Сукумар Сен: Үнді тілшісі мен тарихшысы

Кіріспе

Үнді тіл білімі мен тарихының маманы Сукумар Сен (16 қаңтар 1900 – 3 наурыз 1992) – бенгал әдебиетінің тарихшысы, сонымен қатар пали, пракрит және санскрит тілдерін жақсы меңгерген.

Өмір

Сейн 1900 жылдың 16 қаңтарында заңгер Харендра Нат Сейн мен Набаналини Девидің көрнекті каястха отбасында дүниеге келді. Оның туған жері Пурба Бардаман ауданындағы Шямсундардың жанындағы Готан қаласы болды. Сейн 1917 жылы Бурдуан қалалық орта мектебінде білім алды. 1919 жылы Калькутта университетіне қарайтын Бүрдван-Радж колледжінен F. A. (мектеп бітірушісі) атағын алды. 1921 жылы Үкіметтік Санскрит колледжінен санскрит тілінен бірінші сыныптық диплом алды. Ол Калькуттада салыстырмалы тіл білімі саласын оқып, 1923 жылы ең жоғары балл жинады. Тіл білгіштері Сунити Кумар Чаттерджи және Ирах Джехангир Сорабджи Тарапоревала оның ұстаздары болды. Ол Премчанд Ройчанд стипендиясын және PhD дәрежесін алды. Сейн 1964 жылы университететтен зейнетке шықты.

Жұмыс

1930 жылы Калькутта университетіне лекциятор болып орналасты, онда ол отыз төрт жыл профессор болып қызмет етті. 1954 жылы ұстазы Сунити Кумар Чаттерджиден кейін Салыстырмалы филология кафедрасының екінші Хайра профессоры атанды. Осы лауазымға тағайындалғаннан кейін, кафедра Үндістан мен шетелден көптеген ғалымдарды зерттеулер жүргізуге және оқуға тартты. Сен өзінің «Vedic Prose» (1928) және «Buddhist Hybrid Sanskrit» (1928) кітаптарында Ежелгі Үнді-Арий тілінің синтаксисін зерттеген алғашқы ғалым болды. Кейіннен ол «Орта Үнді-Арий тілінің синтаксисінің жоспары» (1950) еңбегінде Орта Үнді-Арий тілінің синтаксисін талдады. Ол бенгал әдебиетіне зор үлес қосты, мифологиядан, Пураналардан, қылмыстан қорқынышқа дейінгі тақырыптарды қамтыды. Сеннің қылмыстық әңгімелері «Галпа Самграха» (2009) кітабында жинақталған. Ол көптеген маңызды мақалалар мен ғылыми еңбектер жариялады. Олардың ішінде «Бангла Сахитиер Итихас» (5 том, 1939, 1991), «Бхашар Итибритта» (1939, 1993), «Браджабули әдебиетінің тарихы» (1935), «Орта Үнді-Арий тілінің салыстырмалы грамматикасы» (1960), «Рамкатар Прак Итихас» (1977), «Бангла Станнам» (1982), «Бхарат Катар Грантхимочан» (1981), «Бхаратия Ария Сахитиер Итихас» (1963, 1992) және «Бенгал тіліндегі әйелдер диалектісі» (1923) кіретін еді. «Бхашар Итибритта» – үнді-арий және үнді-еуропалық тарихи тіл білімі саласындағы бенгал тіліндегі алғашқы кітап. Онда ол Жархандині бенгал тілінің бесінші диалектісі деп ұсынды. Оның «Бангала Сахитье Гадья» (1934) кітабы тілдің әдеби диалектісін жүйелі және стильдік тұрғыдан сипаттаудың ең жақсы үлгісі болып саналады. «Бенгал тілінің этимологиялық сөздігі» (екі томдық, 1971) – кез келген үнді тіліндегі тарихи этимология бойынша ең ірі еңбектердің бірі. «Бангала Сахитиер Итихас» да маңызды үлес болды. Рабиндранат Тагор кітапты жоғары бағалап, алғы сөз жазды. Кітаптың ағылшын тіліндегі басылымын 1960 жылы Сахития Академиясы шығарды. Пандит Джавахарлал Неру осы кітапқа кіріспе жазды. Оның өмірбаяндық шығармасы – «Diner Pore Din Je Gelo» («Күндер өтіп барады»).

He joined the University of Calcutta as a lecturer in 1930, where he served as a professor for thirty four years. He became the second Khaira Professor in the Department of Comparative Philology after his mentor, Suniti Kumar Chatterji, in 1954. After assuming this title, the department attracted many scholars from India and abroad to study and conduct research. Sen was the first scholar to explore the Old Indo Aryan syntax in his book, Use of Cases in Vedic Prose (1928), and Buddhist Hybrid Sanskrit (1928). He later analysed the syntax of Middle Indo Aryan in An Outline of Syntax of Middle Indo Aryan (1950). He contributed significantly to Bengali literature, addressing themes ranging from mythology, the Puranas and crime to horror. Sen's crime stories were compiled in the book Galpa Samgraha (2009). He published numerous significant articles and research papers. These include the Bangla Sahityer Itihas (5 Vol 1939, 1991), Bhashar Itibritta (1939, 1993), A History of Brajabuli Literature (1935), A Comparative Grammar of Middle Indo Aryan (1960), Ramkathar Prak Itihas (1977), Bangla Sthannaam (1982), Bharat Kathar Granthimochan (1981), Bharatiya Arya Sahityer Itihas (1963, 1992) and Women's Dialect in Bengali (1923). Bhashar Itibritta is the first book in the Bengali language on Indo Aryan and Indo European historical linguistics. In this book, he postulated Jharkhandi as the fifth dialect of the Bengali language. His book Bangala Sahitye Gadya (1934) remains the best example of a systematic, stylistic description of the literary dialect of the language. The Etymological Dictionary of Bengali (in two volumes, 1971) is one of the largest works on historical etymology in any Indian language. Bangala Sahityer Itihas was also a monumental contribution. Rabindranath Tagore commended the book and wrote the preface. The English edition was published by the Sahitya Akademi in 1960. Pandit Jawaharlal Nehru wrote the foreword for this book. His autobiography was "Diner Pore Din Je Gelo" (The Days Pass By).

Тану

1984 жылы Лондонның Корольдік Азия қоғамы оны мерейтойлық алтын медальмен марапаттады. Калькуттадағы Азия қоғамы оған Джадунатх Саркар медалін табыс етті. 1973 жылы ол Сахитя Академиясының құрметті мүшесі болып сайланды. Ол екі рет беделді Ашутош ескерткіш алтын медалін және Гриффит ескерткіш сыйлығын алды. Ол сондай-ақ университеттің алтын медалімен және Сароджини медалімен марапатталды. Оның құрметіне Готан қаласындағы колледжге оның есімі берілді.