Кіріспе
Британдық Корольдік теңіз күштерінің адмиралы (1795–1874) капитан Марк Джон Кэрри RN (кейін вице-адмирал) Австралияны зерттеуде және кейін Батыс Австралия деп аталған Суан өзені колониясын құруда маңызды рөл атқарды. Ол Жаңа Оңтүстік Уэльстегі аймақтарды зерттеді, содан кейін Англияға оралды. 1829 жылы ол үйленді және үш аптадан кейін әйелі мен қызметшілерімен бірге 443 тонналық «Пармелия» кемесімен Австралияға аттанды. Суан өзеніне болашақта айналатын жағалауға 1829 жылдың 31 мамырында жетті. Басқа жолаушылардың ішінде губернатор-лейтенант капитан Джеймс Стирлинг, колония хатшысы Питер Браун, бас геодезист генерал-лейтенант Джон Септимус Роу, ботаник Джеймс Драммонд және олардың отбасылары болды. Оның әйелі Джейн Элиза Кэрридің күнделіктері мен суреттері алғашқы қоныс салушылардың қиын өміріне бір көз тастау сыйлайды. Оның «Суан өзені қонысының панорамасы» суреті 1831 жылғы Фримантельді бейнелейді. Осыдан бастап отарлаушылардың алдында тұрған міндеттің ауқымын сезінуге болады.
Captain Mark John Currie RN (later Vice Admiral) played a significant role in the exploration of Australia and the foundation of the Swan River Colony, later named Western Australia. He explored areas in New South Wales, after which he returned to a post in England. In 1829 he married and left three weeks later for Australia on the 443 ton Parmelia with his wife and servants, arriving at the coast of what was to become the Swan River settlement on 31 May 1829. Chief among the other passengers were Lieutenant Governor Captain James Stirling, Colonial Secretary Peter Brown, Surveyor General Lieutenant John Septimus Roe, botanist James Drummond and their families. The diaries and paintings by his wife, Jane Eliza Currie, provide a glimpse into the hard life of the first settlers. Her painting Panorama of the Swan River Settlement shows Fremantle in 1831. From it one can begin to appreciate the magnitude of the challenge faced by the colonists.
Отбасылық негіздер
Марк Джон 1795 жылғы 21 маусымда Суррейдегі Верхний Гаттоннан Марк Кэрридің және Элизабет (туған тегі Клоуз) отбасындағы сегіз баланың екіншісі болып дүниеге келді. Ол Чартерхаус мектебінде білім алған. Оның анасының Ромни салған 1789 жылғы "Миссис Марк Кэрри" атты портреті Лондонның Тейт галереясында сақтаулы. Оның кіші інісі Фредерик 1847 жылы Лахор және Бхировал шарттарын келісудегі Үндістан Үкіметіне көрсеткен қызметі үшін 1-ші баронет титулына ие болды. Отбасы ежелгі шотландтық Корри әулетінен, Аннандейл және Батыс аралдарында 16 ғасырда тұрған Кэтберт Кэрри арқылы таратылған. Ол 18 ғасырда ежелгі шотландтық МакМюрич кланының бір тармағынан құрылған Кьюри кланымен туыс емес. Марк Джон 1829 жылғы 14 қаңтарда Джейн Элиза Вудқа үйленді. Олардың алты баласы болды. Бірінші екеуі, Джейн Элиза (17 қаңтар 1830) және Марк Ридделл (17 тамыз 1831) Свон өзені колониясында дүниеге келді. Шарлотта (1833), Генриетта Блэквуд (1834), Альберт Перселл (12 қыркүйек 1837) және Алгернон (1840) Англияда дүниеге келді.
Алғашқы жылдары
Ол 1808 жылғы 29 сәуірде 12 жасында Корольдік флотқа бірінші сыныпты ерікті ретінде қабылданып, капитан Блэквудтың (кейін вице-адмирал сэр Генри Блэквуд) басқаруына жіберілді. Сол жерде ол Джеймс Стерлингпен танысып, олар өмір бойына жақын дос болды. 1813 жылғы 23 қыркүйекте лейтенант шеніне көтеріліп, 1814/15, 1816/17, 1818, 1820, 1821 және 1821/22 жылдары қызмет етті. 1823 жылғы 9 шілдеде командир болып тағайындалды. 1822 және 1823 жылдары ол жаңа Оңтүстік Уэльс жағалауындағы арналар мен порстарға кіру жолдарын зерттеді. 1822 жылы Ньюкаслдегі жаза колониясы туралы сын айтып, «Мұнда лақтының билігі жүріп тұр» деп баяндады. Бұл сөздерін ол колонияның бастығы Джеймс Томас Морисетке тікелей қатыстырмаған, бірақ сапары барысында көрген жазалардың көптігі мен қатыгездігін айтқан болуы мүмкін. 1823 жылдың мамыр айынан бастап Кэрри, бригадалық майор Джон Овенс және тәжірибелі дала шебері Джозеф Уайлдпен бірге Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Джордж көлінің шығысы мен оңтүстік-батысын зерттеді. Бірнеше өзендер мен Гулберн жазықтарын кесіп өткеннен кейін олар көлдің оңтүстік жағасынан шамамен 18 шақырым (11 миль) солтүстікке орналасқан көлдің шығыс жағалауына жетті. Олар оңтүстік-оңтүстік-шығысқа, содан кейін батысқа қарай әктас жазықтары арқылы, қоныстануға өте қолайлы аймаққа (қазіргі Канберра) дейін жол жүрді. Кэрри бұл жерді губернатор Сэр Томас Брисбеннің кішкентай қызы Изабелла Брисбеннің құрметіне Изабелла жазығы деп атады. Бүгінде бұл Канберраның Туггерананг ауданындағы шағын қалашық. Олар Муррумбиджи өзеніне жетіп, оның бойымен оңтүстікке қарай бағытталды, Муррумбиджи деп ойлап, Умаралла өзенін кесіп өтті. Сол жерде олар құнарлы жазықтарға тап болды және оны Брисбен жазықтары деп атады. Бүгінде бұл аймаққа Монаро деген ежелгі атауы қайта берілді. Жаңа Оңтүстік Уэльстің осы аймақтарының құнарлылығы оны кейін Свон өзенінің жанындағы қоныстануда туындаған қиындықтарды дұрыс бағаламауына себеп болған болуы мүмкін. 1827 жылы вице-адмирал сэр Генри Блэквуд «Нор» теңіз базасының бас қолбасшысы болғанда, Кэрриді жеке хатшысы етіп тағайындады. «Нор» Темаза өзенінің сағасында орналасқан теңіз станциясы болды және жүз жылдар бойы Ұлыбританияны қорғау үшін маңызды орталықтардың бірі саналды.
Сван өзенінің қонысы
1828 жылдың екінші жартысының көп бөлігінде Стирлинг Лондонға барып, Сван өзені жағасындағы жаңа елді мекенге жетекшілік ету арманының ізін қуды. Үкіметтің бастапқы реакциясы ұнамсыз болды, бірақ оның табандылығы мен ынтасы нәтежесін берді және қараша айына қарай жоспарға Соғыс және Отарлар жөніндегі хатшы Сер Джордж Мюррей қолдау көрсетті, соның арқасында жоба үдемелі қарқынға ие болды. Осы кезде әкімшілер тобы анықталды және 1828 жылдың 31 желтоқсанында Under Secretary Robert W Hay Карриді жаңа елді мекеннің порт шебері етіп ресми түрде тағайындады, жалақысыз. Бір кезде бұл өзен Мюррей өзені деп жаңылысқан. Әкімшілердің алғашқы міндеті – бас қала орналасатын жерді табу болды. Сван өзенінің жағасындағы жер таңдалды және 12 тамызда Перт қаласының негізін салу үшін капитан Уильям Дэнстің әйелі Хелен Дэнс салтанатты түрде ағаш кесті. Карри осы салтанатқа қатысты және сол күні 100 фунт жалақымен Фримантельдің алғашқы порт шебері болып қызметке кірісті, ол порттағы бағыт беру және басқа да қызметтерге жауапты болды. Қала орналасатын жерге “іс-қағаздарды жүргізу үшін” шатыр тігілді. Бұл Колониялық хатшы, Бас геодезист, Порт шебері, Азаматтық инженер және Кеңес және аудит кеңесінің комиссарларына арналған кеңселерді қамтамасыз ету үшін жасалды. Ұңғыған кеме Джейн Карридің «Сван өзені елді мекенінің панорамасы» картинасында көрінеді. Карри Сван өзені колониясының алғашқы аудиторы болды, ол 1831 жылдың 1 шілдесінде 300 фунт жалақымен тағайындалды, «өйткені оның қабілеті, зиялы деңгейі және адалдығы оны осы лауазымда порт шеберінен гөрі көпшілікке әлдеқайда құнды етеді». 1832 жылдың 6 ақпанында Парламенттің бұйрығымен, колонияны ресми түрде құратын Кеңес арқылы өкілеттік алған заң шығарушы кеңес құрылды, оған губернатор, жоғары әскери шенеунік, колониялық хатшы, бас геодезист және бас адвокат кірді. Стирлинг жеке бастамасымен Карриді кеңестің хатшысы ретінде тізімге қосты, өйткені ол «колонияда осы лауазымды қазір атқарып тұрған мырзадан жақсы адамды таба алмады».
Жерді игеру
Керриге Перт қаласының қазіргі орталығынан оңтүстік-батысқа қарай 3 миль (5 км) жерде жер учаскесі берілді, ол Swan өзенінің сол кезде Eliza Bay және Point Currie деп аталған кең бөлігінің жанында орналасқан. Керрилер 2 қарашада Гарден аралынан шығып, өз учаскелеріне шатыр тікті. Керри колониядан кеткен соң, бұл жер учаскесін Генри Сазерлендке, ассистент-геодезистке сатты, ол кейіннен анасының бойжеткен кездегі тегінен алған атымен Кроули шығанағы деп атады. Бүгінде бұл аймақ Редклиф ауданының бір бөлігі болып табылады. Тағы бір жер учаскесі Беверлиден солтүстік-батысқа қарай 6 миль (10 км) жерде, Avon және Dale өзендерінің қосылған жерінде, Стирлингке берілген жерге іргелес орналасқан. Керри мен Стирлингтің жер учаскелері 1849 жылы Авондейл кеңесін құру үшін біріктірілді, ол 1910 жылы мемлекетке өткізілді және қазір Авондейл ауыл шаруашылығы ғылыми-зерттеу станциясы орналасқан жер. Джейн Брук, Перттен солтүстік-шығысқа қарай 14 миль (23 км) қашықтықтағы Swan қаласының маңындағы аудан, өзеннен, Swan өзенінің саласынан атын алған. Стирлинг осы өзенге Джейн Керринің құрметіне Джейн Брук деп ат қойды.
Кейінгі мансап
1841 жылы ол пост капитаны болып тағайындалды. 1854 жылдың қаңтарында контр-адмирал сэр Джеймс Стирлинг Қытай және Шығыс Үндістан станциясының бас қолбасшысы болып тағайындалды және дереу Адмиралтействоға хат жазып, Керриді өзінің хатшысы етіп алуды сұрады. Олар 11 мамырда Гонконгқа келді, ал адмиралдық туы екі аптадан кейін Англиядан Ресейге соғыс жарияланғаны туралы хабар келді. Келесі күні «Винчестер» күш көрсету үшін және «орыс соғыс кемелері мен олардың олжаларын (жапондық) порттарды пайдаланудан» алдын алу мақсатымен Қытай жағалауымен солтүстікке қарай шағын эскадрильяны бастап кетті. Стирлингтің хаттары мен Керридің күнделіктері осы мақсатқа жету үшін Нагасаки губернаторымен жүргізілген сабырлы және тәжірибелі келіссөздерді, сондай-ақ Стирлингтің алғашқы ағылшын-жапон достық шартына қол қоюына әкелген оқиғаларды баяндайды. Ол 1862 жылы резервтік тізімде контр-адмирал, ал 1867 жылы вице-адмирал шеніне екі рет көтерілді. Вице-адмирал Марк Джон Керри 1874 жылдың 2 мамырында Суррей графтығындағы Кристалл-Палас ауданындағы Тикет-роудта қайтыс болды. Джейн Элиза Керри одан екі жылға артық өмір сүрді. 1871 жылғы Ұлыбритания халқының санағында ол 1854 жылы Роберт Кэмпбелл Макрейге үйленген және сегіз баласы болған қызы Джейн Элиза Макрейге қонаққа барғаны тіркелді, олардың үлкен ұлы Марк кейіннен Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Роуз-Бейдегі Кранбрук-роудта тұрды.