Кіріспе

1994 ж. Нэнси Фармердің балалар романы. «Құлақ, Көз және Қол» – американдық жазушы Нэнси Фармердің балаларға арналған ғылыми-фантастикалық романы. Ол «Ньюбери» сыйлығының иегері атанды. Роман 2194 жылы Зимбабведе өтеді, және афрофутуризм тақырыбы басты орынды иеленеді. Ғылыми фантастика мен африкалық мәдениет элементтерін үйлестіре отырып, кітапта белгілі бір генералдың үш баласының жоғары технологиялық және қылмысқа толы Зимбабве астанасынан өздерін ұрлап әкеткендерден қашуға тырысуы бейнеленеді.

Сюжет

2194 жылы Зимбабведе қауіпсіздік басшысы генерал Матика елді қорқытып отырған бандиттерге қарсы шайқас жүргізеді. Оның үш баласы – Тендай, Рита және Куда қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін бекіністі сарайда ұсталады. Олар скаут белгісін алу үшін оқиға іздеп, ата-аналары жұмысқа алған мақтаушы-әнші Меллоуэрдің көмегімен үйден қашып кетеді. Содан кейін балалар Мбаре Мусиканың көпшілдік көшелеріне түседі, онда оларды ұрлап, бала сатушы әйел филдің ордасы – Dead Man's Vlei-ге алып кетеді. Олар мұнда пластик кеніштерінде жұмыс істеуге мәжбүр болады. Ата-аналары үш мутант детективтің көмегін шақырады: Құлақ, Көз және Қол. Құлақтың өте сезімтал есту қабілеті, Көздің – бүркіттей өткір көру қабілеті, ал Қолдың – өзгелердің сезімдерін сезуге және олардың жан дүниесін көруге мүмкіндік беретін эмпатиялық қабілеті бар. Тендай әйел фил оларды Маскаларға, генерал Матиканың қылмысқа қарсы күресінен қашып құтылған топқа сатуды жоспарлап отырғанын түсінеді. Араздас бауырлары Африканың дәстүрлі мәдениетін сақтап қалуға бағытталған Зимбабведегі тәуелсіз ел – Рестхейвенге қашады. Ақырында балалар Рестхейвеннен қуылды. Балалар Меллоуэрдің анасы – Хосспул Вортингхэмнен көмек сұрайды, ол оларды қамқорлығына алады. Тендай Меллоуэрдің анасы оларды құны үшін ұстап отырғанын біледі. Әйел фил балаларды қайтадан тұтқындап, оларды Маскалардың құпия ордаларының біріне алып кетеді. Маскалар балаларды Миль Хай МакЛювейнге, Гондванна елшілігін, Маскалардың нақты штаб-пәтерін қамтитын көкжайға апарады. Маскалар Тендайды өз құдайларына құрбандыққа шалуға тырысқанда, Армды жердің киелі және аңыздық рухы – мхондоро билеп алады, ол оған балаларды табуға көмектеседі. Арм есінен айрылғанда, мхондоро Тендай мен оның достарына Гондванна құдайының көрінісі – Үлкен Бас Маскасын әрекетсіз етуге көмектеседі. Балалардың ата-анасы келгенде, әйел фил Масканы қиратып, мхондоро Армды қайта тірілтеді. Банда жойылды, ұрланған байлық кедейлерге таратылады. Балалар ата-аналарымен қайта қосылады, ал генерал Матика балаларына еркіндік береді.

Қабылдау

Kirkus Reviews "Фармер керемет қиялға толы фантастикалық әлем құрды" деп атап өтті, ал Publishers Weekly "Фармер Африка туралы білімін пайдаланып, 23 ғасырдағы Зимбабведегі қаланы елестетіп, ескі дәстүрлерді және болашақты болжайтын технологияларды керемет ойын-сауықпен үйлестіреді" деп жазды және "Фармер жас көрермендер үшін ең талантты және жарқын авторлардың бірі болып қалыптасуда" деген қорытындыға келді.