Кіріспе

Австралиядағы геологиялық құрылым – Мусгрейв блогы (Мусгрейв провинциясы деп те аталады) – шамамен ұзындығында шығыстан батысқа қарай созылған протерозойлық гранулит гнейсінің төменгі қабатты жыныстардан тұратын белдеуі. Мусгрейв блогы Оңтүстік Австралияның батысынан Батыс Австралияға дейін кеңейген. Мусгрейв блогы негізінен шамамен 535-550 миллион жыл бұрын болған Петерман оргенезиясының әсерінен ашыққа шықты, бұл оргенезиялық белдеуді Вудрофф итеру арқылы жер бетіне шығарды.

Төртінші кезең кен орындарының геоморфологиясы

Қазіргі уақытта Мусгрейв блогы геологиялық жағынан белсенді емес, жер бетіндегі процестер қалдық эрозия ретінде сипатталады. Аймақта жылына орташа жұмбақтан кем – 150 мм (6 дюйм) жауын-шашын жауады, бұл жер беттік ағыстың аз болуын және демек, эрозияның дерлік болмауын қамтамасыз етеді. Аймақтың жер бедері негізінен кең калькрет жазықтарынан тұрады, көбінесе плейстоцен дәуірінің жел әсерінен пайдалған құм төбелерімен жабылып, кейде уақытша су ағынымен шайылатын жатақтарға өңделген. Жыныс шығарулар сирек кездеседі, негізінен Гильз кешенінің жанартаулық жыныстарымен, сондай-ақ бірнеше граниттік күмбездермен, гнейс күмбездерімен және оқшауланған шығарулармен шектеледі. Бұл аймақ сонымен қатар Үлкен Батыс Австралия қалқанының ерекше физиографиялық облысы болып табылады.

Палеозойлық тау жыныстары

Мұсгрейв блогының палеозой және неопротерозой дәуіріне жататын бірнеше шөгінді бассейні оның үстіне жатып, көбінесе шеттерінде көрінеді. Бұл шөгінділер неопротерозой мен перм кезеңдерінде Мұсгрейв блогының негізінің эрозиялануынан пайда болған.

Палгрейв жанартау қауымдастығы

Палгрейв вулкандық бірлестігі – Джеймсон тау массивінің ішкі кірігіші мен Бентли супертобының вулкандарының астындағы гнейстердің арасында орналасқан, шамамен 1500 шаршы километрді құрайтын ірі вулкандық және граниттік кальдера құрылысы. Кальдера екі бөліктен тұрады: біріншісі – негізінен порфиритті риолит және дациттен тұратын жанартаулық құрылыс, арасында бұрқасынды жиынтық агломераттар кездеседі және айқын айналма сақиналық жарылымдар байқалады. Екіншісі – кальдераның астында жатқан Винберн граниті, ол негізінен шығыс бөлігінде қызғылт, калийлі дала шпатты порфирлі гранит ретінде көрінеді, оның төменгі жиектері әлсіз деформацияланған. Бүкіл кальдера құрылысы оңтүстік-батысқа қарай еңкейгендіктен, Винберн граниті шығыс және солтүстік-шығыста ашық жатыр.

Скримшиш-Хилл кальдерасы

Скирмиш-Хилл кальдерасы Маскрейв блогының оңтүстік жиегінде жақсы көрінбейді және граниттен және оның үстіндегі, болуы мүмкін, риолиттен тұрады. Бұл кальдера дәстүрлі түрде Толу жанартауларының мүмкін көзі деп есептелген. Кальдера солтүстікте солтүстікке қарай бағытталған итеру қырылысымен қиылып, оңтүстікке қарай еңкейген болуы ықтимал.

Басқа қазандықтар

Муграв блогының соққы бойында бірнеше маңызды гравитациялық және магниттік аномалиялар тізілген, олардың бірі 1990 жылдары BHP компаниясымен 300 метрлік пермдік мұздық шөгінділер арқылы тесілген. Бұл кальдера жоғары деформацияланған, созылған фелсикалық вулканизмдік тау жыныстарынан құралған, арасында титанға бай, дифференциацияланған мафикалық интрузиялардың қалың қабаттары кездеседі. Бұл құрылымның ең дұрыс түсіндірмесі, және бәлкім Палгрейв кальдерасы да, Муграв блогындағы магманың күшті ағынының нәтижесінде пайда болған ыстық нүктелер екендігін көрсетеді. Бұл процесте ірі субвулканикалық гранит интрузияларымен бірге жанартау кальдералары және мафикалық вулканизм қалыптасқан. Үлкен гранитті кальдералардың 1050-1080 миллион жыл бұрынғы вулканизмдік тау жыныстарымен байланысы, гранитті кальдералардың аралық және фелсикалық вулканизмдік тау жыныстарының бастауы болған деген гипотеза айтылады.

Bentley супер тобы

Бентли супертобы вулкандары – бұл ~1080 жылғы Уаракурна ірі магмалық провинциясында қалыптасқан бимодальді қабық үстіндегі вулкандық тау жыныстарының тізбегі және мафикалық және ультрамафикалық Джайлз кешенінің интрузияларымен комагматикалық деп кеңінен есептеледі. Бентли супертобы негізінен бимодальді вулканизмнен тұрады, онда бірнеше жүз метрлік рейолит және базальттық вулканизмнің кезектесіп орналасуы Варбуртон жотасының оңтүстік-батысындағы аймақта бірнеше километрлік нақты қалыңдыққа жетеді. Бентли супертобы Кассиди тобы, Пуссикат тобы және Толу тобы болып бөлінеді. Бентли супертобының қалыптасуына қатысты басты теория бойынша, төменгі қабыққа енген Уаракурна ірі магмалық провинциясы, негізінен Джайлс кешені арқылы көрініс берген, қабықты бұзып, мол базальттық лава ағындарын құйған. Ал төмендегі массивті интрузиялар қабыққа жеткілікті мөлшерде жылу берген кезде, ішкі қабықта фельзит және аралық балқымалар пайда болып, Уинбурн тобының А типіндегі ішкіконтиненттік граниттері мен фельзиттік вулкандық тау жыныстарын құрады. Осының нәтижесінде Кассиди және Пуссикат топтарының ерекше бимодальді вулканизм белгілері қалыптасты; Толу тобы аздап ерекшеленеді және ол Джайлс кешенінің магматизмінен кейін бірден пайда болған ірі гранитті кальдералардың өнімі деп саналады. Джайлс (1980) және одан бұрынғы картографтар Макдугалл формациясын, Муммаварраварра базальтының үстіне орналасқан, аралық Smoke Hill вулкандары мен Толу вулкандарын Бентли супертобына жатқызды. 1960 жылдардан бері Бентли супертобы вулкандарына қатысты нақты зерттеулер жүргізілген жоқ. Геохимиялық және петрологиялық байқаулар сирек кездеседі немесе толыққанды сирек элементтер мен іздік элементтер жиынтығынан құралмайды. Оңтүстік Австралияда Бентли супертобының жарылуы нашар (мүлдем болмаса).