Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1973 жылғы Мадлен Л'Энглдің "Есіктегі жел" романы – Мадлен Л'Энглдің жасөспірімдерге арналған ғылыми-фантастикалық туындысы. Бұл "Уақыт бүктелісі" романымен байланысты және "Уақыт пентеті" кітаптарының құрамына кіреді.
1973 novel by Madeleine L'Engle
A Wind in the Door is a young adult science fantasy novel by Madeleine L'Engle. It is a companion book to A Wrinkle in Time and part of the Time Quintet.
Сюжет
14 жасар Мег Мюрри өзінің 6 жасар гений інісі Чарльз Уоллес үшін уайымдайды, оны мектепте басқа балалар мазалайды. Бастауыш мектептің жаңа директоры – бұрынғы жоғары мектеп директоры, Мистер Дженкинс, ол Мегті жиі жазалаған, және Мег оның бүкіл отбасына өшпенділік білдіретініне сенімді. Мег Дженкинстің көмегін сұрап, інісін қорғауға тырысады, бірақ нәтижесіз аяқталады. Кейін Мег Чарльз Уоллестің прогрессивті ауруға шалдыққандығын, оның тынысы қысыңқы бола бастағандығын біледі. Олардың анасы – микробиолог, ол оның митохондрияларындағы көрінбейтін органеллалар – фарендолалардың дисфункциясы болуын күдіктенеді. Бір күні Чарльз Уоллес Мегке аулаларында "дракондардың шабуылы" болғанын айтады, сол жерде олар ерекше қауырсын үйіндісін табады. Кейін Мег Мистер Дженкинстің қорқынышты көшірмесімен кездеседі. Сол түні Мег, Чарльз Уоллес және олардың досы, 16 жасар Кальвин О'Киф Чарльз Уоллестің "дракондардың шабуылының" – Мегтің "Прого" деп атаған, үлкен адам тәрізді Блейнидің баптауындағы, жерден тыс "херувим" Прогиноскес екенін біледі, ол үш баланы Эктройға қарсы күреске тартады. Мегтің алғашқы міндеті, ертеңгі күні, жеке өшпенділігіне қарамастан, оның (потенциалды) жақсылығын анықтап, нағыз Мистер Дженкинсті екі Эктройдан ажырату болады. Содан кейін басты кейіпкерлер Эктройдың Чарльз Уоллестің фарендолаларын бір орында тамырланып, жетілуіне кедері келтіру арқылы жойғанын біледі. Олар оның митохондрияларының біріне кіріп, Спорос аталған фарендоланың дернәсілін ересек фарендола рөлін қабылдауға көндіруге тырысады. Осы процесте Мег жойылмай жаздап кетеді, ал Мистер Дженкинске оның Эктрой көшірмелері шабуыл жасайды; одан кейін Прогиноскес Эктройдың бос кеңістігін "толтыру" үшін өзін құрбан етеді, және Чарльз Уоллес құтқарылады.
14 year old Meg Murry is worried about her brother Charles Wallace, a 6 year old genius bullied at school by the other children. The new principal of the elementary school is the former high school principal, Mr. Jenkins, who often disciplined Meg, and Meg is sure he has a grudge against her whole family. Meg tries to enlist Jenkins's help in protecting her brother but is unsuccessful. Later, Meg discovers that Charles Wallace has a progressive disease that is leaving him short of breath. Their mother, a microbiologist, suspects a dysfunction of his farandolae, invisible organelles within his mitochondria. One afternoon, Charles Wallace tells Meg of a "drive of dragons" in their backyard, where he and Meg thereupon discover a pile of unusual feathers. Later, Meg has a frightening encounter with a monstrous facsimile of Mr. Jenkins. That night, Meg, Charles Wallace, and their friend, 16 year old Calvin O'Keefe discover that Charles Wallace's "drive of dragons" is an extraterrestrial "cherubim" named Proginoskes (nicknamed 'Progo' by Meg), under the tutelage of the immense humanoid Blajeny, who recruits the three children to counteract the Echthroi. Meg's first task, on the next day, is to distinguish the real Mr. Jenkins from two Echthroi doubles, by identification of the (potential) goodness in him despite her personal grudge. The protagonists then learn that Echthroi are destroying Charles Wallace's farandolae by persuading them not to root themselves in one place and mature. They travel inside one of his mitochondria to persuade a larval farandola, named Sporos, to accept its role as a mature fara. In the process, Meg is nearly annihilated, and Mr. Jenkins is invaded by his Echthros doubles; whereafter Proginoskes sacrifices himself to "fill in" the emptiness of the Echthroi, and Charles Wallace is saved.
Кейіпкерлер
Мег Мюрри – жоғары сынып оқушысы, өзін-өзі қорғауға бейімделмеген, отбасымен және досы Калвин О’Кифпен жақсы қарым-қатынаста. Ол көзілдірік тағады, қоңыр шашы бар, математикадан өте жақсы білсе де, бастапқыда өзін "қорқынышты көрінеді" және "ақылсыз" деп есептейді. "Есік алдындағы жел" кезінде Мег мектепте бұрынғыдан гөрі бақыттырақ, бұл оның Кальвинмен достығының арқасында, бірақ Чарльз Уоллес үшін қатты уайымдайды. Мистер Дженкинстің атын атағанда Мег әрқашан жек көретін адамды жақсы көруге және бағалауға үйренеді. Оқиға барысында Мег сондай-ақ Кальвин, Прогиноскес және басқалармен телепатия арқылы байланыс жасай отырып, "кит" жасауға үйренеді. Чарльз Уоллес Мюрри өте ақылды, дана және телепатиялық қабілеттері бар тұлға ретінде сипатталады. Анасының айтуынша, ол биологиялық тұрғыдан "жаңа" және "ерекше". Ол әдетте кітаптар үшін маңызды элементтерді, соның ішінде ерекше керубин Прогиноскесті алғашқы болып ашады. Чарльз Уоллесті басқа балалар мазақтайды, ал отбасынан тыс ересектер оны түсінбейді. Ол бұл мәселені өзі шешуі керек екенін түсінеді; кез келген жаңа тіршілік түрі сияқты, ол аман қалу үшін қоршаған ортаға сәтті бейімделуге үйренуі керек. Чарльз көк көзді, бойы жасына қарағанда кішкентай. Митохондриттің қабынуы өмірге қауіпті. Кальвин О’Киф – бойы ұзын, сары шашы, көк көзі және баскетбол командасының танымал ойыншысы. "Есік алдындағы жел" романында ол он бес жасында жоғары сыныпта оқиды және сынып президенті. Алайда ол Мюрри отбасымен дос болмай тұрып, ешкім оны түсінбейді және оған қамқорлық танытпайды деп ойлаған. Ол Пэдди мен Бранвен О’Кифтің үшінші баласы, олардың он бір баласы бар және барлығына немқұрайды қарағандай көрінеді. Кальвин өзін биологиялық "ерекшелік" деп санайды және отбасының қалған бөлігінен ерекшеленеді. Кедейлікке байланысты О’Кифтер Кальвинның өсуіне қарай жаңа киім сатып ала алмайды, сондықтан ол көбінесе өзіне тым қысқа киім киеді. "Уақыт пентилогі" барысында Кальвин Мюрри отбасымен, әсіресе Чарльз Уоллес пен Мегпен достық қарым-қатынаста болады, бірақ соңғысымен байланысы ең мықты. Мистер Дженкинс, "Уақыт сырқаты" кітабындағы тағы бір кейіпкер, "Желде" одан әрі дамытылады. Бұрын мектеп директоры болған Дженкинс мырза, енді Чарльз Уоллестің бастауыш мектебінің директоры болып, төмендегендей көрінеді. Ол шашақты, жұқа қоңыр шашы бар және "ескі шаш кремінің" иісі сезіледі. Мег бастапқыда оны сәтсіздікке ұшыраған және кедергі деп есептейді, бірақ жағдайды түсінгеннен кейін оның көмектесуге тырысқанына таңғалады. Прогиноскес – "бірден-бір керубин" Серафим; ол Мегтің ерекше досы болады. "Прого" жүздеген үнемі қозғалатын қанаттары, көптеген көздері (Мег кітаптың кейбір жерлерінде олардың арасынан өтеді) және "жалынның шашырауы" мен түтіні бар. Ол әрқашан материалдық нысанға ие бола бермейді, тіпті ол болса да, Мегке айтқандай, оны бәрі көре алмайды. Мег сияқты Прогиноскес те – Атаушы, ол бір кезде барлық жұлдыздардың атын білген. Кейіпкердің аты "алдын ала білу" дегенді білдіреді. Ол Мегке телепатияның бір түрі – кит жасауға үйретеді және көмектеседі.
Meg Murry is a high school student, a defensive misfit who gets along best with her family and her friend Calvin O'Keefe. She wears glasses, has brown hair, and initially considers herself "repulsive looking" and "dumb", although she is quite good at math. By the time of A Wind in the Door, Meg is much happier in school than previously, in part because of her friendship with Calvin, but is deeply worried about Charles Wallace. In "naming" Mr. Jenkins, Meg learns to love and appreciate someone she has always resented. In the course of the story Meg also learns to "kythe" with Calvin, Proginoskes, and others, communing with them essentially by telepathy. Charles Wallace Murry is written as being extremely intelligent, wise, and telepathic. He is something "new" and "different," biologically and "in essence" according to his mother. He is usually the first to discover certain elements important to the books, including the singular cherubim Proginoskes. Charles Wallace is bullied by fellow children and misunderstood by adults outside his family. He recognizes that this is a problem he must solve himself; that like any new lifeform, he must learn to adapt successfully to his environment in order to survive. Charles has blue eyes, and is said to be small for his age. His mitochondritis is life threatening. Calvin O'Keefe tall, orange hair, freckles and blue eyes, and is a popular boy on the basketball team. As of A Wind in the Door, he is already a high school senior at the age of fifteen, and class president. However, he did not feel that anyone understands or cares about him until he became friends with the Murry family. He is the third eldest child of Paddy and Branwen O'Keefe, who have eleven children and are seemingly neglectful of all of them. Calvin considers himself a biological "sport" and different from the rest of his family. Being poor, the O'Keefes are unable to afford new clothes to accommodate Calvin's growth spurts, and he often wears clothes that are too short for him. Throughout ‘The Time Quintet’, Calvin grows in affection and friendship with the Murry family, especially Charles Wallace and Meg, although it is strongest with the latter. Mr. Jenkins, another character from A Wrinkle in Time, is further developed in Wind. Formerly the high school principal, Mr. Jenkins has become the principal of Charles Wallace's elementary school instead, an apparent demotion. He is described as having dandruff, thinning mouse brown hair and smelling of "old hair cream.” Meg initially thinks of him as a failure and an obstacle, only to be surprised by his efforts to help when he finally understands the situation. Proginoskes, is a "singular cherubim" Seraph; he becomes a particular friend of Meg's. "Progo" has what seems like hundreds of constantly moving wings, a great quantity and variety of eyes (which Meg seems to travel through at some points in the book), and "jets of flame" and smoke. He does not always take material form, and even when he does, as he tells Meg, not everyone is able to see him. Like Meg, Proginoskes is a Namer, and once learned the names of all the stars. The character's own name means "foreknowledge". He teaches and helps Meg kythe, which is a form of telepathy.
Негізгі тақырыптар
Космикалық зұлымдық жасушалық деңгейде зұлымдықпен байланысты, және балалар кейбір жаңа достарымен бірге Чарльз Уоллестің митохондриясын (және оларда тұратын ойдан шығарылған тұлғаларды, фарандолае) Эктрои (Ежелгі грек сөзі "душпандар") деп аталатын бірден құтқару үшін оның ішіне кіреді. Эктрои – күшті, зұлым жаратылыстар, олардың ниеті – X (яғни, жою, атаусыз қалдыру) арқылы жаратылысты құрту. Автор Кальвин Миллер Эктроиді «жақсылықты іздеп, барлық нәрсені ауру, толық емес, қасиеттіні бұзғыш әсерге ұшырататын» «шайтандық рухтар» деп сипаттайды. Эктрои «Жылдам ауысатын планета» романында қайта пайда болып, Чарльз Уоллестің әлемді ядролық жойқыннан құтқару үшін тарихтағы маңызды сәттерге жетуіне кедергі келтіруге тырысады. «Уақыт Квинтеті» сериясында кеңістік пен уақыттың маңызы шамалы. Көптеген жағдайларда Мег пен басқа кейіпкерлер жаңа достарына наразы болып, осы түсініктерге байланысты қыңырланады. Алайда, мифтік жаратылыстардың айтуынша, бұл түсініктер шектеулі және маңызсыз. Осыдан Чарльздың ауруының маңыздылығын түсінуге болады. Оның ауруы, митохондрияның сырқаты, ғаламдағы басқа планетаның тағдырымен бірдей маңызға ие, себебі жаратылыстың әрбір бөлігі, үлкені не кішігі, маңызды. Л’Энглдің барлық кітаптарындағыдай, махаббат күші де ескерілуге лайық, өйткені ол бірнеше кейіпкерлерді – ғана емес Чарльз Уоллесті, сонымен қатар Мегті және Спорос атындағы фарандоланы құтқаруға көмектеседі. Мег сыртқы әсерден гөрі ішкі сұлулық пен күшті бағалауға және қабылдауға үйренеді. Бұл кітаптағы кейіпкерлер арасындағы байланыстың көп бөлігі «китинг» деп аталатын процеске негізделген. Бұл процесс телепатия мен эмпатия қабілеттерінің үйлесіміне ұқсас. Мег өзінің Атаушы екенін де біледі. Атаушылар әлемде жаратылыстың бөліктерін сүюге және атауға, оларға өздері болуға көмектеседі. Бұл Эктроидың жою немесе атаусыз қалдыру әрекетіне толық қарсы. Атау және санау туралы идея Матай және Лұқа Евангелияларындағы Құдай біздің шашымыздың әрбір талы мен құстың құлауын біледі деген сөздерден шабыттандырылған. «Жоғарырақ жартас» кітабында Л’Энгл осы ұғымды және «Есік алдындағы жел» романының негізінде жатқан өзара тәуелділікті айтады: Атауы Ле Морте д’Артурдан алынған.
Cosmic evil is connected with evil on a cellular level, and the children along with some new friends go within Charles Wallace in order to save his mitochondria (and the fictive entities living within them, the farandolae) from the un namers—the Echthroi (the Ancient Greek word for "enemies"). The Echthroi are powerful, evil creatures whose desire is to X (i. e. extinguish, unname) creation. Author Calvin Miller writes that the Echthroi are "demonic spirits" that "are always stalking good, making the whole sick, the entire partial, the holy eroded by the contaminated." The Echthroi reappear in A Swiftly Tilting Planet, trying to prevent Charles Wallace from reaching key moments in history in a bid to save the world from nuclear destruction. Space and time hold little meaning within the Time Quintet series. In several instances, we find Meg and other characters frustrated with their new friends and confused about these concepts. However, according to the mythical creatures that are introduced, these concepts are limiting and unimportant. This is the key concept to understanding why Charles' sickness could be so important. His sickness, the ailment of his mitochondria, is just as important as the fate of a planet elsewhere in the universe because each part of creation, great or small, is important. Like all of L'Engle's books, the power of love is again a force to be reckoned with as it helps save several characters—not just Charles Wallace but also Meg and a farandola named Sporos. Meg learns to see beyond superficial impressions, and appreciate and embrace inner beauty and strength. Much of the communication between characters in this book involves a process called "kything". This process is similar to telepathy and empathic abilities combined. Meg also learns that she is a Namer. Namers work in the universe to love and Name parts of Creation, and help them to be themselves. This is the exact opposite of what Echthroi do in their Xing or unNaming. The premise of Naming and counting is inspired by passages in the Gospels of Matthew and Luke which say that God has numbered every hair on our heads and that God is aware of every sparrow that falls. In her book The Rock That Is Higher, L'Engle mentions this concept, and the interdependency that is at the heart of A Wind in the Door:
The title is based on a quote from Le Morte d'Arthur.
Оқиғаның дамуы
Роман 1970 жылы Балалар кітап апталығы үшін алғаш рет памфлет ретінде жарияланған "Интергалактикалық П.С. 3" атты қысқа әңгімесінен өркендеді. Оқиғаның осы ерте нұсқасында "Уақыт сырқатынан" (A Wrinkle in Time) миссис Уатсит, миссис Ху және миссис Уич Чарльз Уоллес, Мег және Кальвинды басқа планетадағы мектепке жібереді, онда Прогиноскес және Споростың қылқан жапырақты тұқымы олардың сыныптастарының арасында болады. Романдағыдай, Мег оның екі жалған өкілінің арасынан нағыз мистер Дженкинсті анықтауы керек. Егер ол сәтсіз болса, бұл "Қара көлеңкеге" (яғни Қара затқа) жеңіс болады. "Су үстінде жүру: сенім мен өнер туралы толғаныстар" кітабында Л'Энгл "Есік алдындағы жел" романын жазу кезінде кейіпкерлердің көпшілігінің кім болатынын білгенін, соның ішінде Прогоның, жыланның және "үш мистер Дженкинстің" кім екенін білгенін айтады. Дегенмен, ол дәрігер досы митохондрия туралы екі мақала бергенге дейін оқиғаны дамытуда қиындыққа тап болды. "Оқиға мені макрокосмостан микрокосмосқа қарай бағыттады", - деп жазады Л'Энгл. Ол үлкен қызының көмегімен "жасушалық биология бойынша шоғырландырылған курс" өтті, бұл қиын жұмыс болғанымен, сонымен қатар қатты қызықты болды.
The novel grew out of a short story, "Intergalactic P. S. 3", first published as a pamphlet for Children's Book Week in 1970. In this early version of the narrative, Mrs Whatsit, Mrs Who and Mrs Which from A Wrinkle in Time send Charles Wallace, Meg and Calvin to a school on another planet, where Proginoskes and a conifer seed version of Sporos are among their classmates. As in the novel, Meg must identify the real Mr. Jenkins among his two impostors. If she fails, it will be "a victory for the Dark Shadow" (i. e. the Black Thing). In Walking on Water: Reflections on Faith and Art, L'Engle states that at one stage in the writing of A Wind in the Door, she knew who most of the characters would be, including Progo, the snake and "the three Mr. Jenkinses." She had difficulty developing the story, however, until a physician friend gave her two articles about mitochondria. "And there was where the story wanted me to go," L'Engle writes, "away from the macrocosm and into the microcosm." Enlisting the help of her elder daughter, she proceeded to give herself "a crash course in cellular biology," which she found to be hard work, but also a lot of fun.
Қабылдау
Кітап жарық көрген кезде, "Киркус Ревьюс" былай деді: "Л'Энгл ханымның мифологиялық-ғылыми қиялы мен оның даусыз әңгіме айту шеберлігі оқырманды Мегтің ізденісіне баулайды, бірақ оның ең басты қызығушылығы – біздің қиындықтарымыздың, Мюррилер сияқты, ғарыштық жамандық күштерінің жеке шабуылы деп ойлауға бейімделуі емес пе деген ой туады. Өкінішке орай, Мег ғаламды күмәндіз оңайлықпен жақсы көруге үйренеді, ал Л'Энгл Америкадағы кемшіліктерді митохондриялар мен фарендолалардың екіұшты сөйлеу құбылысымен байланыстыруға тырысады". Мишель Мюррей "Нью-Йорк Таймс" газетінде былай деп жазды: "Мадлен Л'Энгл классикалық теологияны, қазіргі заманғы отбасылық өмірді және болашақ ғылыми фантастиканы үйлестіріп, Мюррилермен бұрыннан таныс оқырмандарды да, жаңадан танысқандарды да қызықтыратын, толық сенімді әңгіме жасайды". 2012 жылы Tor.com сайтында жарияланған эссесінде американдық автор және сыншы Мари Несс: "Бұл Л'Энглдің поэзиялық қабілеттерінің ең жоғары нүктесі, ал осы кітаптың бұрынғы кітабындай назар мен атаққа ие болмауы – шын абыройсыздық" деп жазды.
At the time of the book's publication, Kirkus Reviews said, "The audacity of Ms. L'Engle's mytho scientific imagination and her undoubted storytelling abilities keep the reader involved in Meg's quest, but one wonders whether its chief appeal doesn't lie in the all too natural desire to believe that our difficulties, like the Murrys', are personal attacks by the forces of cosmic evil Unfortunately, Meg learns to love the universe with unconvincing ease, and L'Engle seems to be straining unusually hard to relate what's wrong with America to the double talk phenomenon of mitochondria and farandolae." Michele Murray wrote in The New York Times, "Madeleine L'Engle mixes classical theology, contemporary family life, and futuristic science fiction to make a completely convincing tale that should put under its spell both readers familiar with the Murrys and those meeting them for the first time." In a 2012 essay for Tor. com, American author and critic Mari Ness wrote, "This is L'Engle at the height of her poetic powers, and the failure of this book to receive the same attention and fame as its predecessor is a genuine shame."
Сериялар туралы жазбалар
Мег, Чарльз Уоллес және Кальвин кейіпкерлері алғаш рет "Уақыт сырғымасы" (1962) кітабында пайда болды. Сериядағы басқа кітаптардан өзгеше, "Есік алдындағы жел" осы үш басты кейіпкерге толыққанды арналған. Олар мен олардың отбасылары барлығы сегіз кітапта кездеседі: төртеуі Мюрри отбасы туралы ("Уақыт квартеті"), ал төртеуі О'Кифтердің үлкен балалары туралы, бір буын өткен соң. "Уақыт квартеті" және О'Кифтер кітаптарының соңғысы, "Қабылдауға болатын уақыт" кітабы "Уақыт квинтеті" деп сатылады.
The characters Meg, Charles Wallace, and Calvin first appeared in A Wrinkle in Time (1962, ). Unlike some of the other books in the series, A Wind in the Door focuses on the same three protagonists. They and their families collectively appear in a total of eight books, four about the Murry family (the Time Quartet) and four about the eldest of the O'Keefe children a generation later. The Time Quartet plus the last of the O'Keefe books, An Acceptable Time, are marketed as the Time Quintet.
Аудио бейімдеу
1994 жылы төрт аудиокассетада толық нұсқасы шығарылып, авторының өзі оқыған «Тыңдау кітапханасы» басылымы жарық көрді. 2012 жылдың қаңтар айында «Listening Library» актриса Дженифер Эле оқыған аудио CD нұсқасын шығарды.
A Listening Library edition on four audio cassettes, unabridged and read by the author, was issued in 1994. In January 2012, Listening Library released an audio CD version narrated by actress Jennifer Ehle.