Кіріспе

Рапторларды оңалту – ауру немесе жарақат алған жыртқыш құстарға күтім жасаумен айналысатын ветеринария саласы, мақсаты – оларды табиғатқа қайтару. Жыртқыш құстардың өте мамандандырылған хищниктер болғандықтан, арнайы білім, жабдықтар, ветеринариялық тәжірибелер мен күтім әдістері қажет. Рапторларды оңалтушылар көбінесе құс салықтау (сойқышылық) техникаларын қолданады немесе құс салықшылардан (сойқышылардан) көмек алады, себебі құстардың қалпына келген кезде бұлшық еттері жиі әлсірейді. АҚШ-та 1918 жылғы Көшіп-қоныс жасайтын құстар туралы шартқа сәйкес келетін кез келген құсты ұстау үшін лицензия талап етіледі, сондықтан оңалтушылар мемлекеттік табиғатты қорғау органдары және АҚШ Балық және жануарлар дүниесі қызметі тарапынан бақыланады. Табиғи ортаға қайта жіберуге болмайтын рапторлар кейде білім беру мақсатында қолданылады немесе лицензиясы бар құс салықшыларға (сойқышыларға) беріледі. Кейбір штаттарда орналастыруға немесе босатуға болмайтын құстарды эвтаназиялау талап етіледі. Көптеген штаттар оңалту рұқсатымен жыртқыштарды бірнеше айдан артық ұстауға рұқсат бермейді. АҚШ үкіметі рапторларды оңалтуға қаржы бөлмейді, бірақ ол Көшіп-қоныс жасайтын құстар туралы шарт бойынша қорғалған барлық рапторларға меншік құқығын иеленеді.

Қанат құстары қалай зақымданады

Раптордың ауырып, жарақаттануының ең көп кездесетін себептері – қорғасынмен улану, электр тогынан соғу және соқтығысу. Құстың қанындағы қорғасын мөлшері миллионға 0,4 бөліктен асса, емдеу және оңалту қажет болуы мүмкін. Электр тогынан соққан рапторлар көбінесе алғашқы соққыдан қаза табады, сондықтан оларды оңалтуға болмайды. Көлік, терезе немесе тікенді сымға соқтығысқан рапторлардың көбінесе сүйектері сынып, оңалту талап етеді.

Операциядан кейін рапторларды қалпына келтіру үшін физиотерапияны қолдану

Екі жағдайды зерттеу, бірі қара бүркіт, екіншісі жол жиегіндегі бүркіт, физиотерапия соқтығысқан және операция жасаған Raptors үшін ең жылдам сауығуға көмектесетінін көрсетті. Операция жасалған Raptors-ты оңалту процесі операциядан кейін екі аптадан басталады. Осы емдеудің мақсаты – зардап шеккен аймақтағы ісіну мен ауырсынуды азайту, құсты төрт апта бойы аптасына төрт рет созу керек. Құс күшіне келген сайын, қарсылық деңгейін арттыру қажет.