most noteworthy success was the Eagles' victory in the Negro World Series in 1946. She worked to improve the condition of the players in the entire league. She advocated better scheduling, pay, and accommodations. Her players traveled in an air conditioned Flxible Clipper bus, considered extravagant for the Negro leagues. She took over day to day business operations of the team, arranged playing schedules, planned the team's travel, managed and met the payroll, bought the equipment, negotiated contracts, and handled publicity and promotions. Thanks to her rallying efforts, more than 185 VIPs—including New York City Mayor Fiorello La Guardia, who threw out the first pitch, and Charles C. Lockwood, justice of the Supreme Court of the State of New York—were on hand to watch the Eagles' inaugural game in 1935. Among the Eagles players during her ownership were future major league stars such as Larry Doby, who in 1947 was the first player to integrate the American League, Monte Irvin, and Don Newcombe. Manley was critical of Brooklyn Dodgers executive Branch Rickey, who signed Jackie Robinson to a minor league contract in 1945. She felt Negro league teams were justified in requesting compensation for players who were signed to major league contracts (Cleveland Indians owner Bill Veeck did pay her $10,000 compensation for Doby's contract, with another $5,000 when he stayed on the Indians roster).
Мұра
Ол 2006 жылдың ақпан айында Бейсбол даңқы залына сайланды. Ол Бейсбол даңқы залына енген алғашқы әйел адам болды. 2010 жылы оның өмірі «Ол бейсболды жақсы көрді: Эффа Мэнли тарихы» атты балалар кітабының сюжетіне айналды, оны Одри Верник жазды және Дон Тейт суреттеді.
She was elected to the Baseball Hall of Fame in February 2006. She was the first woman named to the Hall of Fame. In 2010, her life was the subject of a children's book, She Loved Baseball: The Effa Manley Story, written by Audrey Vernick and illustrated by Don Tate.
Жеке өмір
Мэнли төрт рет үйленген, балалары болмаған. Оның алғашқы күйеуі Джордж Буш болды, ол Нью-Джерси штатының Атлантик-Сити қаласында танысып, 1920 жылы үйленген шофер еді; кейін олар ажырасты. Екінші күйеуі – Эйб Мэнли, ол 1933 жылдан 1952 жылы қайтыс болғанға дейін оның күйеуі болды. Ол 1953 жылдың желтоқсанынан 1954 жылдың тамызына дейін Генри Мотон Клинтонға, ал 1956 жылдан 1957 жылға дейін Чарльз Уэсли Александрға тұрмысқа шықты. Мэнли екінші некесінен кейін қалған некелеріне өкінгенін айтты.
Manley was married four times and had no children. Her first husband was George Bush, a chauffeur whom she had met in Atlantic City, New Jersey and married in 1920; they later divorced. Her second husband was Abe Manley to whom she was married from 1933 till his death in 1952. She was married to Henry Moton Clinton from December 1953 to August 1954, and to Charles Wesley Alexander from 1956 to 1957. Manley stated that she regretted both her marriages after her second one.
Өлім
1981 жылдың көктеміне қарай Мэнлидің денсаулығы нашарлап, ол пәтерінде тұруға шамасы келмеді. Ол бұрынғы негр лигасының ойыншысы Квинси Трупп басқаратын демалыс үйіне көшіп өтті. Мэнли Труппқа ауруханаға барып тексерілуі керек екенін айтты. Ол тоқ ішектің қатерлі ісігінен ауырады, ал операциядан кейін іш қабынуы (перитонит) дамыды. Мэнли 1981 жылдың 16 сәуірінде жүрек талмасынан қайтыс болды, демалыс үйіне қайта оралмастан. Ол өзінің спорттық құрметіне ие болған боксшы Джо Луистің қайтысынан кейін небәрі төрт күн өткен соң дүние салды, ол сол заманғы ең беделді қара терілі спортшылардың бірі болатын. Мэнли Калвер-Ситидегі Холи Кросс зиратында жерленді.
By the spring of 1981, Manley's health had deteriorated to the point that she could no longer live in her apartment. She moved into a rest home run by former Negro league player Quincy Trouppe. Manley told Trouppe that she would go to the hospital to get checked out. She had cancer of the colon, which progressed into peritonitis after surgery. Manley had a heart attack and died on April 16, 1981, having never returned to the rest home. She died just four days after boxer Joe Louis, her sports idol, who had been one of the most influential black athletes of that time. Manley was buried in Culver City at the Holy Cross Cemetery.