Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлы Лакси шахта темір жолы (Manx: Raad Yiarn Meain Mooar Laksaa) бастапқыда Лаксиде орналасқан қорғасын кеніші, Ман аралының Ұлы Лакси кенішіне қызмет ету үшін салынған. 19 дюймдік рельстің ені ескі кеніш кіреберісінен жуу алаңдарына дейін, Ман аралындағы жалғыз қолданыстағы темір жол туннелінен (Дхуон Вест карьеріндегі тағы бірі қолданылмайды) өтеді. Бұл туннель 3 футтық Викториялық Манкс электр темір жолының және Дуглас-Рамси бағытындағы А2 жағалау жолының астында орналасқан.
The Great Laxey Mine Railway (Manx: Raad Yiarn Meain Mooar Laksaa) was originally constructed to serve the Isle of Man's Great Laxey Mine, a lead mine located in Laxey. The 19in gauge railway runs from the old mine entrance to the washing floors along a right of way that passes through the Isle of Man's only remaining railway tunnel (another at Dhoon West Quarry is disused) under the 3ft gauge Victorian Manx Electric Railway and the main A2 Douglas to Ramsey coast road.
Тарих
Ұлы Лакси кеніші – жер астында 2200 фут тереңдікке дейін бой созған, кең ауқымды кен шахталары мен туннельдер жүйесі. Кен қазу жұмыстарының ең жоғарғы деңгейі, адит деп аталатын, жер бетінен кіретін және барлық жұмыс істейтін шахталардың бастарын байланыстыратын, шамамен бір жарым мильге созылған туннельдер желісі болды. Осы деңгейде 1823 жылдан бастап, кенді шахтадан сыртқы жуу алаптарына және кен аулаларына тасымалдау үшін темір жол құрылды. Алғашқыда темір жол қолмен, шахтерлердің кішкентай вагондарды итеруі арқылы жұмыс істеді. 1827 жылы вагондарды тарту үшін бір ат сатып алынды, және кендер кеңейген сайын аттардың саны да артты. 1870 жылдары заманауи қозғалтқыш күшіне мұқтаждық туындады, нәтижесінде 1877 жылы Ant және Bee атты екі бу локомотиві жеткізілді. Кеніш 1929 жылы жабылды. Темір жол келесі алты жыл бойы сақталды, бірақ 1935 жылы жер үстіндегі темір жолдың барлық бөліктері, соның ішінде локомотивтер мен вагондар, жарамсыз деп танылды. 1970 жылдары адит деңгейі қайта ашылып, тарихи мәліметтерді табу мақсатында зерттелді. Темір жолдың жер асты бөлігінің бір бөлігінің сақталып қалғаны анықталды, ал бір туннельде алты ашық кен вагонынан тұратын толық пойыз табылған, ол кеніштегі жұмыс тоқтағаннан кейін жер астында қалдырылған. Вагондар жер бетіне көтеріліп, қалпына келтірілді. 1990 жылдардың соңында темір жолдың жер үсті бөлігін қайта жаңғыртуға күш жиналды, ал 2000 жылы қайта жаңғырту жұмыстары басталды. Жаңғыртылған темір жол 2004 жылы қайта ашылды.
The Great Laxey Mine was an extensive system of mine shafts and tunnels, which descended to a depth of 2,200 feet underground. The uppermost level of mine workings, known as the adit, was a series of tunnels extending to a mile and a half, which entered the hillside at ground level, and connected the heads of all the working mine shafts. Within this adit level a railway was provided from 1823, to allow transportation of mined ores from the mine shafts out to the external washing floors and mine yards. The railway was originally hand operated, with miners pushing small wagons. In 1827 a pit pony was purchased to haul the wagons, and the number of ponies grew as the mines expanded. By the 1870s there was a clear need for more modern motive power, and the two steam locomotives Ant and Bee were delivered in 1877. The mine closed in 1929. The railway remained in place for the following six years, but in 1935 all parts of the railway above ground, including the locomotives and rolling stock, were scrapped. In the 1970s the adit level was reopened and explored for historical evidence. It was discovered that parts of the underground section of the railway were still intact, and in one tunnel an entire train (consisting of six open ore wagons) was found, abandoned underground when work in the mine had finished. The wagons were returned to ground level and restored. In the late 1990s momentum began to grow for the restoration of the railway's above ground section, and in 2000 restoration work commenced. The restored railway was re opened in 2004.
Қайта қалпына келтірілген бағыт
Бастапқыда еріктілер теміржолдың құрылысын және локомотив депосын қалпына келтірді (депоны түпнұсқаның нақты орнында қайта салды). Туннельдегі кедергілер мен зақымдануларды жою 2004 жылы кен кіреберісіне жақын орналасқан бастапқы бағытты қайта құруға мүмкіндік берді. 2005 жылы желі ескі кен ауласына қайта жалғастырылды. Желі кен кіреберісінің жанынан өтеді, бірақ жер асты бөліміне кіретін тармақ қалпына келтірілген жоқ. Қайта қалпына келтірілген желідегі пойыздар бастапқыда локомотив депосынан шығатын, бірақ 2006 жылы Вэлли Гарденс стансасының бастапқы орны тазартылды және екі платформалық станса қалпына келтірілді, жол бастапқы негізде қайта төселді, соның ішінде Британ аралдарындағы жұмыс істейтін мұралық теміржол желісіндегі ең тар радиусты бұрылыстардың бірі сақталды. 2006 жылға қарай бастапқы теміржолдың жер үсті бөлігінің көп бөлігі қалпына келтірілді, оның ішінде ұзындығы шамамен 500 метрге дейін созылатын жүріс жолы да бар.
The volunteers originally restored the railway's works and locomotive shed (rebuilding the shed on the exact footprint of the original). Clearance of blockages and damages in the tunnel enabled the original route to be relaid to a point close to the mine entrance in time for the 2004 re opening. By 2005 the line had been relaid into the old mine yard. Although the line runs past the mine entrance, the spur into the underground section has not been restored. Trains on the restored line originally departed from the engine sheds, but in 2006 the original station site at the Valley Gardens was cleared, and the two platform station was restored, with the track relaid on the original formation, including one of the tightest radius bends on a working heritage railway line in the British Isles. By 2006 a majority of the above ground section of the original railway had been restored, including a running line extending to in length.
Станциялар
Жолаушылар Валли-Гарденс станциясынан шахта кіреберісіне жақын орналасқан Шахталар ауласы станциясына қатынайды. Жұмыс істейтін күндері тұрақты шаттл қызметі іске қосылады. Екі станцияның да екі платформасы бар, бұл көп келуші күндері бірнеше пойыздың қатынай алуына мүмкіндік береді. Аралық станциялар мен айналма жолдар жоқ. Шахтаны жуу алаңында локомотивтер мен вагондар депосына жететін бір жалғасқан жол бар.
Passengers travel from Valley Gardens station to Mines Yard station, near the entrance to the mines. A regular shuttle service runs on operating days. Both stations have two platforms, permitting the operation of more than one train at busy times. There are no intermediate stations or loops. There is one spur, on the washing floors site, leading to the engine and carriage sheds.
Локомотивтер
Қолмен жұмыс істеу және содан кейін понимен жүкті тасу кезеңдерінен кейін, 1877 жылы Пул қаласынан Стивен Левиннен бір жұп бу локомотивтері жеткізілді. Ant және Bee – 0 4 0 танк локомотивтері, олар әдеттегіден тар жасалған, себебі олардың шахта ішіне сыюы керек болды. Олардың биіктігі 4 фут (1 метр), ені 3 фут (1 метр) болатын. Олардың екі 4×6 дюймдік ішкі цилиндрінде Багналл Прайс клапандық механизмі және артқы оське тісті беріліс болған, бірақ осьтер арасында біріктіруш таяқшалары да болды. Су бактарының орналасуы ерекше болды, енін азайту үшін түтін камерасының алдында орналасқан алдыңғы бак болды. Қазандықтар шағын локомотивтерде кеңінен қолданылатын, рамалар арасында жеткілікті орын болмаған кезде қолданылатын қалыпты типтес болды. Шамамен 1905 жылы, жаңа локомотив алу мәселесі қарастырылды және W G Bagnall компаниясынан жоба сұралды. Бұл Левиннің дизайнына ұқсас болды, бірақ көбірек дәстүрлі. Орнықты бак және осьтерге біріктіруш таяқшалары бар стандартты цилиндрлер қолданылды. Дегенмен, қуат цилиндрлері рамалардың ішіне орнатылды, ал Багналл Прайс клапандық механизмі мен сырғыма клапандары сыртқа орнатылды. Бұл жаңа локомотив ешқашан салынбады, бірақ Багналл компаниясы қолданыстағы локомотивтер үшін екі жаңа қазандық жасады. Екеуі де шахта жабылуынан аман қалды, бірақ 1935 жылы, жабылудан алты жыл өткен соң, бұзылды. Желіні туристік мақсатта қайта ашу үшін екі локомотивтің көшірмелері жасалды. Олар қазір желіде, бұрын Корнуоллдағы шахтада жұмыс істеген Wasp деп аталған аккумуляторлық электр локомотивімен бірге жұмыс істейді.
Following the periods of hand operation and then pony haulage, a pair of steam locomotives were delivered from Stephen Lewin of Poole in 1877. Ant and Bee were 0 4 0 tank locomotives made unusually narrow, in order to fit within the adit. They were 4 feet (1 m) high and only 3 feet (1 m) wide. Their two 4×6 in inside cylinders had Bagnall Price valve gear and a geared drive to the rear axle, but coupling rods between the axles. The arrangement of the water tanks was particularly unusual, being a front tank ahead of the smokebox, in order to reduce width. The boilers were launch type, as were commonly used for small locomotives with insufficient space between the frames for a conventional firebox. Around 1905, a replacement locomotive was considered and W G Bagnall were asked for a design. This was similar to the Lewins design, but more conventional. A saddle tank was used and conventional cylinders with connecting rods to the axle. The power cylinders were however mounted inside the frames and the Bagnall Price valvgear and slide valves mounted outside. This new locomotive was never constructed, although Bagnalls did instead build two new boilers for the existing locomotives. Both survived the closure of the mine, but were scrapped in 1935, six years afterwards. Replicas of both locomotives were constructed for the re opening of the line as a tourist attraction. They now operate the line, together with a battery electric locomotive named Wasp, which previously worked in a mine in Cornwall.
Локомотивтер кестесі
Атауы Доңғалақтың орналасуы Құрылысшының нөмірі Салынған жылы & Құрылысшы Жаңартылған жылы & Құрылысшы ЕскертпелерAnt0 4 06841877Стефан Левин1905W. Г. Багналл 1935 жылы жойылған. Bee0 4 06851877Стивен Левин1905W. Г. Багналл 1935 жылы жойылған. Ant0 4 0202004 Ұлы Солтүстік Бу 2007Алан Киф Көшірме қозғалтқыш. 2011 жылы қазандық жаңартылды. Қызметте. Bee0 4 0212004Great Northern Steam2009GLMR Көшірме қозғалтқыш. 2011 жылы қазандық жаңартылды. Қызметте. Wasp4WBLB01521973Clayton Equipment Company2009Alan Keef Аккумуляторлық электрлі өнеркәсіптік туннельді локомотив 2009 жылы GLMR-ге көшірілді. Қызметте.
Name Wheel arrangement Builder's number Year built & builder Year rebuilt & builder NotesAnt0 4 06841877Stephen Lewin1905W. G. Bagnall Scrapped in 1935. Bee0 4 06851877Stephen Lewin1905W. G. Bagnall Scrapped in 1935. Ant0 4 0202004Great Northern Steam2007Alan Keef Replica engine. Re boilered 2011. In service. Bee0 4 0212004Great Northern Steam2009GLMR Replica engine. Re boilered 2011. In service. Wasp4WBLB01521973Clayton Equipment Company2009Alan Keef Battery electric industrial tunnel engine moved to GLMR in 2009. In service.
Жылжымалы құрам
Теміржолда екі жолаушылар вагоны жұмыс істейді. Тар рельс ені және төмен биіктіктерге байланысты, вагондар ұзын және тар болып келеді, жолаушылар бойлық көлденең орындықтарда отырады және пойыз қозғалғанда жанымен саяхаттағандай сезінеді. 1-ші вагон, 2004 жылы Alan Keef Ltd компаниясымен салынған. 2-ші вагон, 2007 жылы Alan Keef Ltd компаниясымен салынған. Темір жолдың жүк вагондары бастапқыда жергілікті түрде жасалған, және төрт дөңгелекті, жоғары жақты ашық кен вагондары түрінде болған. Осы вагондардың толық құрамы 1970 жылдардың ортасында жер астында табылған. Алты түпнұсқа кен вагоны, қазір аралдағы мұражайларда сақталуда. 2000 жылы Лакси темір ұстаханасында салынған алты репликалық кен вагоны, қайта жаңартылған теміржолда тұрақты түрде пайдаланылады. 4 дөңгелекті кенді түсіретін вагон (жұмыс істемейді), Вэлли Гарденс станциясындағы стационарлық көрме. Сонымен қатар, ерікті жол инженерлері теміржолда құрылыс және күтім жұмыстары үшін пайдалана алатын бірнеше теміржол көліктері бар. 4 дөңгелекті, платформаға айналатын вагон, ресми емес атауы Фредди (2010 жылы қолданылған күйінде сатып алынған). 4 дөңгелекті жеңіл күтім арбасы, ресми емес атауы Жимми, 2006 жылы салынған. Бір дөңгелекті рельс арбасы – бір фланцты дөңгелек арбаны жүріс жолының бір рельсімен қолмен жылжытуға мүмкіндік береді. Инженерлік түстегі қара және сары жолақтармен боялған.
The railway operates two passenger carriages. Owing to the narrow gauge and low clearances the bogie carriages are long and narrow, with passengers sitting on longitudinal transverse benches, and effectively travelling sideways when the train is in motion. Carriage 1, built by Alan Keef Ltd in 2004. Carriage 2, built by Alan Keef Ltd in 2007. The railway's freight wagons were originally constructed locally, and took the form of high sided four wheeled open ore wagons. A full train of these wagons was discovered underground in the mid 1970s. Six original ore wagons, now preserved in museum locations on the island. Six replica ore wagons, built at the Laxey Blacksmith in 2000, in regular service on the restored railway. 4 wheel tipping ore truck (not serviceable), static exhibit at Valley Gardens station. Additionally, some rail vehicles are available for use by volunteer permanent way engineers on the railway, for construction and maintenance duties. 4 wheel tipping wagon, convertible to flatbed format, unofficially named Freddy (acquired second hand in 2010). 4 wheel light maintenance trolley, unofficially named Jimmy, built in 2006. Single wheel rail barrow a single flanged wheel allows the barrow to be hand operated along one rail of the running line. Liveried in engineering black and yellow wasp stripes.
Лейкси Броусайд трамвай жолы
Жоғары соңғы нүктеде, темір жолды Лакси дөңгелегімен байланыстырған Лакси Броузайд трамвай жолы қызмет еткен, бірақ ол көп бұрын жойылды, орнына тұрақ орнатылды.
At the upper terminus, linking the railway to the Laxey Wheel, once operated the Laxey Browside Tramway but this has long since vanished, replaced with a car park.